kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 06-07-2008 voor het laatst bewerkt.

Maurits Gatsonides

Nederlandse uitvinder, autocoureur- en bouwer, geboren 14 februari 1911 te Gombong op Java in het toenmalig Nederlands-Indië - overleden 29 november 1998.

Gatsonides won in 1953 de rally van Monte Carlo en was de uitvinder van de Gatsometer, tegenwoordig beter kent als de flitspaal. Ook heeft hij zelf sportauto's gebouwd en ontwikkelde in de tweede wereldoorlog een auto die kon rijden op houtskool.

Biografie
Maurits Gatsonides werd geboren op Java als zoon van Maurits Gatsonides, assistent-resident op Java, en Leonora van der Spil. Maurits volgde als een van de eersten een opleiding als boordwerktuigkundige bij de KLM.

'Maus', ook wel Maurice in het buitenland, is een avontuurlijk figuur en heeft al op jeugdige leeftijd een voorkeur voor motoren, auto's en vrouwen. Vlak voor de oorlog al stort hij zich zonder enige ervaring in de rally van Monte Carlo.

Maus Gatsonides was al voor de oorlog begonnen met het fabriceren van een auto, op een basis van een Mercury: de Kwik, waarmee hij in 1939 de Prijs van Zandvoort en de rally Luik-Rome-Luik heeft gereden.

Tijdens de oorlog, toen de brandstof schaars was, vond Gatsonides de gasgenerator uit. Hiermee kon een auto kon rijden met behulp van een kolenvergasser die eerst achterop de auto en later als aanhanger achter de auto was geplaatst. Als brandstof diende houtskool.

Na de oorlog bouwde hij in Heemstede naar een ontwerp van journalist Jan Apetz de Gatso sportwagens. De auto werd opgebouwd uit het chassis van een Franse Matford, een Mercury 8 cilindermotor en aluminium beplating. Oorspronkelijk noemden zij de wagen Gatford omdat hij onderdelen gebruikte van Ford, maar deze tekende hier bezwaar tegenaan. Doordat de autoproductie tijdens de oorlog had stilgelegen, waren er na de oorlog alleen nog auto’s van voor de oorlog. Daarom namen ze een Fiat 1500, braken alles eraf en bouwden er een nieuwe, volledig uit aluminium geklopte carrosserie op. Daarmee was de Gatso 1500, ook wel ‘Platje’ genoemd vanwege zijn geringe hoogte, geboren. Van het merk Gatso werden tussen 1945 en 1950 slechts elf exemplaren in 8 verschillende modellen gebouwd, waarvan de uitvoering met een plexiglazen cockpit de meest spectaculaire was. Er is er met zekerheid maar een van bewaard gebleven. Er bestaan aanwijzingen dat er in Zuid-Afrika nog een Gatso 4000 Roadster zou zijn. - (Nederlandse markt te brengen verspeelde hij het familiekapitaal, maar overleeft volgens eigen zeggen door zijn verdiensten in de racerij.

In 1950 publiceerde W.F. Brugsma onder de schuilnaam 'Willem Leonard' een autosportboek over Gatsonides, getiteld Rallyes en Races: Gatsonides' avonturen, een uitgave van Holdert & Co. te Amsterdam. (Gatsometer uit. De Gatsometer verscheen in 1958 op de markt en het familiebedrijf levert tot op de dag van vandaag de meters aan een internationale cliëntèle. De folder, uitgegeven door het bedrijf Gatsometer BV bij haar 30-jarig bestaan verwoordde de reden voor het ontstaan van de Gatsometers zo: ‘Lang geleden trachtten politieagenten het euvel van het te hard rijden met handbediende stopwatches te bestrijden. Maar drukten die agenten de knop wel korrekt in? Waren al die metingen wel betrouwbaar? Neen, dat waren ze in veel gevallen niet. De eerste Gatsometers, een kombinatie van over de weg liggende slangetjes met een zelfgemaakte mechanische stopwatch, maakten aan die onzekerheid een eind’. Later werd dit systeem met radar uitgerust en doorontwikkeld tot de ‘flitspalen’. Daarnaast werd een mobiel systeem ontwikkeld dat geschikt was voor inbouw in onopvallende surveillanceauto’s van het Korps Landelijke Politiediensten. Naast de snelheidsmeter is ook de Roodlicht-camera van de hand van Gatsonides. Het bedrijf Gatsometer BV levert nog altijd over de hele wereld camera’s.

Websites: www.uijtenhaak.nl, geschiedenis.vpro.nl, www.inzichten.nl, www.gva.be


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2186.