kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Nederland

Doorverwijspagina

Nederlanden
Koninkrijk-der-Nederlanden

Nederlandse Kunst

Nederlandse Muziek

Nederlandse Middeleeuwse literatuur
Nederlandse literatuur
Nederlandse taal

Top 100 Nederlandstalige literatuur

Klik hier voor Musea, Galeries en andere Cultuurinstellingen in Nederland. Klik hier voor de agenda van Nederland.


Nederland
Het land Nederland is, net zoals Aruba en de Nederlandse Antillen, een deelstaat van het Koninkrijk der Nederlanden. Het is gelegen in West-Europa, begrensd door de Noordzee, Duitsland en België. De hoofdstad van het land is Amsterdam, de regeringszetel is Den Haag. Andere belangrijke steden zijn: Rotterdam, met een van de grootste havens van de wereld, Utrecht, het verkeersknooppunt van het land, Groningen (vooral voor het noorden) en Eindhoven, de vijfde stad van het land.

Geschiedenis
De onafhankelijkheid van Nederland (van het Heilige Roomse Rijk, na afzwering van de Spaanse koning) werd eenzijdig uitgeroepen in 1579 (tachtigjarige Oorlog). Officieel bekrachtigd in 1648 bij de Vrede van Münster. Tussen beide jaartallen in zijn er verschillende landen geweest die de feitelijke situatie erkenden.

Het Koninkrijk der Nederlanden verkreeg zijn huidige status als constitutionele monarchie in 1815 onder koning Willem I. Het grondgebied van Nederland, België en Luxemburg werd officieel aan het Koninkrijk toegewezen, hoewel Luxemburg als deel van de toenmalige Duitse Bond met Nederland verenigd was door middel van een personele unie.

In 1830 scheidde België zich van Nederland af en werd een zelfstandig koninkrijk. De "Belgische" provincies Limburg en Luxemburg werden bij deze splitsing opgedeeld. Luxemburg werd een zelfstandig hertogdom, dat echter tot aan de dood van koning Willem III in 1890 in personele unie met Nederland verbonden was.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef Nederland neutraal, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog leed het onder vijf jaar Duitse bezetting. Tijdens de Duitse aanval op Nederland werd Rotterdam gebombardeerd, waarbij het centrum bijna geheel verwoest werd. Ruim 100.000 Nederlandse joden werden door het regime vermoord.

Na de oorlog begon de wederopbouw. Tegelijkertijd deed Nederland geleidelijk afstand van zijn positie als koloniale macht.

In 1951 was Nederland medeoprichter van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, welke uiteindelijk uitgroeide tot de Europese Unie.

In 1953 werd Nederland getroffen door een watersnoodramp. Als reactie hierop werden de Deltawerken (voltooid in 1986) en de Maeslantkering (voltooid in 1997) gebouwd.

In 2002 verving Nederland de eigen munt, de gulden, samen met de meeste andere EU-landen door de Europese munt, de euro.

De vlag van Nederland bestaat uit drie horizontale banen van gelijke hoogte in de kleuren rood, wit en blauw. De vlag dateert uit 1579, toen de onafhankelijkheid van Nederland werd uitgeroepen en werd officieel goedgekeurd in 1796 en bevestigd als nationaal embleem in 1937.

Het wit en blauw zijn de livreikleuren van het Franse vorstendom Orange, waar het koningshuis van afstamt. Het rood was oorspronkelijk oranje, naar de naam van het vorstendom, maar werd in de loop van de 17e eeuw vervangen door vermiljoenrood, dat tijdens zeeslagen makkelijker te herkennen was. Op feestdagen die te maken hebben met het koningshuis of tijdens diplomatieke reizen naar het buitenland wordt ook wel een oranje wimpel boven de vlag gehangen. Verder wordt het oranje gebruikt als nationale herkenningskleur.

De naam Nederland
Het huidige Nederland bestaat pas sinds 1830, na de afscheiding van België. Daarvoor werden er verschillende namen gebruikt om het gebied of delen van het huidige gebied aan te duiden, zoals de Lage Landen (in het Frans Pays-Bas), de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, de Bataafse Republiek en het Koninkrijk Holland in de Franse tijd.

