kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 09 12 2016 16:31 voor het laatst bewerkt.

permacultuur

Permacultuur is een wetenschap voor het ontwerpen van een menselijke leefomgeving op een manier die ecologisch duurzaam, en economisch stabiel is. Complexe ecosystemen in de natuur dienen hierbij als voorbeeld.

Het doel van een permacultuur kan meerledig zijn:
 . voedselvoorziening
 . verbeteren van de waterhuishouding
 . productie van brandstof, bouwmateriaal
 . het herstellen van door de mens beschadigde landschappen
 . het creëren van een weerbare omgeving, die o.a. bescherming biedt tegen mogelijk natuurgeweld.

Permacultuur is een samengesteld begrip van de Latijnse woorden permanens (volhardend) en cultura (huishouden). Het begrip is in de jaren 70 aan de universiteit van Tasmanië (Australië) ontwikkeld door Bill Mollison en David Holmgren om een oplossing te vinden voor problemen als verwoestijning en bodemerosie die de industriële monocultuur landbouw met zich meebrengt. Deze oplossing werd gezocht door natuurlijke ecosystemen en traditionele kleinschalige voedselproductiesystemen te bestuderen. Aan de hand van de resultaten werd een methodologie ontworpen die functies vervult voor de mens, bijvoorbeeld voedselvoorziening, met de veerkracht van een natuurlijk ecosysteem. 

Permacultuur onderscheidt zich van biologische landbouw o.a. door het nadrukkelijk gebruikmaken van meerjarige planten (climax vegetatie) en het ontbreken van wisselteelt en jaarlijkse grondbewerkingen ('no-till' landbouw - Masanobu Fukuoka). Permacultuur heeft als ontwerpmethodologie een breder toepassingsgebied dan alleen voedselproductie. In de praktijk is permacultuur meestal gericht op kleinschalige zelfvoorzienende landbouw, terwijl biologische landbouw meer commercieel productiegericht is, en in dit opzicht tussen permacultuur en chemisch-industriële landbouw in staat.

Permacultuur gaat uit van drie ethische uitgangspunten:
1. Zorg voor de aarde: Alle ecosystemen moeten zich kunnen ontwikkelen.
2. Zorg voor de mensen: mensen moeten toegang hebben tot hetgeen nodig is voor hun voortbestaan.
3. Deel de overvloed: het in balans brengen van in- en output in een systeem

Fundamenteel in permacultuur zijn, naast de 3 ethische principes, systeemdenken en patronen.

Systeemdenken
Systeemdenken komt uit de systeemecologie, een methode om complexe biologische systemen (ecosystemen) te doorgronden. Het ecosysteem wordt hierbij beschouwd als een zwarte doos met invoer, uitvoer en terugkoppeling. Door invoer te veranderen en te kijken wat dat voor effect heeft op de uitvoer, kan een model gebouwd worden van hoe het ecosysteem werkt. Het is mogelijk naar believen in te zoomen op een systeem, dat een collectie van kleinere systemen is. Systemen kunnen met elkaar verbonden worden tot weer grotere systemen.

Patronen
Patronen ontstaan onvermijdelijk op het grensvlak van twee media en kunnen zich in de loop van de tijd op complexe (regelmatige maar niet per se voorspelbare) wijze ontwikkelen. In permacultuur kunnen patronen in tijd - zoals successie - en patronen in ruimte - zoals zones van gebruik, combinatieteelt (waarbij planten en dieren elkaar kunnen ondersteunen of hinderen) onderscheiden worden.

Werking
Verschillende permaculturisten hebben hun eigen ontwerpprincipes gepubliceerd. David Holmgren noemt o.a. "Observeer en reageer", "Gebruik en waardeer hernieuwbare grondstoffen en diensten" en "Gebruik de randen en waardeer het marginale". Een permacultuurontwerp begint met het nauwkeurig waarnemen en in kaart brengen van een locatie en de gebruikers ervan. In de zogenaamde 'sectoranalyse' worden abiotische factoren als licht, wind en neerslag onderzocht. Ook andere stromen van energie, mensen en materiaal worden in een sectoranalyse meegenomen. De 'zoneanalyse' geeft de tijd en energie weer die door de gebruikers wordt besteed op bepaalde afstand van het centrum van bewoning (huis). Patronen in bodem, vegetatie, dierenpopulaties, cyclische ontwikkelingen en dergelijke worden in kaart gebracht. Door slimme plaatsing van elementen, het vervullen van essentiële functies door meerdere elementen en het gebruiken van elementen met meerdere functies (biodiversiteit) wordt een ontwerp met optimale opbrengst en veerkracht gemaakt. Educatie van gebruikers is een essentieel onderdeel van een goed permacultuurontwerp. In landen als Nederland is het belangrijk om het permacultuurontwerp zo te maken dat er veel zon wordt ingevangen en dat sterke winden worden omgeleid. In droge landen worden de ontwerpen vooral gemaakt voor optimale wateropvang en -behoud.

Mulchen
Een typisch permacultuur-gebruik is mulchen door het bedekken van de zwarte grond met organisch materiaal. Door de grond te bedekken met materiaal als bladeren, stro, dode plantenresten, zaagsel, etc. kan er geen licht bij de grond komen waardoor onkruid minder snel ontspruit en minder snel groeit. Daarnaast houdt het dode organische materiaal goed vocht vast waardoor de bodem minder snel uitdroogt. In koude klimaten beschermt deze laag de wortels tegen vorstschade. Bovendien beginnen micro-organismen het dode organische materiaal te verteren en wordt dit omgezet in voedingstoffen voor de plant waar het omheen ligt. Mulchen heeft dus vele voordelen en het scheelt ook nog eens veel schoffelwerk.

Permacultuur is veel breder dan enkel het groene
Permacultuur is een erg breed begrip, veel breder dan de meeste mensen denken. Langere serieuze permacultuuropleidingen bevatten ook lessen over bijvoorbeeld sociale permacultuur. Je kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan transitie-initiatieven, voorheen transition towns genoemd. Een ander voorbeeld is economie bekeken door een permacultuurbril. Bill Mollison, een van de grondleggers van de permacultuur riep tijdens een permacultuur-ontwerpcursus in 1983 al : "And now we have to become bankers". Permacultuur betekent kijken naar het geheel, niet alleen het groene of alleen het economische, maar het geheel in samenhang bekijken en zo een onderdeel van de oplossing worden in plaats van een deel van het probleem.

Bovenstaand artikel is samengesteld uit onderstaande bronnen:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Permacultuur


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 22.