kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 06-03-2009 voor het laatst bewerkt.

Maria

Maria is in het Nieuwe Testament en de Koran de moeder van Jezus. Volgens de christelijke traditie is zij de dochter van Joachim en Anna. Voor Katholieken is zij een belangrijke heilige.

In de rooms-katholieke en Oosters-orthodoxe kerken speelt Maria een belangrijke rol in het geloofsleven. Er is binnen de theologie zelfs een complete discipline die zich speciaal op haar richt: de mariologie. Verschillende liturgische feesten en hoogfeesten worden ter ere van haar gevierd.

Binnen bijvoorbeeld de Rooms-katholieke liturgie bekleedt Maria een belangrijke positie qua gedachtenisfeesten, maar de eigenlijke gebeden en het Offer blijven tot God de Vader gericht, met het smeken tot Jezus-Christus. Volgens de officiële kerkelijke leer kan Maria nooit de plaats van Jezus vervangen en verwijst zij altijd naar Jezus als de werkelijke Middelaar tussen de mens en God.

Levensloop van Maria volgens het christendom
Maria was een joodse vrouw, die ongeveer 2000 jaar geleden leefde in Palestina, toen een onderdeel van het Romeinse rijk.
Het Nieuwe Testament vermeldt dat Maria nog niet samenwoonde met de timmerman Jozef maar wel verloofd was, toen ze zwanger werd en dat ze nog geen geslachtsgemeenschap hadden gehad. Maria was dus nog een maagd. Volgens de christelijke theologie is Jezus in de schoot van Maria ontvangen door de kracht van de Heilige Geest. De verloving gaf in het Jodendom reeds de rechten in het huwelijk. Toch bleef de bruid in het ouderlijk huis wonen, totdat de bruidegom haar plechtig zijn woning binnenleidde. Hiermee werd het huwelijk als voltrokken beschouwd.

De verkondiging
Een engel bezocht Maria en voorspelde dat zij, zonder gemeenschap met een man te hebben, een kind zou baren. Dat kind zou de Messias, de 'verlosser' van de mensheid worden. De mensen zouden hem 'de zoon van God' noemen. En zo gebeurde het.

Voor een volkstelling, in opdracht van keizer Augustus toog zij samen met Jozef naar Bethlehem in Judea. Daar bracht Maria haar zoon ter wereld en zij noemde hem Jezus.

Volgens de geslachtsregisters in de evangeliën stammen Maria zowel als Jozef allebei af van David. Hiermee werd aan de voorwaarde voldaan dat volgens de profeten van het Oude Testament de messias, die God zou sturen, uit het Huis van David zou komen.

Het evangelie van Mattheüs beschrijft dat na de geboorte van Jezus, Jozef en Maria niet in Bethlehem bleven en ook niet naar Nazareth terugkeerden (wat volgens Lukas hun woonplaats was), maar naar Egypte vluchtten, uit angst voor koning Herodes, die de kindermoord van Bethlehem zou begaan. Na de dood van Herodes keerden Maria en Jozef terug naar Nazareth.

Hier groeide Jezus op onder de hoede van Maria en Jozef. Hij werd opgevoed in de joodse leer en leerde waarschijnlijk ook het beroep van zijn vader: timmerman. Jozef stierf volgens de traditie echter al op vrij jeugdige leeftijd, Maria als weduwe achterlatend.

Maria was volgens de bijbel aanwezig bij verschillende gebeurtenissen uit Christus' leven, zoals de opdracht in de tempel en de bruiloft te Kana en ook bij de dood en verrijzenis van Jezus is zij aanwezig. Vervolgens zou ze nog aanwezig zijn geweest bij enkele vergaderingen van de apostelen.

De bijbel vertelt verder maar weinig over Maria's leven na de geboorte van Christus. Wel bestaan er talloze apocriefe verhalen over haar.

Maria moet ergens tussen 36 en 50 n.Chr. zijn overleden in Jeruzalem of Ephese. Hierbij zouden alle apostelen aanwezig zijn geweest behalve Thomas. Toen deze arriveerde was Maria's lichaam al begraven en om haar toch eer te bewijzen bezocht Thomas in zijn eentje haar graf. Volgens de traditie zou Thomas toen de tenhemelopneming van Maria hebben gezien. Daarbij zou hij van Maria haar gordel hebben gekregen. De overige apostelen geloofden dit niet totdat hij hen de gordel toonde en het lege graf. Een opmerkelijke omkering van de situatie toen Thomas als enige apostel aanvankelijk niet geloofde in de verrezen Christus!

