kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 30 10 2016 15:31 voor het laatst bewerkt.

Montesquieu

Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu (kasteel van La Brède nabij Bordeaux, 1689 – Parijs, 1755), wiens naam vaak wordt verkort tot Charles de Montesquieu of alleen Montesquieu, was een Frans filosoof. Hij wordt beschouwd als een van de grondleggers van de sociologie en als een van de belangrijkste filosofen van de Verlichting.

De huidige politieke inrichting van westerse democratieën is mede gebaseerd op ideeën van hem en John Locke. Belangrijk hierbij is zijn idee van de scheiding der machten. Dit kwam voort uit zijn kritiek op de Franse samenleving in die tijd en dan vooral op de excessen van het absolutisme, wat hij aanduidde als despotisme.

Een van de belangrijkste zaken die Montesquieu aan de kaak stelt is de monarchie. Hij noemt dit systeem een "fataal wapen", omdat de drie machten (wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht) samengevoegd zijn onder één persoon, de koning. Montesquieu was van mening dat de grootsheid van Frankrijk te danken was aan de adel die als autonome macht de wetten beschermden en opkwamen voor de burgers. De regeerperiode van Lodewijk XI (1461-1483) zou hier een einde aan hebben gemaakt. Onder hem zouden handelaren aan invloed gewonnen hebben ten koste van de adel en de lokale gemeenschappen, met despotisme als gevolg. Versailles werd daarbij het door Montesquieu gehate machtscentrum.

Over de geest van de wetten
In 1748 publiceerde hij in Genève zijn bekendste en meest invloedrijke werk, Over de geest van de wetten (De l'Esprit des Lois). Dit was een grote studie van republieken, monarchieën en despotieën. Montesquieu keerde zich onder meer tegen de slavernij en zocht naar manieren om de vrijheid te vergroten en tirannie te voorkomen.
In het hoofdstuk "Over de Engelse staatsinrichting" kwam Montesquieu tot de conclusie dat dit mogelijk was door het scheiden van de machten. In deze leer van de trias politica gaat het om het drietal van de wetgevende macht, de uitvoerende macht en de rechtsprekende macht. Een sterke bovenklasse was volgens hem noodzakelijk om machtsmisbruik te voorkomen. De drie machten moesten elkaar controleren en voorkomen dat één macht de bovenhand kreeg. Zij dienden om de vrijheid en gelijkheid van de burger te behouden. De dertien Parlementen van Frankrijk waren volgens Montesquieu de manier om koninklijk despotisme tegen te gaan.
Met dit boek beïnvloedde Montesquieu de tsarina Catharina II van Rusland. Ook de grondwet van de Verenigde Staten die in 1789 werd opgesteld en de Franse grondwet van 1791 zijn voor een groot deel op deze theorie gebouwd. Andere West-Europese staten baseerden hun grondwetten eveneens op dit principe.

Montesquieu droeg ook bij aan de ontwikkeling van het strafrecht. Hij verzette zich tegen de toen bestaande folterpraktijken. In zijn optiek dienden de straffen in verhouding te staan tot de misdrijven (proportionaliteitsbeginsel). Hierbij gaf hij de voorkeur aan geldstraffen boven lijfstraffen. Hij was ook een van de eersten die de preventiegedachte op de voorgrond plaatsten. Hij onderscheidde 'wereldlijke' misdaden en 'misdaden jegens God'. Deze laatste dienden niet door het wereldlijk strafrecht te worden bestraft.

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Montesquieu


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 767.