kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Politieke-Kunst

'Met mooie gedachten maak je lelijke kunst'

Politieke kunst is onmogelijk, zeggen veel theoretici, omdat die al snel te plat moralistisch wordt. Propaganda is geen kunst, kunst is gelaagd.

propaganda: systematische werkzaamheid om aanhangers te winnen voor zekere principes
propagandafilm: waarin propaganda voor iets wordt gemaakt
propagandamateriaal: materiaal dat gebruikt wordt om propaganda voor iets te maken
propagandaoorlog: strijd om de gunst van het publiek door zeer intensieve propaganda-activiteiten

Bestaat er zoiets als politieke kunst? Of vervalt kunst, als zij zich bezighoudt met de politiek, al snel tot propaganda?

geëngageerde kunst
Elke discussie over geëngageerde kunst begint met de vaststelling dat in wezen elke kunstenaar geëngageerd is. Een zekere vorm van maatschappelijke, sociale of politieke betrokkenheid is tenslotte in bijna elk werk vast te stellen. Niemand produceert alleen maar voor zichzelf, alleen voor eigen gewin. Er is altijd een vooronderstelde ontvanger van het kunstwerk die er op wat voor manier dan ook zijn voordeel mee kan doen. Daarbij ontleent veel kunst haar thematiek aan de alledaagse werkelijkheid en krijgt via die weg onvermijdelijk een politieke lading. Bij de discussie over het engagement in de kunst gaat het echter niet om de kunst die min of meer per ongeluk politieke of sociaal-maatschappelijke vraagstukken aan de orde stelt. Het gaat om de kunst die dit nadrukkelijk, op expliciete manier doet, vanuit een idealistisch perspectief.

Politieke kunst richt de aandacht op grote wereldproblemen als milieuvervuiling, urbanistische wildgroei, ontbossing, onderdrukking, armoede, aids, corruptie, prostitutie, vrouwenhandel, etc. Politieke kunstenaars willen met hun kunst allerhande wantoestanden aan het licht brengen. Politiek, wetenschap en bekommernis voor het milieu versmelten tot een artistiek geheel.

Multimediale figuren als Helen Mayer Harrison & Newton Harrison, Alan Sonfist, Mierle Leaderman Ukeles, Peter Fend, Agnes Denes en Mel Chin gaan ervan uit dat de kunstenaar niet enkel moet registreren en becommentariëren, maar daadwerkelijk moet bijdragen aan de bescherming van de natuur door alternatieven uit te denken en te propageren. Ze werken liever in open of publieke ruimten dan in galeries of musea, en niet individualistisch, maar collectief. Zo bv. de rondreizende tentoonstelling Fragile Ecologies. Contemporary Artists' Interpretations and Solutions (1992-94). Mel Chin maakte de zgn. Revival Fields op zwaar vervuilde terreinen, waar hij aanplantingen deed die de bodem moeten zuiveren. Nancy Holt stelde: 'Vuilnisstortplaatsen zijn de kunstobjecten van onze generatie.' Ook Mierle Leaderman Ukeles documenteert de afvalwerwerking in grote steden.
onderwerp gespecialiseerde kunsthistorica Lucy Lippard zijn er twee vormen van geëngageerde kunst: politieke kunst en activistische kunst.

Er is de politieke kunst die zich in hoofdzaak, vaak op metaforische wijze, op de kunstwereld zelf richt met sociaal-maatschappelijke of politieke commentaren op allerhande binnen en buiten de kunstwereld spelende kwesties. De politieke kunst richt zich meer op de bewustwording van de kunstelite, in de verwachting dat het hierin vertegenwoordigde hogere kader, wijs geworden door de kunst, zijn macht zal aanwenden ter verbetering van de samenleving. Hans Haacke, Lothar Baumgarten, Ronald Jones en Dierk Schmidt zijn bijvoorbeeld politieke kunstenaars die zich nadrukkelijk tot de kunstelite wenden, op zowel meer verhulde, subversieve alsook directe, expliciete wijze.

En er is de activistische kunst, waarbij de kunstenaar zich als organisator of actievoerder manifesteert en bepaalde projecten initieert en uitvoert met ene daarvoor uitgekozen publiek. Deze activistische kunst draagt in directe mate bij aan de realisering van haar idealen, door het publiek daadwerkelijk aan het werk te zetten. Activistische kunstenaars willen op een directe manier overtuigen en transformeren. Activistische kunstenaars als Klaus Staeck, Tim Rollins, Group Material en de Guerrilla Girls kiezen voor een meer actiegerichte aanpak, die bestemd is voor de media en de politieke opinie of, meer doelgericht, voor bepaalde bevolkingsgroepen of buurten.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 59.