kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 05-09-2009 voor het laatst bewerkt.

Stelling-van-Amsterdam

De Stelling van Amsterdam is een 135 kilometer lange verdedigingslinie die tussen 1880 en 1914 is aangelegd. Het leger, de regering en de koning(in) zouden zich binnen deze ring kunnen terugtrekken bij een aanval op Nederland.

Het idee achter de Stelling van Amsterdam is een staaltje Hollands waterbouwkundig vernuft. Met een ingenieus systeem kon het land rondom de linie onder water worden gezet, waardoor een waterplas kon ontstaan, niet diep genoeg voor schepen en te diep voor man en paard.

Lange tijd mocht dit gebied niet verbouwd worden, waardoor de natuur haar gang kon gaan. De Stelling van Amsterdam is juist hierdoor in zijn geheel als monument beschermd door de Provincie Noord-Holland en het rijk en draagt sinds 1995 de titel Nationaal Landschap. Sinds 1996 is ook door de UNESCO het belang van deze historische verdedigingslinie erkent en staat de Stelling op de lijst van Werelderfgoed naast bijvoorbeeld de Chinese Muur, Mont Saint-Michel, de oude stad van Fez en de piramides van Gizeh.

Functie
Primair was de Stelling van Amsterdam een waterlinie. In geval van vijandelijkheden zouden grote delen van het gebied rond Amsterdam onder water worden gezet. De vijand zou dan niet kunnen oprukken. Amsterdam zou fungeren als nationaal redoute, als het laatste bastion van Nederland. De forten werden gesitueerd op plaatsen waar de waterlinie wordt doorkruist door dijken, wegen, of spoorlijnen. Ook plaatsen waar het water diep genoeg was voor varen met boten waren kwetsbaar. Op die plaatsen zou de oprukkende vijand niet door het water worden tegengehouden, zodat hij op deze plekken onder vuur genomen moest kunnen worden. In het militaire jargon stonden deze wegen etc. bekend als accessen. De aanleg van de Stelling van Amsterdam werd geregeld in de Vestingwet van 1874.

Bouw en voorbereiding
Tijdens de voorbereiding van de aanleg van de fortificaties bleek dat de plannen al door de technische ontwikkeling ingehaald waren. De zandlichamen die als fundering dienden, moesten eerst meerdere jaren inklinken alvorens de forten zelf gebouwd konden worden. De komst van de brisantgranaat (die bij het treffen van het doel explodeerde) maakte het noodzakelijk om de forten in plaats van metselwerk van beton te vervaardigen, waarmee echter op dat moment nog niet op die schaal ervaring was opgedaan in Nederland. Er werden eerst uitgebreide proeven gedaan waarbij betonconstructies werden beschoten met het zwaarste geschut dat op dat moment te verkrijgen was. Eerst in 1897 kon met de aanleg van de eigenlijke forten worden begonnen (van enkele werken was de aanleg -van baksteen- stilgelegd).

Staat van "dienst"
De Stelling van Amsterdam heeft nooit dienst gedaan, al waren de aanwezigheid van de Stelling en van de Nieuwe Hollandse Waterlinie een factor voor de Duitsers om Nederland niet in te vallen in 1914. Door de opkomst van het vliegtuig verloor de stelling na de Eerste Wereldoorlog snel aan militaire betekenis. Zij bleef echter grotendeels behouden, en de militaire status werd pas in 1963 opgeheven.

U kunt op verschillende manieren kennis maken met de 46 forten en batterijen, dijken, sluizen op een afstand van 15 tot 20 kilometer van Amsterdam. Diverse wandel-en fietsroutes leiden u langs de opmerkelijkste onderdelen! Regelmatig zijn in het lente- en zomerseizoen een aantal forten geopend en u bent van harte uitgenodigd om een kijkje te nemen!

Websites:
. www.stelling-van-amsterdam.nl
. www.stelling-amsterdam.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 829.