kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 16-03-2008 voor het laatst bewerkt.

Vlucht-naar-Egypte

Vlucht naar Egypte – De kindermoord

Dirck Vellert, Glasruitje met De Vlucht naar Egypte, ca. 1532, Gebrandschilderd glas, diam. 28,5 cm (Maria zit op een ezel. Zij houdt het kindje Jezus in haar armen. Jozef leidt de ezel over het stenige pad. Achter de ezel loopt de os, meegekomen uit de stal in Bethlehem. Hun tocht wordt van alle kanten gadegeslagen: door dieren vanaf de grond en door engelen vanuit de hemel. Over het verloop van de vlucht staat niets in de bijbel. Maar het verhaal sprak sterk tot de verbeelding van de gelovigen. Er groeiden verschillende legenden omheen, die op het ruitje terug te vinden zijn. Zo zijn de kruipende hagedis en de vogel op de tak vertegenwoordigers van het dierenrijk. Zij brachten de kleine koning hulde op zijn tocht naar Egypte. Achter het reisgezelschap stort een beeld van zijn sokkel. Dit is één van de vele heidense afgodsbeelden die spontaan in stukken vielen toen de heilige familie langskwam. Het verhaal van de vallende afgodsbeelden was erg geliefd. Het komt terug in veel afbeeldingen van de Vlucht naar Egypte.

Vlucht naar Egypte
Een engel had Jozef in een droom gewaarschuwd voor de moordzuchtige Herodes, die erop uit was zijn pasgeboren zoon te doden. Het gezin vlucht hierop naar Egypte. De Herodes die het hier betreft was Herodes de Grote, die tot het jaar 4 v.C. koning der Joden was. Hij staat bekend als een wreed heerser, die een hellenistische cultuur wilde opleggen. Volgens Mattheüs 2:16 was hij ook de aanstichter van de kindermoord te Bethlehem, die een gevolg zou zijn van de ontsnapping van de Heilige Familie. Dat er een bijzonder kind was geboren had Herodes vernomen van de drie wijzen uit het oosten.

Het verhaal van de vlucht naar Egypte staat beschreven in het evangelie van Matteus. Na de geboorte van Christus kwam het koning Herodes ter ore dat er een koning in zijn rijk ter wereld was gekomen. Omdat Herodes zich bedreigd voelde, probeerde hij uit te vinden waar deze nieuwe koning zich bevond. Toen dat niet lukte besloot hij alle jongetjes onder de twee jaar te laten doden. Een engel verscheen aan Jozef en waarschuwde hem voor het komende onheil. Jozef zette Maria en de pasgeboren Jezus op een ezel en vluchtte met hen naar Egypte. Pas na Herodes' dood keerde de heilige familie naar Israël terug en vestigde zich in Nazareth, een stad in Galilea.

Matteüs 2: vers 13-15
13: Toen zij weggetrokken waren, zie, een engel des Heren verschijnt Jozef in de droom en zegt: Sta op, neem het kind en zijn moeder en vlucht naar Egypte, en blijf aldaar, totdat Ik het u zeg; want Herodes zal alles in het werk stellen om het kind om te brengen.
14: Hij stond op en hij nam in de nacht het kind en zijn moeder en week uit naar Egypte,
15: en daar bleef hij tot de dood van Herodes, opdat vervuld zou worden hetgeen de Here door de profeet gesproken heeft, toen hij zeide: Uit Egypte heb Ik mijn Zoon geroepen.

Matteüs 2 vers 16:
Toen Herodes zag dat hij door de magiërs misleid was, werd hij woedend. Hij liet in Betlehem en heel de omgeving alle jongetjes van twee jaar en jonger ombrengen, overeenkomstig de tijd die hij van de magiërs had gehoord. Toen werd vervuld wat bij monde van de profeet Jeremia gezegd is:
In Rama werd een stem gehoord,
een hevig gejammer en geklaag.
Rachel jammert om haar kinderen,
en ze wil niet getroost worden,
want ze zijn er niet meer

Over het verloop van de vlucht staat niets in de bijbel. Maar het verhaal sprak sterk tot de verbeelding van de gelovigen. Er groeiden verschillende legenden omheen, die op het ruitje terug te vinden zijn. Zo zijn de kruipende hagedis en de vogel op de tak vertegenwoordigers van het dierenrijk. Zij brachten de kleine koning hulde op zijn tocht naar Egypte. Achter het reisgezelschap stort een beeld van zijn sokkel. Dit is één van de vele heidense afgodsbeelden die spontaan in stukken vielen toen de heilige familie langskwam. Het verhaal van de vallende afgodsbeelden was erg geliefd. Het komt terug in veel afbeeldingen van de Vlucht naar Egypte.

Diverse apocriefe verhalen over de Vlucht naar Egypte vertellen dat afgodsbeelden in Egypte kapot vielen toen Jezus samen met Maria en Jozef in dat land aankwam. In sommige versies storten de beelden zonder meer van hun voetstuk, in een andere versie gaan Maria en Jezus een tempel binnen, alwaar de godenbeelden zich ter aarde werpen uit eerbied voor de hogere macht van Jezus. De oorzaak van hun val is de aanwezigheid van Jezus en dat is precies wat het Speculum zegt over de steen die de reus op lemen voeten verbrijzelde: die steen die de weg voorbereidt voor het 'koninkrijk van God' wijst ondubbelzinnig vooruit naar Jezus. Bovendien: zoals die steen zonder menselijke tussenkomst uit de rotswand losliet, zo werd Jezus geboren uit de maagd Maria, d.w.z. zonder 'menselijke bemoeienis'. (collecties.meermanno.nl/handschriften/nebukadnessar3)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 502.