kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 28-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Moskou

Moskou (Russisch: Moskva, Engels: Moscow) is de hoofdstad en met afstand de grootste stad van Rusland, voorheen van de Sovjet-Unie. De inwoners worden Moskovieten genoemd. Moskou had op 1 januari 2005 10.381.288 inwoners.

Geografie
Moskou ligt op een hoogte van 156 meter boven de zeespiegel in het hoogland tussen de Oka en de Wolga. De rivier de Moskva doorkruist de stad van noordwest tot zuidoost over een lengte van ongeveer 80 kilometer. De breedte van de rivier binnen Moskou bedraagt 120 tot 200 meter. Daarnaast stromen er ongeveer 120 kleinere rivieren door de stad.

De stadsgrenzen lopen ongeveer gelijk aan de in 1962 aangelegde ringweg (MKAD) om de stad. Het stedelijk gebied heeft een oppervlakte van ruim 1097 km². Ongeveer een derde daarvan bestaat uit groengebied. Er zijn circa 100 parken in de stad.

Demografie
Moskou is een snelgroeiende stad. In 1920 was het aantal inwoners van ongeveer 2 miljoen inwoners voor de Eerste Wereldoorlog teruggelopen tot ongeveer 1 miljoen. Tot 1925 verdubbelde de bevolking zich bijna om gestaag door te groeien naar 5 miljoen in 1950. In 2000 bedroeg het aantal inwoners 8 miljoen. De laatste jaren groeit de bevolking echter enorm. In 2004 bedroeg het aantal inwoners 11,2 miljoen. Deze demografische ontwikkeling komt door de enorme immigratie vanuit het omliggende gebied. De economische groei, die tot 20% bedraagt, zorgt ervoor dat veel mensen naar de stad trekken en omliggende rurale gebieden in toenemende mate ontvolken. Dit ondanks een intern paspoortsysteem, dat het mensen zeer lastig maakt om zich legaal in de stad te vestigen.

De stad telt verder het hoogste aantal miljardairs ter wereld. Volgens een artikel uit Forbes uit juli 2004 telt Moskou namelijk 33 miljardairs, 2 meer dan New York.

Bestuurlijke indeling
Moskou is het bestuurlijk centrum van het Centraal Federaal District.
Het Centraal Federaal District (Russisch: Tsentralnyj federalnyj okroeg) is een van de zeven federale districten van Rusland. Het woord "Centraal" heeft een politieke en historische betekenis, het district ligt eigenlijk in het westen van Rusland. Voor de Oktoberrevolutie van 1917 was het het centrum van Tsaristisch Rusland, daar Aziatisch Rusland toen nog als een kolonie werd gezien. Het district beslaat bijna 4% van Rusland en is daarmee het op één na kleinste federale district qua oppervlakte.

Moskou is een federale stad.
De Russische Federatie is onderverdeeld in 83 deelgebieden (bestuurlijke eenheden), waaronder 2 federale steden: Moskou en Sint-Petersburg. Sinds 2000 is hierboven een overkoepelende bestuurlijke laag ingesteld, in de vorm van federale districten.

De patriarch van Moskou is het hoofd van de Russisch-orthodoxe Kerk.

