 INSCHRIJVEN NIEUWSBRIEF OF WEBFEED!  Tip: klik op Predicaat voor andere pagina's over dit onderwerp. |
Index lexicon: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 0-9 Deze pagina is voor het laatst bewerkt. PredicaatPredicaat (van Latijn praedicere) betekent letterlijk 'dat, wat ergens van gezegd wordt': een kwaliteit, eigenschap of gezegde dus.De term predicaat in de taalkunde en in het recht van de adel geeft een nadere beschrijving van een bepaald onderwerp. In de zin: "het paard is mank", is paard het onderwerp en is mank het predicaat. In leerboeken Latijn worden ter verduidelijking van het predicaat wel zinnen gebruikt als: Quid est quod de cane praedicatur? - Wat is het, dat over de hond gezegd wordt? VanDale: . 1 [log.] dat wat in een oordeel van het subject (onderwerp) gezegd wordt . 2 [taalk.] een ander woord voor gezegde. (verwijst naar hetgeen in een zin over het onderwerp daarvan wordt verteld) . 3 benaming, loffelijke bijvoeging Predicaat ((aanspreek)(titel)) Een predicaat (ook "predikaat") is een deel van de naam die, net als een academische titel, aan de naam vooraf gaat. Sommige predikaten zijn ook een aanspreekvorm. Predikaten zijn in Nederland bij wet geregeld. De predicaten zijn niet hetzelfde als de titulatuur, dat zijn beleefdheidsvormen in het briefverkeer. De meeste titels gaan gepaard met een predicaat, dit geldt in het bijzonder voor de adel. De meeste predicaten verwijzen naar de speciale status van de persoon, en de eerbetuiging waar deze recht op heeft. Zo besliste Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk dat Diana, na haar scheiding het predicaat Koninklijke Hoogheid verloor, de titel mocht ze blijven voeren. Hetzelfde geldt voor Prinses Alexandra, zij werd gedegradeerd tot Hoogheid met de persoonlijke dynastieke titel, Gravin van Frederiksborg. Een predicaat is meestal het gevoeligst voor de titularis, zo stond ook prinses Lilian (Belgie) op haar predicaat Koninklijke Hoogheid; hetzelfde geldt voor Koningin Beatrix, die op haar Majesteit staat. Prins Laurent wil altijd met Monseigneur worden aangesproken. Predicaten De Hoge Raad van Adel in Nederland noemt zes predikaten: . Zijne Koninklijke Hoogheid / Hare Koninklijke Hoogheid . Zijne Hoogheid / Hare Hoogheid . jonkheer / jonkvrouw Ook het "Koninklijke" in Koninklijke Shell, Philips, KLM enzovoort is een predikaat en berust op wettelijke regels. Jonker Jonker was een adellijk predicaat dat men tijdens de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden toekende aan ongetitelde - en ambtdragende - edelen. Thans gebruikt men de titel nog wel om een jonkheer mee aan te duiden. Later (in de 17e en 18e eeuw) zijn de jonkers zich naar Duits voorbeeld veelal baron gaan noemen, hetgeen bij de instelling van het Koninkrijk der Nederlanden bij deze families veelal is overgenomen. De Jonkheren komen veelal voort uit het stedelijk patriciaat. Jonkheer / Jonkvrouw Nederlandse edellieden zonder adeljke titel (Baron, Burggraaf, Graaf, Markies, Hertog of Prins) hebben recht op het predikaat (in de Nederlandse wet met een "k" geschreven) van Jonkheer of Jonkvrouw. Ook de vorm Jonkvrouwe wordt gebruikt. Jonkheer (afkorting: jhr.) is een adellijk predicaat (en geen adellijke titel, zoals vaak wordt gedacht). Het vrouwelijke equivalent is Jonkvrouw (afkorting: jkvr.). Dit predicaat wordt gevoerd door de meeste leden van adellijke families. Het duidt eenvoudig aan dat men wel tot de adel behoort, maar geen titel heeft. Het predicaat wordt voor de volledige naam en eventuele academische titels geplaatst en achter eventuele ambtelijke titels, bijvoorbeeld: Prof. jhr. dr. H.I.L.K. Teding van Berkhout. De echtgenote van een jonkheer voert geen predicaat maar eventueel wel de geslachtsnaam van haar man. De juiste vorm is dan Jonkheer en Mevrouw Teding van Berkhout. Het predicaat jonkheer wordt door sommige families gebruikt als titel. Zo gebruikt de koninklijke familie van Nederland de titel Jonkheer van Amsberg. ( nl.wikipedia.org ) Predicaat Hofleverancier Koning Lodewijk Napoleon, die van 1806 tot 1810 koning van Holland was, verleende als eerste de titel 'koopman des konings'. Later nam koning Willem I (1813-1840), dit over en bedacht de naam Hofleverancier. Bedrijven konden hiermee laten zien dat ze in de smaak vielen bij het koningshuis. De glans ging ervan af toen het vorstelijke keurmerk na 1850 niet meer alleen voorbehouden was aan bedrijven die aan het Hof leverden. Koningin Beatrix herzag hierom het stelsel en zorgde voor een strikt beleid waarin ze het onderscheid vastlegde tussen de termen 'Koninklijk' en 'Hofleverancier'. Zij is nu de enige die deze titels kan toewijzen. Grote ondernemingen die in Nederland zijn gevestigd, zoals multinationals, kunnen het predicaat Koninklijk krijgen, mèt kroontje. De titel 'Hofleverancier' en het bijbehorende wapenschild is bestemd voor kleine en middelgrote bedrijven met een regionale uitstraling, die minstens honderd jaar bestaan en een onberispelijke reputatie hebben. Ze hoeven niet per se aan het Hof te leveren. Ondanks de strakkere regels zijn er nog her en der in Nederland bedrijven aan te wijzen die ten onrechte het oude bord van een hofleverancier of leverancier aan een lid van de koninklijke familie op hun gevel hebben hangen. (nl.wikipedia.org/wiki/Predicaat_Hofleverancier) Predicaat Koninklijk Het Predicaat Koninklijk is een predicaat dat aan grote ondernemingen of verenigingen kan worden toegekend. Dit predicaat is geintroduceerd door de eerste koning van Nederland, Lodewijk Napoleon, die het in 1807 toekende aan culturele instellingen. Hare Majesteit de Koningin kan een bedrijf, vereniging of instelling het recht geven om het predicaat Koninklijk te voeren. In de regel onderscheidt de Koningin niet meer dan één organisatie per branche. Medische en financiële instellingen komen niet in aanmerking, evenals organisaties met een politieke en/of religieuze doelstelling. Het predicaat wordt alleen toegekend bij een bijzonder jubileum (bijvoorbeeld bij het 100-, 125- of 150-jarig bestaan). De organisatie dient van onbesproken gedrag en financieel solide te zijn. Een koninklijk predicaat wordt in principe voor 25 jaar toegekend, waarna bestendiging kan worden aangevraagd. Het kan ook tussentijds worden ontnomen, al komt dat niet vaak voor. Koninklijke Ahold NV is een onderneming die het risico liep het predicaat te moeten inleveren vanwege een boekhoudschandaal. Op 24 juli 2006 heeft koningin Beatrix echter beslist dat Ahold het predicaat Koninklijk mag behouden. Anno 2006 telt Nederland ongeveer 550 Koninklijke bedrijven, verenigingen en instellingen die verenigd zijn in de Stichting Koninklijk Verbonden. (nl.wikipedia.org/wiki/Predicaat_Koninklijk) Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Predicaat. |
privacybeleid