kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Koningin Elizabeth-I

Koningin Elizabeth I



Koningin Elizabeth rond 1588

Elizabeth I (7 september 1533 – 24 maart 1603) was koningin van Engeland vanaf 17 november 1558 tot haar dood. Elizabeths bijnaam was de maagdelijke koningin (Maiden Queen of Virgin Queen).

Ze regeerde in een tijd dat Engeland verdeeld was tussen protestanten en katholieken. Ze wordt vaak beschouwd als een van de grootse staatshoofden aller tijden en werd bij haar leven ook wel "Good Queen Bess" genoemd.

Jeugdjaren: perikelen rond de troonopvolging
Elizabeth werd geboren in het koninklijk paleis in Greenwich in Londen. Zij was de dochter van Hendrik VIII en zijn tweede vrouw Anna Boleyn, voor wie Hendrik de Engelse kerk had afgesplitst van de Roomse kerk omdat hij zo wél zijn eerste huwelijk kon laten ontbinden.

Door de rooms-katholieke Kerk, die Hendriks echtscheiding niet erkende, werd Elizabeth gezien als een onwettig kind, maar ze werd meteen na haar geboorte benoemd tot troonopvolger. Ze passeerde daarmee haar oudere halfzuster Maria, de dochter van Hendriks eerste vrouw Catharina van Aragón, die in de filosofie van de koning een bastaard was vanwege de vermeende onwettigheid van zijn huwelijk.

Toen Elizabeth drie jaar was werd haar moeder onthoofd op beschuldiging van verraad. Haar vader hertrouwde met Jane Seymour met wie hij al snel een zoon kreeg (Eduard VI), die op zijn beurt Elizabeth weer passeerde als troonopvolger.

Toen Hendrik VIII in 1547 overleed, werd Elizabeth verder opgevoed door haar stiefmoeder (Hendriks zesde echtgenote Catharina Parr) en Thomas Seymour, haar stiefmoeders nieuwe echtgenoot. Elizabeths broer Eduard VI, de nieuwe koning, overleed in 1553. Hierop werd eerst Jane Grey en daarna Hendriks oudste dochter Maria (Bloody Mary) koningin van Engeland.

Maria, die een overtuigd katholiek was, probeerde haar protestante zus weer tot het katholicisme te bekeren. Toen dat mislukte werd Elizabeth gevangen gezet in de Tower van Londen. Hier zat ook haar jeugdvriend Robert Dudley (de 1e graaf van Leicester), op verdenking van medeplichtigheid rond Jane Grey. Hij zou een belangrijke rol in haar leven zou gaan spelen. Hij redde haar van de doodstraf.

Maria I trouwde met de Spaanse koning Filips II. Toen ze in 1558 kinderloos overleed, was Elizabeth de enige troonopvolger.

Kroning tot koningin
Elizabeth werd in januari 1559 gekroond tot koningin van Engeland. Haar 45-jarige regering zou in het teken staan van religieuze spanningen, zowel in de buitenlandse politiek als in de binnenlandse verhoudingen, al bleef het in Engeland vergeleken met het Europese continent tamelijk rustig. In 1570 werd ze door paus Pius V geëxcommuniceerd. Dit, en de ontdekking van een complot tegen haar bewind door katholieke tegenstanders, betekende het einde van de religieuze tolerantie.

Elizabeth I bleef haar hele leven ongehuwd en kreeg de bijnaam Virgin Queen. Voor een koningin was het vanzelfsprekend om te trouwen en voor een opvolger te zorgen. Er waren dan ook veel huwelijkskandidaten, die allemaal door Elizabeth werden afgewezen. Filips II, weduwnaar van haar oudere zus, probeerde met haar te trouwen. Ook waren er geruchten dat ze een relatie had met de graaf van Leicester. Een serieuze kandidaat was de 23 jaar jongere Frans van Anjou, de jongere broer van de Franse koning. Frans, in de Nederlanden bekend als de Hertog van Anjou, overleed echter onverwachts, waarna Elizabeth de rest van haar leven ongehuwd zou blijven.

Elizabeth steunde protestantse opstandelingen in Frankrijk en de Nederlanden. Deze steun, en de vervolging van katholieken, maakte dat Spanje Engeland wilde bezetten. In 1579 brak de Tweede Desmond Opstand in Ierland uit, gesteund door een leger van paus Gregorius XIII. Rond 1583 werd de opstand afgebroken na een meedogenloze campagne. Een groot deel van de bevolking van het graafschap Desmond was omgekomen.

