kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 24 01 2018 11:28 voor het laatst bewerkt.

luchtvervuiling

Aerosolen hebben ook grote invloed op de gezondheid van de mens. De World Health Organization (WHO) schrijft in een rapport dat luchtvervuiling kan leiden tot een daling van de levensverwachting met een jaar. Er is ook bewijs dat de kans op kindersterfte toeneemt in zeer vervuilde regio’s. Fijn stof - hieronder verstaan we vaste deeltjes met een diameter kleiner dan 10 μm - dringt diep in de longen door en veroorzaakt ademhalingsproblemen. Mensen die al een luchtwegziekte zoals astma hebben zijn extra gevoelig voor aerosolen. Recente epidemiologische studies geven echter aan dat er ook negatieve gezondheidseffecten kunnen optreden bij veel lagere concentraties van aërosoldeeltjes dan de bestaande luchtkwaliteitsstandaard. Wat precies het effect is van de zogenaamde bio-aërosolen, gevormd door virussen, bacteriën, sporen, plantenresten, enzovoort, en ook textielvezels, producten van waterzuiveraars en dergelijke, moet nog veel onderzoek naar verricht worden.

Zuivere lucht bestaat uit stikstof, zuurstof, edelgassen en koolstofdioxide. De samenstelling van de buitenlucht wordt echter door tal van processen beïnvloed, zodat nergens op aarde de lucht daadwerkelijk deze samenstelling zal hebben. Natuurlijke processen zoals vulkaanuitbarstingen, de bloei van planten e.d. beïnvloeden de samenstelling van de lucht. Ook wordt een groot aantal stoffen in de lucht gebracht door menselijke activiteiten zoals industrie, veehouderij en tal van processen waarbij fossiele brandstoffen worden gebruikt. Schade door luchtverontreiniging kan betrekking hebben op planten, dieren, gebouwen en op de gezondheid van de mens.

Bij het bepalen van de omvang van de gezondheidsrisico's moeten we er rekening mee houden dat luchtverontreiniging als bijzonder kenmerk heeft dat je het niet kunt ontwijken. Een gemiddeld persoon neemt per jaar ongeveer 10 miljoen ademteugen. Giftige deeltjes in de lucht kunnen zo de longen en andere organen bereiken waar ze schadelijke effecten kunnen veroorzaken. Het lichaam heeft een aantal mechanismen om deeltjes uit het lichaam te verwijderen. Grotere deeltjes zullen in het algemeen in de hogere luchtwegen (neus, keel, luchtpijp en bronchiën) worden opgevangen in het slijm van de binnenbekleding. Oplosbare deeltjes lossen op in het slijm, waarna ze in het bloed worden opgenomen en dus schadelijk kunnen zijn voor de organen. Niet oplosbare deeltjes worden met het aanwezige slijm door het trilhaarepitheel omhooggebracht naar de keelholte. Hier kunnen ze worden ingeslikt, waardoor bepaalde verontreinigingen in het spijsverteringskanaal terechtkomen, maar door hoesten, niezen of je neus snuiten kunnen ze het lichaam verlaten. Kleine deeltjes kunnen echter verder doordringen dan luchtpijp en bronchiën; ze kunnen tot in de longblaasjes komen en daar longschade veroorzaken. Door macrofagen (bepaalde witte bloedcellen) in de longblaasjes kan een deel ervan worden opgenomen en afgevoerd naar de bloedvaten of lymfklieren. Lymfklieren zijn organen die tot het afweersysteem behoren. Als deeltjes niet goed uit het ademhalingssysteem worden verwijderd kan dit leiden tot ophoping van deeltjes in de longen. Dit kan zorgen voor verslechtering van de ademhaling, aantasting van de luchtwegen of infecties door micro-organismen zoals bacteriën.

De concentratie van een luchtverontreinigende stof kan gedurende een korte tijd verhoogd zijn (piekconcentratie). Dit kan bijvoorbeeld voorkomen tijdens een smogperiode, waarbij de ozonconcentratie flink verhoogd is. Direct of korte tijd na een periode met verhoogde concentratie kunnen in de bevolking acute gezondheidseffecten optreden, zoals hoesten en benauwdheid, verergering van luchtwegklachten en hart- en vaatziekten, meer astma-aanvallen, ziekenhuisopnames en een hoger medicijngebruik. Ook de longfunctie kan hierdoor afnemen. Omdat het ademhalen meer moeite kost, kunnen klachten bij mensen met hart- en vaatziekten verergeren. De klachten verdwijnen meestal weer zodra de concentratie van de stoffen in de lucht weer daalt. Acute effecten komen vooral voor bij mensen in risico-groepen.

Chronische effecten treden op na jarenlange blootstelling aan relatief lage concentraties luchtverontreiniging. Doordat er geen herstelperiode is (de blootstelling is namelijk constant), zijn de effecten vaak blijvend. Luchtwegklachten, verminderde longfunctie, verergering van luchtwegklachten en vroegtijdige sterfte aan luchtwegklachten en hart- en vaatziekten zijn chronische effecten.

Eerder las je al dat we aerosolen kleiner dan 10 micrometer fijn stof noemen. Deeltjes met een omvang van 2,5 tot 10 micrometer krijgen in de literatuur de stofaanduiding PM10. PM staat voor "Particulate Matter", uit deeltjes bestaande stof. De deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer heten PM2,5 en de deeltjes met een omvang kleiner dan 0,1 micrometer worden EC, elementair koolstof, genoemd. Niet alleen de grootte van de fijn stof-deeltjes kan verschillen, maar ook de chemische samenstelling. Sommige stofdeeltjes zijn schadelijker voor de gezondheid dan andere. Zo lijkt fijn stof afkomstig van het verkeer, zoals opwaaiend wegenstof, slijtagedeeltjes uit motoren en remmen, en dieselroet schadelijker dan fijne stofdeeltjes uit de bodem. Er is zelfs voor fijn stof géén veilige ondergrens, d.w.z. geen concentratie waarbij geen effecten worden waargenomen.

Deeltjes kleiner dan 0,1 micrometer veroorzaken waarschijnlijk ook bloedklontering. Dit laatste kan een verklaring zijn voor het grotere aantal hartziekten bij mensen die langs drukke wegen wonen.

Bronnen:
 • http://betavak-nlt.nl/dmedia/media/site-files/01304/fadbc/50160/79a17/de847/Aerosolen_leerlingenbestand_1.4.pdf


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 40.