Altijd maagd
In de christelijke oudheid vinden wij voorts meerdere geschriften waarin verteld wordt over de blijvende maagdelijkheid van Maria. Haar huwelijk met Jozef wordt als 'Jozefshuwelijk' nog altijd als terminologie gebruikt voor een geestelijke, niet-seksuele huwelijksgemeenschap. Het vroege geloof van de Oude Kerk en de kerkvaders, dat God de vrouw waaruit zijn zoon geboren werd zeker maagdelijk gehouden heeft, werd later steeds meer uitgewerkt. Het geloof dat Maria voor, tijdens en na de geboorte van Christus haar maagdelijkheid behield, wordt tegenwoordig nog doorgegeven door de katholieke en de orthodoxe Kerk.

De altijddurende maagdelijkheid van Maria werd ook nog door Maarten Luther en Johannes Calvijn aangehangen, maar tegenwoordig nemen veel protestantse christenen aan dat Maria en Jozef samen later ook andere kinderen zouden hebben gehad. Men beroept zich daarbij op meerdere teksten uit het Nieuwe Testament waar over de "moeder en broers" van Jezus gesproken wordt. Het oudste Griekse handschrift van 'adelphói', waar de Nederlandse vertaling (Matth. 13:55) spreekt van 'broeders van Jezus'. In de Aramese wereld werd bloedverwantschap vaak niet zo in graden uitgedrukt; neven en achterneven werden ook nog 'adelphoi' genoemd.

Volksdevotie
Het meest prominent is Maria aanwezig in de katholieke en orthodoxe volksdevotie, waar ze soms zelfs meer wordt aangeroepen dan Jezus zelf. In de volksdevotie is de praktijk meestal dat Maria als 'toegankelijker' beschouwd wordt dan Jezus en meer aangeroepen wordt, zij het dan als 'voorspreekster'. Ook vinden vele gelovigen, dat het vragen van gebed aan Maria, noodzakelijk is, omdat hun eigen gebeden tot Jezus zo vaak verstrooid en niet vurig genoeg zijn.

Paus Johannes Paulus II, die Maria zeer na aan het hart lag, legde zijn lot en dat van de wereld in de handen van de Moeder Gods; zij zou hem beschermen volgens de verschijning van Maria in Fatima.

In de wereld zijn veel plaatsen waar uitdrukking wordt gegeven aan de Maria-devotie:
. Het meest beroemd zijn de plaatsen waar Maria zou zijn verschenen: het Franse Lourdes (verschijning in 1858), Fatima in Portugal (1917) en Guadalupe in Mexico-Stad (1531).
. Het Duitse Kevelaer trekt veel Nederlandse pelgrims. In katholieke en orthodoxe landen zijn ontelbare nationale en regionale heiligdommen te vinden, maar ook in Nederland hebben talloze zogenaamde genadeoorden (bedevaartplaatsen) uit de Middeleeuwen de Reformatie overleefd (of zijn uit de doden verrezen in de 19e eeuw, zelfs in het "protestantse" Noorden. Daartussen vindt men een Onze Lieve Vrouwe ter Nood in Heiloo, Onze Lieve Vrouwe van Sevenwouden te Bolsward en Onze Lieve Vrouwe van de polder te Middelburg.

Een bijzonder kenmerk van de meeste van deze heiligdommen is de verering van Maria onder een bijzondere titel of epitheton. Zo zijn er bijvoorbeeld de Zoete Moeder van 's-Hertogenbosch en de Sterre der Zee van Maastricht. Ook bestaan er gebeden, de zogenoemde litanieën, die in feite bestaan uit louter zulke mariatitels met steeds de verzuchting "bid voor ons" daaraan gekoppeld.

Mariakapelletjes in de Nederlanden
Vooral in de van oudsher katholieke provincies Limburg en Brabant kan men op veel plaatsen kleine Maria kapelletjes aantreffen die door de plaatselijke bevolking nog vaak worden bezocht om een kaarsje op te steken en voor een moment van bezinning. Deze bevinden zich in Vlaanderen zeer vaak onder of bij een oude boom, op de plaatsen waar ooit in voor-christelijke tijden een boomheiligdom was. Ook in Nederland is een dergelijke plaats aangeduid.

