kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 05-10-2009 voor het laatst bewerkt.

Rammelaar

Een rammelaar is een stuk speelgoed voor baby's vanaf ongeveer 3 maanden. Het is een hol voorwerp waarin zich een of meer balletjes bevinden, en door ermee te schudden zal het geluid voortbrengen.

De rammelaar is speelgoed dat al duizenden jaren oud is. Door de eeuwen heen zijn de rammelaars vervaardigd van verschillende materialen. Tot de 12 eeuw meestal van aardewerk. Tussen de 12e en de 14e eeuw werden de meeste rammelbollen van keramiek gemaakt, na de 15e eeuw worden ook wel metalen rammelaars gemaakt. Sinds de 16e eeuw werden rammelaars van been en hout populair. Soms hadden deze rammelaars ook een bijtfunctie.

Rammelaars zijn ritmische muziekinstrumenten voor de Hopi-indianen.

Rammelaars behoren tot het oudste speelgoed van de wereld. Reeds in het precolumbiaanse Amerika, in het faraonische Egypte of zelfs bij de Hettieten duikt het object op. Men veronderstelt dat de rammelaars ten tijde van de vroegste beschavingen uit een gedroogde vrucht bestonden waarin de zaden als belletjes fungeerden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de oudste gevonden exemplaren, vervaardigd in aardewerk en brons, de vorm hebben van een kalebas of granaatappel.

In de eerste plaats was de rammelaar een gebruiksvoorwerp: een speelgoedje dat gehanteerd werd om het jonge kind af te leiden en te kalmeren bij het uitkomen van de eerste tandjes. Toch dichtte men dit object vanaf zijn ontstaan een bezwerende en beschermende kracht toe. Het zou onheil afweren en de strijd met het kwade aanbinden.

Men beschouwde de rammelaar als het object bij uitstek om het kind te behoeden voor ziekte en ongeluk, als een garantie voor een lang en gelukkig leven. In een tijd waar men machteloos stond tegen allerlei ziekten en het percentage kindersterfte bijgevolg hoog lag, deed de rammelaar dienst als amulet. Men hechtte er veel waarde aan en putte er hoop uit.

Bij de constructie van de rammelaar werden materialen als koraal, bergkristal en wolfstand niet alleen omwille van hun schoonheid gebruikt, maar ook omwille van de bijzondere, bovennatuurlijke kracht die men aan deze kostbare materialen toeschreef.

Wolfstand, ook wel uit ivoor gesneden, stond bijvoorbeeld symbool voor macht. Hij zou de kracht van het dier overdragen op het kind en het op die manier beschermen tegen gevaar.

Koraal was dan weer befaamd als afweermiddel van het kwade, terwijl bergkristal de reputatie had om wonden af te koelen. Kortom, vroeger was een rammelaar veel meer dan een eenvoudig stuk speelgoed.

Vanaf het begin van de 16de eeuw worden rammelaars in zilver of goud vervaardigd met een handvat uit bloedkoraal, bergkristal of wolfstand op (miniatuur)portretten van kinderen afgebeeld. Later werden aan deze bescheiden uitvoering een fluitje en belletjes toegevoegd. Ook deze accessoires werden verondersteld kwade geesten te verjagen.

De toepassing van kostbare materialen bepaalt mee het prijskaartje van de rammelaar en maakt het tot een duur en waardevol object. Niet iedereen gaf de voorkeur aan zo’n gesofisticeerd en sjiek speelgoed. Zo uit de 18de-eeuwse Franse filosoof Jean-Jacques Rousseau in zijn boek Emile ou de l’éducation (1762) kritiek op deze luxueuze rammelaars omdat ze het kind van jongs af aan doen wennen aan weelde. Rousseau meende dat een takje, een stokje zoethout of een papaverbol het kind evenzeer kon afleiden.

Pas in de 19de eeuw wordt de rammelaar gepopulariseerd. Voor het eerst verschijnen goedkope blikken exemplaren. Vaak hebben ze de vorm van een mini-trommel gevuld met gedroogde korrels en brengen ze bij het schudden een rinkelend geluid voort. In dezelfde periode creëert men ook rammelaars die een belangrijke persoon afbeelden of verwijzen naar een opmerkelijke gebeurtenis. Vanaf de 20ste eeuw opteert men voor plastiek en wordt dit speelgoed in serie(s) geproduceerd. - (www.provant.be/binaries/Rammelaars%20pers%20NL_tcm7-86679.pdf


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 836.