kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 24-10-2009 voor het laatst bewerkt.

Landsknechten

Zwitserse en Duitse huursoldaten die een belangrijke rol speelden in de oorlogsvoering van die tijd en ten strijde trokken in nauwsluitende broeken met opvallende kruisstukken, doorsneden mouwen en breedgerande hoeden met enorme pluimen.

Een huursoldaat of huurling is een soldaat die op commerciële grondslag dienst neemt in een leger. Vaak werden eenheden van huurlegers op de been gebracht door een soort ondernemers, vaak condottiere genoemd, die hun eenheden beschikbaar stelden aan de staat die hun het beste aanbod deed.
Vanaf de 13e tot laat in de 17e eeuw speelden legers van huursoldaten een dominerende rol in Europa. In de 18e eeuw ontwikkelden die zich meer en meer tot nationale beroepslegers.
Een moderne vorm van huurlingenleger is de Particuliere militaire uitvoerder. Ook wel particulier militair bedrijf of huurlingen-organisatie. Een bedrijf dat directe taken uitvoert voor een leger, meestal logistiek of beveiliging. De meeste werknemers zijn voormalige Zuid-Afrikaanse, Britse & Amerikaanse commando's en politieagenten.


De Zwitserse landsknechten waren een nieuw fenomeen op de West-Europese slagvelden vanaf het einde van de 14e eeuw. Ze vormden het eerste nationale leger. Dit leger was samengesteld uit Zwitserse vrije boeren en burgers uit de steden. Ze zouden tot in de helft van de 16e eeuw een zeer belangrijke rol blijven spelen op de strijdtonelen zoals bv. bij de Slag bij Nancy.

Recrutering
Alle gezonde Zwitserse mannen waren tot krijgsdienst verplicht alhoewel in de praktijk alleen vrijwilligers werden opgeroepen waarvan het aantal per kanton werd bepaald, rekening houdend met het aantal inwoners. Om met de piek te kunnen omgaan, het hoofdwapen van de landsknechten, werden krachtige kerels uitgekozen.

De rekrutering had gevolgen voor de landbouw, de bestaansbron van de Zwitsers, en betekende dat ze maar voor een korte periode de wapens konden opnemen.

Strategie
Hun strategie was de vernietiging van de vijand en niet zijn uitputting. De landsknechten werd verboden gevangenen te maken. Wie in hun handen viel wist dat de dood wachtte. Plunderen en gevangenen nemen was alleen maar verlies van tijd en er stonden zware straffen op (verlies van een arm was de lichtste straf).

Tactiek
De kern van hun strijdmacht was het oude Germaanse vierkant (carré) dat berustte op gemeenschap en familiebanden. Ze waren uitgerust met korte zwaarden en bijlen. Enkele linies piekeniers beschermden hen tegen ruiters. Kruisbogen en vuurwapens werden zelden gebruikt omdat ze snel contact zochten met de vijand. De coördinatie van het gebruik van die korte-afstandswapens was uitstekend bij de landsknechten. Belangrijk was dat ze hun eigen onafhankelijkheid ten koste van de Habsburgers konden afdwingen en ook in open veld een ridderleger aankonden. De volgende veldslagen toonden dit aan:

de slag bij Morgarten (1315), waarin Willem Tell meegevochten zou hebben,
de slag bij Sempach (1386) en
de slag bij Näfels (1388).
De dagen van de heerschappij van de ridder waren geteld toen ze ook de Zwaben wisten te overwinnen.

Huurleger
De landsknechten, die zich intussen een stevige reputatie hadden verworven, kregen voor het eerst een aanbieding in 1424 om voor Florence te vechten. Ze kregen 8.000 Rijnlandse guldens voor het leveren van 10.000 man gedurende 3 maanden. Op het einde van de 15e eeuw werd het huurleger een winstgevende zaak voor de Zwitserse kantons.

Een bekend gezegde uit deze tijd luidt: "Geen geld, geen Zwitsers", ofwel: wie iets voor mekaar wil krijgen zal daarvoor moeten betalen.

Neergang
Naijver tussen aanvoerders uit verschillende kantons (Arnold van Winkelried en Albrecht van Stein) en het grote verlies aan mensenlevens verzwakten de Zwitsers. Daarnaast negeerden ze de nieuwe ontwikkelingen in de krijgsvoering zoals de verbeterde mobiliteit van de artillerie, de lichte ruiterij en de verbeterde handvuurwapens. De ster van de Duitse landsknechten, ingehuurd door Frans I van Frankrijk, begon te rijzen na de Slag bij Marignano op 13 en 14 september 1515 waarbij 3.000 Zwitsers sneuvelden. De Pauselijke Zwitserse wacht in Vatikaanstad is het laatst overgebleven authentiek Zwitsers huurlingenregiment.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Zwitserse_landsknechten.

Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 704.