Bevolking
Nederland heeft ruim 16 miljoen inwoners, en is met 484 inwoners per km² na Monaco (16.620/km²), Vaticaanstad (2093/km²) en Malta (1261/km²) het dichtstbevolkte land van Europa en een van de dichtstbevolkte landen ter wereld.
Naast de Nederlanders zijn sinds 2005 de Friezen erkend als bevolkingsgroep onder het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden.

De officiële landstaal is het Nederlands. Het Fries is in de provincie Friesland een officiële taal, naast het Nederlands.
Het Gronings, Drents, Stellingwerfs, Sallands, Twents, Veluws en Achterhoeks genieten als dialecten van het Nedersaksisch erkenning als regionale taal onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Dezelfde erkenning geldt ook voor het Limburgs in de provincie Limburg.
Verder gebruiken ongeveer 17.500 dove en slechthorende Nederlanders de Nederlandse Gebarentaal.

Godsdienst
Nederland, van oudsher een christelijk land, is tegenwoordig een van de meest ontkerkelijkte landen in Europa. Bijna de helft van de bevolking is geen lid van een kerkelijke gezindte.
De belangrijkste godsdiensten zijn (cijfers per 31 december 2005):
de Rooms-Katholieke Kerk (4,406 miljoen leden, 27 procent)
de Protestantse Kerk in Nederland (1,944 miljoen leden, 12 procent)
de islamitische gemeenschap (naar schatting ongeveer 944.000 leden , 6 procent)
de hindoeïstische gemeenschap (naar schatting ongeveer 215.000 leden, 1 procent)
de boeddhistische gemeenschap (naar schatting ongeveer 170.000 leden, 1 procent)
de joodse gemeenschap (naar schatting ongeveer 40.000 leden).
Daarnaast zijn er nog verschillende kleinere kerkgenootschappen (samen ongeveer 900.000 leden, 6 procent)

Landschap en natuur
Nederland is landschappelijk in te delen in een laag gedeelte, bestaande uit (soms met veen overdekte) zeekleigebieden, in het westen en noorden, en een hoog gedeelte, bestaande uit zand- en lössgebieden in het oosten en zuiden. Tot laag-Nederland kunnen ook de rivierkleigebieden in midden-Nederland worden gerekend.
Laagste punt: gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel (Zuid-Holland) -6.76 m.
Hoogste punt: Vaalserberg 322,7 m.
Natuurlijke rijkdommen: aardgas, aardolie, vruchtbaar land.
Landgebruik: Bouw- en weiland: 25%, permanente bebouwing: 3%, permanente beweiding: 25%, bossen en bosgronden: 8%, overig: ca. 39% (1996). Geïrrigeerd land: ca. 6000 km² (1996).
Rivieren: Drie grote Europese rivieren (Rijn, Maas en Schelde) monden uit in Nederland. Andere grote rivieren zijn de Waal en de IJssel, beide aftakkingen van de Rijn.
Natuurlijke bedreiging: overstroming door zee en rivieren.

Klimaat
Nederland heeft een gematigd zeeklimaat met milde winters en koele zomers. In het noorden is de temperatuur iets lager dan in het zuiden. Gemiddeld valt er circa 790 mm. regen per jaar. In laatste jaren steeg de gemiddelde temperatuur in Nederland.

Economie
Nederland is een welvarend land met een open economie, die sterk leunt op de buitenlandse handel, met name met Duitsland. De economie wordt getypeerd door stabiele verhoudingen, een gematigde inflatie, een gezond financieel beleid en door zijn belangrijke rol als Europese transportader. Voedselverwerking, chemie, olieraffinage en de fabricage van elektrische apparaten zijn de belangrijkste industriële activiteiten.

Vervoer
In Nederland is een uitgebreid wegennet van autosnelwegen en autowegen met een totale lengte van circa 116.500 kilometer. Vrijwel alle wegen zijn tolvrij.
Het spoorwegnet heeft een totale lengte van 2808 kilometer en is één van de meest druk bereden spoorwegnetten van Europa. De belangrijkste vervoerder van passagiers is de NS.
Van het totale transport vond 44% over de weg plaats en 30,5% werd over het spoor vervoerd.
Nederland heeft twee mainports: Schiphol en Rotterdam. Schiphol is verreweg de grootste luchthaven van Nederland en speelt een belangrijke internationale rol.
De Rotterdamse havens behoren tot de grootste van de wereld. Andere belangrijke havengebieden zijn Amsterdam, Eemshaven en Vlissingen/Terneuzen. Het achterland van deze havens wordt ondersteund door een uitgebreid net van rivieren, kanalen en andere waterwegen. De binnenvaart en de zeevaart spelen daarom belangrijke rol in de Nederlandse economie.