Moskou ligt binnen de oblast Moskou, maar maakt hier geen deel van uit. Wel is Moskou het bestuurlijk centrum hiervan.
Een oblast is een bestuurlijke regio/provincie.
De oblast Moskou (Russisch: Moskovskaja oblast of Podmoskovje) is een oblast (bestuurlijke eenheid) in het Centraal Federaal District van Rusland. Ze omvat het naar Russische normen dichtbevolkte en economisch goed ontwikkelde gebied rond Moskou. In de stad Moskou is het bestuur van de oblast gevestigd, maar ze maakt er bestuurlijk geen deel van uit.
De regio ligt in het vruchtbare bekken van de rivieren Wolga, Oka, Kljazma en de Moskva. Tot aan het begin van de 20e eeuw domineerde de katoenindustrie. Tegenwoordig zijn machine-industrie, metaalindustrie en de chemische industrie de belangrijkste economische sectoren. Daarnaast zijn veel belangrijke industriële en onderzoeksbedrijven in de oblast gevestigd.
De oblast werd officieel opgericht op 14 januari 1929. De regio is eigenlijk de agglomeratie rond Moskou en wordt daarom ook wel prigorod genoemd (pri=bij, gorod=stad). De gouverneur zetelt in de stad, hoewel ze daar niets over heeft te zeggen. Het oppervlak van de oblast daalt naarmate de stad uitbreidt; sinds 1961 is de oppervlakte van de stad gestegen van 500 naar 1100 km².
Het gebied is voor de Moskovieten uit de stad aantrekkelijk als 'vluchtplaats' voor de drukte van de stad. Meer dan de helft van de bevolking van Moskou heeft hier een datsja (volkstuin) en de laatste tijd komen er ook steeds meer kottedzji (naar het Engelse woord cottage); moderne ommuurde buitenhuizen voor de rijkere in de stad. In 2007 was de oblast volgens Rosstat de meest populaire vestigingsregio van Rusland. Met name het platteland was erg in trek.

Beroemde plaatsen en gebouwen in Moskou
Rode Plein
Mausoleum van Lenin
Kremlin
GUM

Kerken
Maria-ten-Hemel-Opnemingskathedraal (Oespensky Sobor)
Aartsengel Michaël kathedraal
Pokrovkathedraal (St. Basiliuskathedraal)
Christus-Verlosserkerk

Musea
Wapenmuseum - Anders dan de naam doet vermoeden, ligt hier de verzameling van kroonjuwelen in het Kremlin.
Tretjakovgalerij - Russische schilderkunst
Poesjkinmuseum
Nationaal Historisch Museum

Overige bezienswaardigheden
Novodevitsjiklooster
Witte Huis, zetel van de Doema, het Russische parlement
Zeven Zusters, wolkenkrabbers van Stalin
Trioemf-Palas, het hoogste gebouw van Europa
Kolomenskoje, het buitenverblijf van de tsaren in Moskou
Bolsjojtheater
Dierentuin van Moskou
Mussenheuvels (Sparrow Hills)
Tverskaja Oelitsa (Tver straat)

Geschiedenis
De naam 'Moskou' is afkomstig van eeuwenoude benamingen voor het volk in het huidige Rusland. De Assyriërs noemden hen de 'Tabal' en de 'Musku', terwijl Herodotus schreef over 'Tiberanoi' en 'Moschoi'. Ook de Bijbel spreekt over deze volken als 'Mesech' en 'Tubal'. Tiglath-Pileser I (1100 v.Chr.) sprak over het volk de Muska-a-ia. De stad Moskou heeft dus een historische naam gekregen.

De oude Russische naam is Grad Moskov, wat letterlijk "stad bij de Moskvarivier" betekent. De oorsprong van de naam is onbekend, waardoor er verschillende theorieën over zijn ontstaan. Voorbeelden van woorden waarvan het afgeleid zou kunnen zijn, zijn:
. het Mongoolse woord 'Moshkha' (Moska);
. het Finoegrische Marjavolk dat langs de Moskvarivier woonde en dat als grootste plaats Moskova zou hebben gehad;
. een woord uit een oude Finse taal, wat "donker" en "troebel" zou beteken;
. een woord uit het Fins-Permische Zurjeens, wat "koe-rivier" zou betekenen;
. een woord uit het Fins-Wolgische Mordwiens, wat "beer-rivier" zou beteken;
De houten nederzetting werd ook in Tataars-Turkse talen aangeduid als Moskova.

Het oudste overblijfsel van menselijke bewoning, de archeologische vindplaats Sjoekinskaja bij de Moskvarivier, stamt uit de Steentijd. Andere oude vindplaatsen binnen de huidige stadsgrenzen zijn een begraafplaats uit de Fatjanovskaja Cultuur en een overblijfsel van een woonplaats van de Djakovskaja Cultuur uit de Vroege Steentijd op het terrein van het Kremlin, de Setoenrivier, de Mussenheuvels, het bospark Koentsevski en andere locaties.

