kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Mercurius

Beeld van Mercurius van Artus Quellinus

Mercurius (Nederlands verouderd: Mercuur) was de god van de handel, reizigers en winst van de Romeinen. Reeds zijn naam duidt hem als zodanig aan, daar zijn naam waarschijnlijk is afgeleid van het Latijnse merx of mercator, wat koopman betekent. Zijn Etruskische tegenhanger was Turms.

Eerst door het verkeer met de Grieken kreeg Rome behoefte aan een handelsgod, die het vroeger niet had bezeten. Zijn dienst schijnt ingevoerd te zijn, toen kort na de verdrijving van de koningen Rome door de handel voor hongersnood werd behoed.

Zijn eerste tempel werd in het jaar 495 v.Chr. ingewijd (op de Aventijn). Oorspronkelijk was hij alleen een god van de graanhandel. Bij de inwijding van zijn tempel werd er een collegium, een gilde van Mercuriales opgericht, wiens plicht het was de woekerwinsten, die de Patriciƫrs bij de verkoop van het koren trachtten te behalen, tegen te gaan en een meer geregelde verbinding met de Griekse graanmarkten tot stand te brengen. Later werd hij evenwel een god van de handel in het algemeen, niet het minst van de kleinhandel.

Caduceus
In latere tijden bleef Mercurius niet alleen de god van de handel; meer en meer werd hij vereenzelvigd met de Griekse Hermes. De caduceus, de staf, die Mercurius droeg, is geheel en al van de Griekse god overgenomen. De kerykeion (Grieks: κηρύκειον) of caduceus (Latijn: afgeleid van het woord caduceator, wat heraut of onderhandelaar betekent) is een staf die een koerier of onderhandelaar ongehinderde doorgang moest verlenen in het oude Griekenland. De staf is door twee slangen omwonden, en vaak bekroond (als verwijzing naar Hermes) met twee vleugels. Later komt ook wel een Franse lelie voor op de staf.

Oorspronkelijk was de staf eigendom van Apollon. Hermes gold als de uitvinder van veel dingen, zo ook van de lier. Toen de jonge Hermes in zijn geboortestreek de vlakbij grazende kudde van Apollo stal, maar betrapt werd, bood hij ter verzoening zijn lier aan Apollo aan. Daarop zou Apollo hem zijn staf gegeven hebben.

De caduceus symboliseert als geheel vrede, bescherming en genezing, en wordt (vooral in de V.S.) tot op heden gebruikt als medisch symbool (al gaat dit gebruik voorbij aan de dieperliggende alchemistische symboliek van Eenheid, zoals hieronder beschreven). De slangen staan voor alle tegengestelde principes die een rol spelen in het manifeste universum: mannelijk/vrouwelijk, zon/maan, ziel/geest of in alchemistische termen: Sol/Luna en zwavel/kwik. De staf zelf staat voor de as tussen de hemel en de aarde, boven en beneden. De eventuele vleugels, kroon of Franse lelie staan respectievelijk voor transcendentie, goddelijke autoriteit en drie-eenheid. De caduceus in zijn geheel symboliseert, behalve de eerder genoemde vrede, bescherming en genezing, vooral de Eenheid, die bereikt wordt door de verzoening van de tegendelen. De caduceus wordt niet alleen gebruikt in de alchemie, maar ook bijvoorbeeld in de Indiase yoga (alchemie wordt ook wel de westerse yoga genoemd). (Zie ook Esculaap).

Petasus
Mercurius wordt verder afgebeeld met gevleugelde sandalen die snelheid symboliseren en een gevleugelde petasus. De petasus is een eenvoudige hoofdbedekking van een reiziger in het oude Griekenland dat bestond uit een platte bol met een rand die bescherming moest bieden tegen de zon.

Hermes (Oud-Grieks: Ἑρμες, Dorisch: Ἑρμᾶς) is het equivalent uit de Griekse mythologie. Zoon van de oppergod Zeus en de bergnimf Maia. Hij is de god van de handel, het verkeer en de welsprekendheid. Ook is hij de boodschapper der goden en geldt als de patroon van reizigers en dieven. Afkomstig uit het herdersland ArcadiĆ«, was Hermes ook de nomios, weidegod, die herders en kudden beschermde. De hermen, steenhopen die de weiden afbakenden en later de wegen markeerden, waren aan hem gewijd.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Mercurius_%28mythologie%29
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1024.