kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Oepanisjaden

De oepanisjaden (ook Upanishaden, Upanishad of Upanishads) omvatten veertien oudere en vele tientallen jongeren geschriften uit de Indische wijsgerige literatuur.

De Upanishaden vormen het laatste deel van de Veda's, de oudste heilige geschriften die de mensheid kent. Van de Veda's wordt gezegd dat zij niet door mensen zijn samengesteld, maar geopenbaard zijn aan de grote zieners. De Upanishaden worden gezien als het hoogtepunt van de wijsbegeerte die in de Veda's besloten ligt. De Upanishaden hebben eeuwenlang hun stempel hebben gedrukt op religie, filosofie en dagelijks leven van India. Meer nog, de leer van de Upanishaden leeft in alle tijden voort in mystieke stromingen over de gehele wereld. Het is bekend dat de grote staatsman en filosoof Gandhi zich diepgaand heeft laten beinvloeden door de geweldloosheid die spreekt uit de Upanishaden. De Duitse wijsgeer Schopenhauer voorspelt dat de Upanishaden eens `het geloof van alle volkeren' zullen worden.
De mystiek van de Upanishaden is terug te vinden in de grote geschriften van de wereldgodsdiensten en heeft zo een verborgen maar diepgaande invloed op het religieus denken over de gehele wereld. De culturele en spirituele erfenis van India is zo universeel, dat zij toebehoort aan de gehele wereld. Zij omvat alle aspecten van het leven van de mens los van geografische of historische gegevens. Zij is universeel en tijdloos en heeft betrekking op alle volkeren in alle tijden en in alle landen.

Het woord Oepanisjaden wordt door velen afgeleid van het Sanskriet: upa-ni-sad: 'zitten aan de voeten van' (de meester). Anderen leiden het woord niet af van sad, zitten, maar van 'upas', naderen, en vertalen het dan met: gelijkwaardigheid (van begrippen). Weer anderen vertalen het met 'geheime leer'. Omdat de meeste Oepanisjaden uit dialogen bestaan tussen leermeester en leerling, ligt de eerste verklaring het meest voor de hand: 'gesprekken aan de voeten van de meester'.

De Oepanisjaden zijn de laatste geschriften van de Veda's en worden daarom ook wel Vedanta genoemd: 'het einde van de Veda's'

De oudste Oepanisjaden ontstonden ongeveer in dezelfde tijd als het boeddhisme.

Officieel zijn er 108 Oepanisjaden, maar hun aantal overtreft in werkelijkheid de 300. Zij zijn geschreven vanaf de 5e eeuw v. C. tot in de 16e eeuw van onze jaartelling. In het algemeen worden ze opgedeeld in twee grote groepen. De eerste groep, de veertien vedische Oepanisjaden, is het oudst en het belangrijkst; dit zijn de Oepanisjaden in eigenlijke zin, ontstaan in de 5e eeuw v. C. De latere, jongere Oepanisjaden zetten de gedachten van de veertien oudere geschriften voort. Sommige zijn imitaties van de oudste Oepanisjaden, andere houden zich meer speciaal bezig met de hoofdgoden van het hindoeïsme: Visjnoe en Sjiva (die in de Oepanisjaden de archaïsche, de verfraaiende, naam Roedra draagt).

Het echte wijsgerig denken komt pas in de tijd van de Oepanisjaden, zo tussen 750 en 500 vC. De Brahmanen konden met hun offerformules en commentaren de Indische geest niet tevreden stellen. De godenverering neemt af (en daarmee de positie van de godenexperts : de priesters) en men begint zelf te zoeken naar de eenheid achter al de dingen. Er ontstonden meer dan honderd boeken, Oepanisjaden genaamd, van wie de schrijver vaak onbekend is. In de belangrijkste Oepanisjaden hebben de leren van Atman en Brahman de overhand evenals de gedachte van zielsverhuizing en verlossing.

De begrippen Âtman en Brahman krijgen in de Oepanisjaden een overheersende betekenis.
De betekenis van het woord Âtman verandert van 'adem' in 'het eigen ik', 'de diepste kern van ons eigen zelf', 'wezen' en 'het innerlijke'.
Brahman betekende oorspronkelijk 'gebed of toverspreuk' en werd in de loop der tijd omgedoopt tot een scheppend wereldprincipe, de grote wereldziel die in zichzelf rust, waaruit alles is voortgekomen en waarin alles rust.

In de Oepanisjaden wordt tot het inzicht gekomen dat Brahman en Âtman een zijn. Er is dus maar een echte werkelijkheid. Als totaal heet ze Brahman, als we het over de afzonderlijke wezens hebben heet ze Âtman.

De gedachte van zielsverhuizing en verlossing had en heeft een enorme invloed gehad. Als je dood bent verhuist volgens deze gedachte je ziel naar een ander lichaam. Als je goed geleefd hebt, kom je in een beter en mooier lichaam terecht dan waar je uit kwam. Als je een slecht persoon was, kom je in een slechter lichaam. Het is de bedoeling dat je in de loop der eeuwen opklimt naar het perfecte lichaam en de perfecte geest. Het leven is dus lijden om uiteindelijk in het perfecte lichaam te komen.

Voor iemand die had ingezien dat het leven alleen maar lijden was, kon dit steeds opklimmen in lichaam niet als erg aanlokkelijk zien. Zulke personen probeerden dan ook tot Âtman te komen. Als je bij Âtman komt, heb je ingezien en als je ingezien hebt ben je verlost. Dit is wat ze in India bedoelen als over het woord verlossing gesproken wordt.

De Oepanisjaden bevatten de kern van de hindoefilosofie. Zij handelen over de verhouding van ons wezen met het wezen van het heelal.
De Isa Oepanisjad begint: 'Voorwaar het heelal is de glorie van God' en spreekt vervolgens van de goddelijke Geest als zowel immanent als transcendent, zowel veraf als dichtbij, binnen alles en buiten alles.
De Mandoekya Oepanisjad spreekt van het zuivere enige bewustzijn dat 'voorbij de zintuigen, voorbij het begrip en voorbij elke expressie' ligt, waarin 'besef van de wereld en veelvuldigheid volkomen weggewist is. Het is onuitsprekelijke vrede. Het is het allerhoogste goed. Het is Een zonder een tweede. Het is het Zelf.'
De mystieke paradox wordt goed uitgedrukt in de regels van de Kena Oepanisjad:
Het wordt voorgesteld door hem, door wie Het niet wordt voorgesteld;
Hij door wie Het wordt voorgesteld, weet Het niet.
Het wordt niet begrepen door hen die Het begrijpen;
Het wordt begrepen door hen die Het niet begrijpen.

Na de Oepanisjaden kreeg je het materialisme van de Tsjarvaka , het jainisme van Mahavira en uiteindelijk het boeddhisme van Boeddha ( 540 vC). De leer van Boeddha is nu nog steeds de leer waar de meeste Indiërs in geloven en zich aan houden.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1697.