kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 16-02-2009 voor het laatst bewerkt.

Paxtafel

Klein paneel, tablet of plaquette, van verzilverd of verguld metaal, hout of ivoor, met een handvat aan de achterzijde. Aan de voorzijde versierd met een voorstelling uit de heilsgeschiedenis, meestal de kruisiging. De pax-tafels werden in email of niello gedecoreerd.

De paxtafel, ook wel kustafel genoemd, werd vanaf de late 13de eeuw gebruikt voor het doorgeven van de vredesgroet tijdens de mis. Na de priesterlijke vredeswens werd ze door priester en kerkgangers (leken) gekust of aangeraakt met de hand en aan elkaar doorgegeven. Het bekrachtigde de eenheid van de priester en zijn parochianen. Het ritueel met de paxtafel is in de meeste kerken vervangen door de vredeswens.

Reliekhouder, kusreliekhouder
In de middeleeuwse paxtafel werd een theca met een reliek vervat.

Theca
1. Rond metalen reliekhoudertje met glas aan de voorzijde.
2. Het toonglas van een reliekhouder, waarachter of waarbinnen zich de reliek bevindt.
3. Het toonglas van de monstrans, waarachter of waarbinnen zich de lunula voor de grote geconsacreerde hostie bevindt (de H. Eucharistie, het H. Sacrament, "het Lichaam van Christus").

Werd in sommige kerken en kloosters nog tot halverwege de twintigste eeuw gebruikt.

Rijke kerken en kloosters bezaten vaak zilveren pax-tafels; de andere waren meestal van onedele metalen gemaakt.

De moderne paxtafel kan de vorm hebben van een pateen met een handvat, voorzien van gegraveerde religieuze voorstellingen en/of teksten.

De Vlaamse term voor Paxtafel is reliekosculatorium.

Websites:
. www.religieuserfgoed.nl
. www.rijksmuseum.nl



Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2104.