Spaans-Engelse Oorlog
In 1580 annexeerde Filips II Portugal. Doordat hij de Portugese troon bezat kreeg Filips ook een groot deel van de zeeën onder zijn bewind. Nadat de Nederlandse stadhouder Willem I in 1584 was vermoord begon Engeland de Nederlanden openlijk te steunen in hun opstand tegen het Spaanse gezag. Filips, die zonder vrouw zat, probeerde met Elizabeth te trouwen door haar een huwelijksaanzoek te doen, maar Elizabeth sloeg het aanzoek af. Dit voorval en een economisch conflict met Spanje en de Engelse piraterij tegen de Spaanse Kolonies (er kwam zelfs een verdrag met het islamitische Marokko) mondden uiteindelijk in 1585 uit in de Spaans-Engelse Oorlog en in 1586 werd de Spaanse vertegenwoordiger verbannen uit Engeland voor zijn betrokkenheid in een complot tegen Engeland. Uit vrees voor zulke complotten werd door het parlement in 1584 de Wet van Samenzwering gestemd. Die wet bepaalde dat ieder die geassocieerd werd met een complot tegen de koningin uit de lijn van troonopvolging zou worden gehaald. Er werd nog een complot ontdekt door Elizabeths minister Sir Francis Walsingham, het zogenaamde Babingtoncomplot.

De Schotse koningin Maria, (Mary, Queen of Scots), werd schuldig bevonden van deelname aan het Babingtoncomplot door een rechtbank van veertig edelen, waaronder ook katholieken. De minister van Justitie, Sir John Popham, was aangewezen als voorzitter. Koningin Maria ontkende de beschuldigingen, maar het mocht niet baten. Ze werd schuldig bevonden en werd onthoofd in Fotheringay Castle in Northamptonshire op 8 februari 1587.

In haar testament had koningin Maria de aanspraak op de Engelse troon nagelaten aan de Spaanse koning Filips II. Door de dreigende houding van Elizabeth’s politiek in de Nederlanden en in het oosten van de Atlantische Oceaan, zette Filips zijn plannen door om Engeland binnen te vallen. Sir Francis Drake vernietigde een deel van de Spaanse vloot bij Cádiz, waardoor Filips’ plannen werden vertraagd. In juli 1588 zeilde de Spaanse Armada, een enorme oorlogsvloot van 130 schepen met meer dan 30.000 manschappen, in de richting van het Kanaal. Het plan was om vanuit de Nederlanden een invasieleger over te zetten onder leiding van Alexander Farnese, de hertog van Parma.

Elizabeth ging haar troepen versterken in Tilbury, Essex. Ze droeg een klein harnas en had geen wachters om haar te begeleiden, alleen een paar schildknapen. Hoewel Elizabeth werd gewaarschuwd voor haar veiligheid, sprak ze haar troepen toe. De toespraak zou later legendarisch worden als de Speech to the Troops at Tilbury. Ze sprak onder andere: I know I have the body but of a weak and feeble woman; but I have the heart and stomach of a King, and of a King of England too! And I think it foul scorn that Spain or Parma or any prince of Europe should dare invade the borders of my realm.. Vrij vertaald: Ik weet dat ik het lichaam heb van een zwakke vrouw; maar ik heb het hart en de maag van een Koning, een Koning van Engeland zelfs! En ik vind het een schandelijke minachting dat Spanje, Parma of eender welke prins uit Europa de grenzen van mijn rijk zou durven te schenden. Nabij Grevelingen werden de Spaanse schepen uiteengedreven en nadat de wind ongunstig was gekeerd voer de vloot rondom de Britse eilanden terug naar Spanje. Door hevige wind en stromingen sloegen daarbij nog vele schepen op de Ierse klippen te pletter.

Culturele bloeiperiode
Tijdens de regeringsperiode van Elizabeth I kende het culturele leven in Engeland een bloeiperiode. Literatuur, en in het bijzonder poëzie, kwam tot grote ontwikkeling. Toneelauteurs als William Shakespeare, Christopher Marlowe en Ben Jonson creëerden hun belangrijkste werk in deze periode. Ook begon Engeland in Elizabeths jaren met het veroveren van koloniën overzee, waaronder Noord-Amerika. Naar haar werd de Amerikaanse staat Virginia vernoemd.

Dood
Elizabeth overleed op 69-jarige leeftijd op 24 maart 1603 om 2 uur 's ochtends. Ze werd begraven in Westminster Abbey. Haar dood betekende het einde van de Tudordynastie in Engeland. Elizabeth werd opgevolgd door Jacobus I, de zoon van Maria I van Schotland, die onder haar regering was terechtgesteld. Hij was op dat moment al koning van Schotland onder de naam Jacobus VI.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_I_van_Engeland
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 3990.

Tweets by kunstbus