Aan het einde van het eerste millennium na Chr. werden het gebied van het huidige Moskou en oblast Moskou bewoond door de Slavische stammen Vjatitsjen en Krivitsjen. Eind 11e eeuw, toen de stad voor het eerst werd genoemd, vormde Moskou een afgelegen provinciestadje met een feodaal centrum en een handelsplaats aan de monding van de rivier de Neglinnaja (nu een ondergrondse tunnel), in een gebied dat vooral werd bewoond door het nu uitgestorven Finse volk de Merja.

Moskou wordt voor het eerst als stad genoemd in 1147 toen op 4 april knjaz (vorst) Joeri Dolgoroeki van Rostov Veliki en Soezdal vorst Svjatoslav Olgovitsj van de Republiek Novgorod riep met de woorden "kom naar me broeder, naar Moskou".

In 1156 bouwde Dolgoroeki een houten muur en een gracht rond de stad. Deze hadden echter niet het gewenste resultaat, want in 1177 werd de stad tot de grond toe afgebrand en haar bevolking uitgemoord. In 1237-38 werd de stad door de Mongolen veroverd, en opnieuw werd de stad afgebrand en de bevolking uitgemoord. De popes, Russische priesters, werden levend opgehangen aan een boom en in brand gestoken. De stad herstelde zich echter en werd de hoofdstad van het onafhankelijke vorstendom. Rond 1300 werd het geregeerd door prins Daniel, een zoon van Alexander Nevski. Vanwege haar strategische positie nabij de bovenloop van de Wolga groeit de stad langzaam maar gestaag. Ook haar stabiliteit en rijkdom trekt vluchtelingen van elders in Rusland.

Langzaam breidt de stad zich uit en onder Ivan I verslaat Moskou Tver in de strijd om de troon van Vladimir. Van de Khan krijgt het de belangrijke concessie dat het vorstendom niet wordt verdeeld onder zijn zonen, maar als een geheel op zijn oudste zoon overgaat. De Khan van de Gouden Horde probeert aanvankelijk de macht van Moskou in te perken, maar als de macht van Litouwen groeit, ziet hij in Moskou een belangrijke bondgenoot. Onder Ivan III bevrijdt Moskou zich van de Mongoolse overheersing en groeit het uit tot hoofdstad van geheel Rusland (tot de 17e eeuw Moskovië genoemd). Moskou blijft de hoofdstad van Rusland tot 1712. In dat jaar roept tsaar Peter I van Rusland Sint-Petersburg, dat hij in 1703 liet stichten, uit tot nieuwe hoofdstad.

1812 Napoleon
Heel vaak wordt beweert dat bij de invasie door Napoleon in 1812, gebruik werd gemaakt van de tactiek van de verschroeide aarde. Dit kan kloppen, al zijn er ook andere theoriën over het ontstaan van de brand in Moskou. Zo wordt er bijvoorbeeld zelfs beweerd dat Napoleon uit woede de stad liet aansteken, omdat er geen offiële overgave had plaats gevonden, hetgeen Napoleon als een grove belediging opvatte. Meer waarschijnlijk is echter dat de brand als volgt onstond: omdat veel van de moskovieten Moskou hadden verlaten voordat de Fransen binnen trokken, was er geen gespecialiseerd personeel meer aanwezig om eventuele branden onder controle te houden (brandweer). Door plunderingen van Franse troepen is er brand ontstaan in een van de vele houten huizen in Moskou. Omdat een groot deel van de huizen dicht op elkaar was gebouwd, is een groot deel van Moskou in vlammen opgegaan. Napoleons troepen trekken Moskou binnen, maar moeten zich spoedig terugtrekken en worden verslagen door honger en kou.

Na de Russische Revolutie maakt Lenin Moskou opnieuw de hoofdstad.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Moskou
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 5408.

Tweets by kunstbus