Mariafeesten
Binnen de Rooms-katholieke liturgie bekleedt Maria een belangrijke positie qua gedachtenisfeesten, maar de eigenlijke gebeden en het Offer tijdens de Heilige Eucharistie blijven tot God de Vader gericht, met het smeken tot Jezus Christus. Toch wordt herhaaldelijk aan haar gebed voor de Kerk gerefereerd. De voornaamste Mariafeesten zijn:
. Maria Moeder van God (1 januari, octaaf van Kerstmis, hoogfeest);
. Maria Lichtmis (2 februari, feest);
. Onze Lieve Vrouw van Lourdes (11 februari, vrije gedachtenis);
. Maria Boodschap (Annunciatie) (25 maart, 9 maanden voor Kerstmis, hoogfeest);
. Maria-Visitatie of Maria Middelares (31 mei, feest);
. Onbevlekt Hart van Maria (derde zaterdag na Pinksteren, vrije gedachtenis);
. Heilige Maagd Maria van de berg Karmel (16 juli, vrije gedachtenis);
. Maria-Tenhemelopneming (15 augustus, het belangrijkste en oudste Mariafeest, hoogfeest);
. Maria Koningin (22 augustus, gedachtenis);
. Maria Geboorte (8 september, feest);
. De naam van de Heilige Maagd Maria (12 september, vrije gedachtenis);
. Onze-Lieve-Vrouw van Smarten (15 september, gedachtenis)
. Heilige Maagd Maria van de Rozenkrans (7 oktober, gedachtenis)
. Opdracht van Maria in de tempel (21 november, gedachtenis) en
. Maria Onbevlekt Ontvangen (8 december, 9 maanden voor Maria Geboorte, hoogfeest).
. Maria wordt ook bijzonder herdacht in de maanden mei (mariamaand) en oktober (rozenkransmaand).

Maria in de islam
Islamitische theologie stelt ook dat Maria (Arabisch: Maryam) de moeder is van Isa en dat zij nog maagd was.
In de Koran wordt in twee soeras het verhaal van Maryam verteld: Soera Het Geslacht van Imraan 35-47 en Soera Maria 16-34, maar minder gedetailleerd dan in het Nieuwe Testament. Wel is het opmerkelijk dat het de enige vrouwennaam is die in de Koran genoemd wordt, zelfs vaker dan in de Bijbel. Verder zijn er slechts 8 soera's vernoemd naar een persoon, waarmee Maria een belangrijke status verwerft.

Volgens de Koran heette de vader van Maryam Imraan, maar de naam van haar moeder, de vrouw van Imraan, wordt niet genoemd. Daarnaast wordt Maryam "zuster van Harun" genoemd, wiens vader volgens de Tenach Amram (Arabisch: Imraan) is. Vanwege het tijdsverschil moet echter worden aangenomen dat het hier een familierelatie "zuster van Harun" overdrachtelijk bedoeld is. Dus dat Maria uit het geslacht van de profeet Aäron komt. Verder maakt de Koran duidelijk dat haar vader Imraan vóór de geboorte van Maria was overleden en dat de profeet Zacharias haar in bescherming nam en grootbracht.

Maria na de kruisiging van Jezus
Maria kwam met haar vriendin Maria Magdalena naar het graf van Jezus kijken, en zag dat het graf leeg was. Ze riepen de apostelen er direct bij nadat ze een engel gezien hadden die hen kwam vertellen dat de Heer verrezen was. De apostelen wilden hen niet direct geloven.

Varia
Maria wordt vaak afgebeeld met het Christuskind op de arm.

Klapmadonna's (v. Du. Klappmadonna) zijn beeldjes in hout of ivoor die opengeslagen kunnen worden waardoor de ‘vrucht van haar schoot’ zichtbaar wordt. De klapmadonna’s ontstonden in de Nederlanden in de 13de - 16de eeuw, maar werden elders nog wel langer gemaakt. Veel van deze klapmadonna's zijn vernietigd tijdens de contrareformatie.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Maria_(moeder_van_Jezus)
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 97.

Tweets by kunstbus