kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Slag bij Borodino

De Slag bij Borodino (7 september 1812) was wellicht de grootste eendaagse slag in de Napoleontische Oorlogen, en waarschijnlijk ook de grootste ooit gevoerde slag tot dan toe. Er namen ongeveer 250.000 soldaten deel aan de slag. Aan de ene kant stond Napoleon met zijn Grande Armée tegenover de Russen van tsaar Alexander I onder generaal Michail Koetoezov. De slag eindigde met een onbeslist tactisch voordeel aan beide zijden, maar de Russen trokken zich desalniettemin strategisch terug.

Borodino is een Russisch dorp (selo) in de oblast Moskou, aan de rechteroever van de rivier de Moskva, 124 kilometer ten westen van Moskou en zo'n 12 kilometer ten westen van Mozjajsk. Borodino ligt ten zuiden van de 'nieuwe weg' Smolensk-Moskou en ten noorden van de oude. Het dorp kent een grote naamsbekendheid omwille van de Slag bij Borodino die er geleverd werd op 7 september (o.s.: 26 augustus) 1812. Ter ere van de overwinning is er een monument en museum opgericht. Deze slag komt uitgebreid aan de orde in Oorlog en vrede van Lev Tolstoj. (Franse Grande Armée was haar invasie van Rusland begonnen in juni 1812. Tsaar Alexander kondigde een Patriotische Vaderlandse Oorlog af. De Russische troepen, die zich aanvankelijk bij de Pools-Russische grens hadden verzameld, trokken zich terug zonder een noemenswaardige slag te leveren, maar met het doel de Franse aanvoerslijnen onhoudbaar te maken. Hoewel deze tactiek redelijk succesvol was, werd zij naarmate de Fransen verder in Rusland kwamen steeds minder geaccepteerd door de Russische bevolking en door Tsaar Alexander, wat ertoe leidde dat de opperbevelhebber van de Russen, generaal Barclay de Tolly, werd vervangen door Mikhail Koetoezov, een veteraan van vroegere Turkse oorlogen. Maar ook hij durfde het niet meteen aan om de Fransen in een reguliere veldslag te confronteren, en pas op 125 kilometer ten zuiden van Moskou vond hij 'geschikt terrein' om slag te leveren. Hij wierp hier verdedigingswerken op, aan de rechterflank van het slagveld een grote artillerieredoute, de Rajewski-redoute onder bevel van Barclay, en aan de linkerflank drie pijlvormige wallen, de Bagration flêches, onder bevel van Bagration.

De Legers
Vroegere schattingen over de grootte van het leger van Koetoezov hielden het op 112.000 man, maar later groeide dit aantal tot 125.000 man. Enkele historici (al dan niet met sympathieën voor Napoleon) geloven zelfs dat de cijfers nog hoger zouden zijn. De reden hiervoor is het al of niet meetellen van 30.000 man Russische militie uit Moskou (die zich tijdens de slag op meer dan 10 km afstand bevond), en van 10.000 irreguliere kozakken, waarvan het niet zeker is of ze wel of niet deelnamen aan de slag. De Russen hadden wel een overwicht aan kanonnen (640 tegenover 584 van de Fransen). Hier kwam nog bij dat ze redelijk sterke verdedigingswerken hadden opgeworpen. Koetoezov bezat dus een goede uitgangspositie.

De Slag
Toen Napoleon de Russische stellingen in kaart had gebracht, leek zijn befaamde tactische inzicht hem te hebben verlaten. Hij gaf orders voor een frontale aanval op de Russische verdedigingswerken. Deze simplistische militaire beslissing wordt vaak toegeschreven aan zijn ziekte van dat moment. Hij wilde het Russische leger in één dag beslissend verslaan. De Franse aanval was wel succesvol, maar er werd een hoge prijs voor betaald. Het front strekte zich uit van de Rajewski-redoute, waar prins Eugène de Beauharnais deze redoute, met hulp van de cavalerie van Murat, veroverde, heroverd zag worden, en later weer veroverde. Aan de linkerflank werd de flèches meerdere keren aangevallen door de korpsen van Ney, Davout en Junot, eveneens begeleid door een deel van de cavalerie van Murat. Ook hier werden de verdedigingswerken meerdere keren veroverd en heroverd. Aan het einde van de dag waren alle flèches in handen van de Fransen. Ook de Rajewski-redoute was toen definitief veroverd door Eugène, zij het dat de redoute zijn functie had verloren, omdat aan beide kanten van de wal de lijken zo hoog lagen opgestapeld, dat hij niet meer zichtbaar was.

Resultaten van de slag: statistische bespreking
Over de precieze aantallen slachtoffers van de slag lopen de schattingen ver uiteen. Sommige historici schatten de Franse verliezen op 28.000, waaronder 48 generaals. Anderen schatten de verliezen op 50.000. De Russen zouden volgens de schattingen tussen de 38.000 en 45.000 soldaten verloren hebben. De schade die de slag bij legers aanrichtte was echter nog hoger. Volgens de historicus Adam Zamoyski zouden de Russen, als de Fransen de dag na de slag nog eens hadden aangezet, nog maar 45.000 van de +/- 120.000 op de been kunnen brengen.

Het aantal slachtoffers van de Slag bij Borodino, zelfs bij de laagste schattingen rond de 67.000, was het hoogste ooit in de geschiedenis tot dan toe, en werd pas geëvenaard in de Slag aan de Somme in 1916.

Na de Slag bij Borodino bezette Napoleon Moskou, maar omdat dit niet het gewenste (psychologische) resultaat had bij Alexander, trok hij zich eind oktober 'tactisch' terug naar zijn winterkwartieren Smolensk, Vilnius en Minsk. Maar door de intense kou, de speldenprik-aanvallen van de kozakken, de slag bij Malojaroslavets en de grote verliezen bij de oversteek van de Berezina werd de Grande Armee gereduceerd tot een spookleger, dat zich pas ver achter de Poolse grens weer enigszins kon herstellen.



Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 327.