Bestuurlijke indeling
Nederland is onderverdeeld in 443 gemeenten en twaalf provincies.

De regering en de Staten-Generaal vormen tezamen de wetgevende macht. De Staten-Generaal bestaat uit twee kamers:
de Eerste Kamer met 75 zetels. De leden worden indirect voor vier jaar gekozen door de Provinciale Staten.
de Tweede Kamer met 150 zetels.

Staatsvorm: constitutionele monarchie, parlementaire democratie
Staatshoofd: koning of koningin (Beatrix sinds 1980)
Hoofdstad: Amsterdam (zie ook hoofdstad van Nederland)
Zetel van de regering: Den Haag (ook wel 's Gravenhage)

Nederland maakt deel uit van:
Benelux
Europese Unie (mede-oprichter)
West-Europese Unie (WEU)
NAVO (mede-oprichter)
Raad van Europa
Verenigde Naties (mede-oprichter)

Nederland stimuleerde de introductie van de euro in 1999 (Verdrag van Maastricht) als munteenheid van de Europese Unie (EU) (waar Nederland ook zelf lid van is). De euro is er sinds 1 januari 2002 de officiële munteenheid. Daarvoor had Nederland de Gulden als munteenheid.

Nederland is thuishaven of gastland van onder meer de volgende internationale instellingen: het Internationaal Gerechtshof, het Internationaal Strafhof, de Europese veiligheidsorganisatie Europol en de European Space Agency.

Defensie
De defensie valt volledig onder het Ministerie van Defensie en bestaat uit de Koninklijke Landmacht, de Koninklijke Luchtmacht, de Koninklijke Marine (inclusief Marine Luchtvaartdienst en Korps Mariniers) en de Koninklijke Marechaussee. Geen krijgsmachtdeel, maar wel een zelfstandige organisatie binnen het departement is het Defensie Interservice Commando (DICO).
Sinds de dienstplicht de facto is afgeschaft bestaat de krijgsmacht volledig uit vrijwillig dienend personeel. Naar schatting zijn ruim 2,8 miljoen mannen en 2,7 miljoen vrouwen geschikt voor militaire dienst. In totaal dienen ruim 50.000 mannen en vrouwen bij de krijgsmacht.
De uitgaven voor defensie bedroegen in 2004 ca. 9,408 miljard dollar, ongeveer 1,6 % van het BNP.
De regering is de opperbevelhebber van de strijdkrachten, in de dagelijkse praktijk wordt die functie waargenomen door de Minister van Defensie. Aan hem rapporteert de Commandant der Strijdkrachten. De Commandant der Strijdkrachten geeft leiding aan de afzonderlijke krijgsmachtdelen.

Onderwijs
Onderwijs in Nederland is verplicht van vijf tot achttien jaar. Daarbij doet zich de vreemde constructie voor dat jongeren van zestien en zeventien jaar die dagonderwijs volgen niet leerplichtig zijn (maar wel naar school gaan) en jongeren van die leeftijd die werken, wel voor een aantal dagdelen leerplichtig zijn.
Onderwijs in Nederland begint met peuteronderwijs op een peuterspeelzaal. Dan volgt primair onderwijs, ofwel basisonderwijs. Vervolgens is daar het secundair, ofwel voortgezet onderwijs en tot slot is hoger beroepsonderwijs of academisch onderwijs mogelijk.

Sport
In Nederland is voetbal de belangrijkste sport. Andere populaire sporten zijn onder meer wielrennen, tennis, hockey, volleybal, handbal, korfbal, schaatsen en golf. Ondanks dat Nederland een vrij klein land is qua inwonertal weten de Nederlandse sporters vaak een groot aantal medaille's en internationale trofeëen te winnen op internationale en euregionale competities.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederland
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 243.