kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 01 11 2016 14:00 voor het laatst bewerkt.

reformatie

De kerkhervorming in de 16e eeuw door Luther, Calvijn, Zwingli e.a.

In de 16e eeuw vond er in verschillende landen van Europa binnen de toenmalige kerken een Reformatie plaats. Deze kerkhervorming heeft geleid tot de nieuwe kerkvormen van het Protestantisme. Het is een breed gedragen beweging, die uiteindelijk vooral in de landen van Noordwest Europa is aangeslagen. De Reformatie is de meest diepgaande beweging tot kerkvernieuwing. Maar deze beweging stond niet op zichzelf. Gedurende de hele Middeleeuwen zijn er protestbewegingen geweest tegen misstanden in de kerk. Ook in de theologie zijn er diverse vernieuwingsprogramma's geweest. Verder zijn er allerlei andere factoren geweest, die de mogelijkheid tot de Reformatie hebben geschapen. De Reformatie is niet bedoeld om nieuwe kerken te vormen, al heeft het daar uiteindelijk wel toe geleid. Hiermee is een scheuring in het Westerse christendom gekomen.

Een eerste begin van het protestantisme is te zien in de ideeën van de Engelsman John Wyclif, die in de 14e eeuw aan de eerste Engelse vertaling van de Bijbel begon en zich verzette tegen de macht en rijkdom van de Rooms-Katholieke kerk. Ook de Tsjechische hoogleraar Jan Hus wees aan het begin van de 15e eeuw op de organisatie van de kerk en het gezag van de paus. Beiden wilden de kerk zuiveren van onbijbelse invloeden en terugbrengen naar haar bijbelse oorsprong.

Een belangrijke omwenteling vond plaats op 31 oktober 1517 met de publicatie van de 95 stellingen van de Rooms-Katholieke Augustijner monnik Maarten Luther op de deur van de kerk van het plaatsje Wittenberg in Duitsland. Hierin verzette hij zich met name tegen de handel in aflaten waarmee de Rooms-Katholieke kerk zich bezighield. Het was zijn bedoeling om (zo ging dat in die tijd) met zijn stellingen een soort 'brede maatschappelijke discussie' op gang te brengen.
In eerste instantie had niemand zin om op zijn stellingen in te gaan, maar toen er beschuldigingen van ketterij werden ingediend bij de paus, werd Luther in de gelegenheid gesteld om zijn stellingen te verdedigen. In de discussies wisten Luthers tegenstanders hem de uitspraken te ontlokken dat ook concilies konden dwalen en dat de Bijbel het hoogste gezag toekwam. Daarop besloot de paus dat Luther in de ban zou worden gedaan als hij niet binnen zestig dagen zijn stellingen herriep. Toen de zestig dagen voorbij waren verbrandde Luther de pauselijke bul en wierp hij ook het wetboek van de R.K. Kerk in het vuur. Daarop moest hij onderduiken.

In de periode die hierop volgde bleek Luther veel medestanders te hebben. In veel plaatsen ging men de leer van Luther volgen en brak men met Rome. De kern van Luthers betoog was, dat de vergeving van zonden niet verdiend kon worden door het doen van goede werken (laat staan door het kopen van aflaten), maar alleen kon worden verkregen door het geloof in Jezus. Rond dezelfde tijd brachten Zwingli en later vanaf 1540 Calvijn in Zwitserland een soortgelijke beweging op gang. Hun ideeën verspreidden zich snel door Europa en waren een belangrijke aanzet voor de Reformatie.

protestantisme
Het protestantisme is naast de Rooms-Katholieke kerk en de orthodoxe kerken één van de belangrijkste stromingen binnen het christendom. Het is ontstaan in de 16e eeuw als afsplitsing van de Rooms-Katholieke kerk nadat verschillende theologen, onder wie Maarten Luther, Huldrych Zwingli en Johannes Calvijn, in conflict raakten met de Rooms-Katholieke kerk over de leer en de praktijken van deze kerk.

Lutheranisme
Lutheranisme is, samen met het Calvinisme de belangrijkste stroming binnen het protestantse christendom. Het is het geheel van het theologische en kerkelijke erfgoed dat is voortgevloeid uit het werk en de leer van de belangrijke hervormer (zie Reformatie) Maarten Luther (1483-1546).
Zie Calvinisme
Zwingli's werk moet opgevat worden als een zelfstandige beweging en is ontstaan door zijn kritiek op de praktijk van de kerk, de onwetendheid die het misbruik van de aflaathandel hem gaf en hij wilde, als humanistisch geschoold geleerde, een doorslag om een eigen weg tegen het gezag van de kerk in te slaan. Zwingli's ideeën gingen veel verder dan die van Luther, met name in zijn Avondmaalsleer, met haar symbolische karakter, en zo werd er een duidelijke scheiding aangebracht tussen het Lutheranisme en de gedachtes van Zwingli.
In Frans-Zwitserland kwam in de 16de eeuw de reformatie van Calvijn opgang, Calvijn was het dan ook grotendeels eens met Zwingli (vandaar dat die twee samen één type reformatie vormen). Het grootste verschil tussen de reformatie van Calvijn en Luther zit hem in het spontane van Luthers religieuze ervaringen.

Humanisme
Naast de Reformatie moet de Renaissance genoemd worden, waarin met name het programma van het Humanisme belangrijk is geweest. Een belangrijke vertegen- woordiger hiervan is Erasmus van Rotterdam. Bekend is zijn 'Lof der Zotheid'. Het humanisme staat kritisch ten opzichte van de scholastiek. De scholastiek, een combinatie van theologie en filosofie, werd in de Middeleeuwen beoefend aan de universiteiten.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 351.