kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 17-04-2008 voor het laatst bewerkt.

Moralisme

Het moralisme (moralistisch, moralist)

Het beoordelen van elk gebeuren en alle motieven uit het oogpunt van goed en kwaad.

Moralistisch (bijvoeglijk naamwoord; moralistischer, meest moralistisch) == het moralisme betreffend, daarop berustend of moraliserend, vermanend.

De moraal (v)
1 de heersende zeden en gebruiken
2 iemands voorstelling van goed en slecht
3 moreel
4 zedenles, lering

Het begrip moraal (of zeden) geeft de handelingen en gedragingen aan die in een maatschappelijke context als correct en wenselijk worden gezien. Het filosofisch vakgebied van de ethiek richt zich op de vraag 'wat is een goede moraal?'. Een universele moraal heeft de pretentie altijd en overal te gelden.

Geschiedenis
Moraal is in de zestiende eeuw via het Frans (morale) ontleend aan het Latijn (moralis). Aanvankelijk werd het in het Nederlands als zelfstandig naamwoord ('zedenleer', 'zedenles' e.d.) en als bijvoeglijk naamwoord ('zedelijk') gebruikt.
Naast moraal is later de vorm moreel, met een gewijzigd achtervoegsel, in gebruik gekomen. Deze vorm heeft het bijvoeglijk naamwoord moraal geheel verdrongen (morele verplichting) en ook het zelfstandig naamwoord in de betekenis 'zedelijke kracht'.

moreel (bijvoeglijk naamwoord)
1 betreffende de veerkracht in moeilijke omstandigheden
2 volgens de moraal

Het moreel
1 veerkracht van een groep of individu in moeilijke omstandigheden
2 zedelijk peil

1 Moreel wordt gebruikt voor de geestesgesteldheid, geestelijke weerbaarheid, de moed, werkkracht of strijdlust die iemand bezielt of die ontbreekt. Moreel betekent 'zedelijk kracht', 'zedelijke moed', 'zelfvertrouwen' of 'de wil om door te zetten'. Moreel wordt vaak verward met moraal waar men 'zedenleer' onder verstaat. Onder invloed van het Frans wordt dit onderscheid soms over het hoofd gezien.

2 Iets is immoreel als het ingaat tegen de wetten van de ethiek. Iets is amoreel als het niets met goed of kwaad te maken heeft.

Fatsoen is het voldoen aan de geldende normen en waarden. Fatsoen kan worden gezien als een groot aantal afspraken, die wordt bijgebracht aan een kind tijdens de opvoeding door de ouders. Een begrip dat lijkt op fatsoen is moraal. De moraal wordt echter veelal gezien als iets hoogs, met een hoger doel. Fatsoenlijkheid heeft daarentegen vooral te maken met het dagelijks gedrag van mensen.

De moraal (van een verhaal)
Soms wordt het begrip moraal ook gebruikt in de betekenis van de zedenles. De moraal is dan het motief van een verhaal, de achterliggende gedachte of aanleiding. Motieven worden in elk soort literatuur gebruikt, ingebed in de tekst, vaak op het eerste zicht niet te herkennen, tenzij je het verhaal ontleedt. Oudere voorbeelden zijn de parabel en het sprookje, maar ook in recente vormen, zoals stripverhalen, wordt een moraal ingebracht. Een eenvoudig voorbeeld geldt de recente verhalen van Suske en Wiske, die dikwijls over de natuur en haar bescherming gaan.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Moraal
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 97.

Tweets by kunstbus