kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 09-08-2008 voor het laatst bewerkt.

't Spectrum

't Spectrum (Arspect)

Nederlandse meubelfirma opgericht in 1941 te Bergeyk.

Spectrum heeft een roerige geschiedenis achter de rug. Toch zijn onder alle omstandigheden enkele richtlijnen altijd duidelijk herkenbaar geweest: functionalistisch ontwerpen, meubelen zonder ornament waarvan de schoonheid werd bepaald door een doordachte en uitgebalanceerde vorm en proportie. Daarnaast gebruik van hoogwaardige materialen en de wil om goede vormgeving onder een breed publiek bekend te maken. - (Spectrum is nooit echt een meubelfabriek geweest. Vanaf het begin besteedde het bedrijf een belangrijk deel van de productie uit aan andere gespecialiseerde bedrijven en hield het slechts enkele activiteiten in eigen hand. Hierdoor hoefde niet geïnvesteerd te worden in dure machines of huisvesting. Daarnaast kon een meubel gemakkelijk uit de collectie gehaald worden wanneer het onvoldoende bleek te verkopen. ’s Spectrum kon zich daardoor makkelijk aanpassen aan veranderingen op de markt.

Historie
De Maatschappij voor kunstnijverheid 't Spectrum is in 1941 begonnen in Bergeijk als idealistische dochteronderneming van stoffenweverij De Ploeg en wilde meubels maken die zuinig in materiaalgebruik waren, de consument zo min mogelijk zouden kosten, een zo hoog mogelijke gebruikswaarde hadden en waarin vormgeving en productie boven commerciële belangen werden gesteld.

De belangrijkste reden voor de oprichting was het voorkomen dat werknemers van de weverij tewerk gesteld zouden worden in Duitsland. Daarnaast konden contacten met klanten onderhouden worden en konden de grondstoffen die beschikbaar waren optimaal benut worden. Hiervan werden kleine tasjes en naar ontwerp van W. van Gelderen bijv. houten woonaccessoires als schalen, kandelaars, lampjes en speelgoed gemaakt.

Na de oorlog werd het een bedrijf met een eigen directie en werd de collectie uitgebreid met kleine meubelen als krukken, lectuurbakken, maar ook kindermeubelen.

Pas in de tweede helft van de jaren vijftig onderging de collectie een sterke verandering en ging het bedrijf zich meer richten op grotere meubelen (fauteuils, tafels banken). Ook kon toen met o.a. metaal gewerkt worden, aangezien toen pas het verbod op gebruik van staal voor meubelproductie werd opgeheven.

Martin Visser
Via zijn werk bij de Bijenkorf komt Visser in contact met Weverij de Ploeg en ‘t Spectrum en in 1954 wordt hij door Spectrum gevraagd om bij het bedrijf te komen werken als ontwerper en hoofd collectievorming. Tot 1974 was Martin Visser er als ontwerper werkzaam en bepalen zijn functionele ontwerpen het gezicht van de collectie van ‘t Spectrum. Hij tekende voor het bedrijf een groot aantal meubels, waaronder slaapbank br027, de eveneens bekende stoel Cato en eetkamerstoel sz05.
Visser heeft een sterke voorkeur voor ambachtelijk vervaardigde meubelen. Veel van zijn meubelen hebben een industrieel uiterlijk, maar zijn grotendeels ambachtelijk vervaardigd. Tevens vergt hij het uiterste van techniek: het liefst wil hij iets maken wat eigenlijk niet kan! Een voorbeeld hiervan is dat hij de buizen niet buigt, maar zaagt en hoek last. Eerlijk materiaalgebruik, de heldere constructie en gebrek aan decoratie laten tot uitdrukking komen dat Visser grote bewondering heeft voor Berlage en het vooroorlogse functionalisme. Hij wil eenvoudige meubelen maken met zo weinig mogelijk materiaal en zo eenvoudig mogelijke vormen.
In de jaren 60 worden zijn meubelen minder strak en ogen de meubelen massiever, volumineuzer en comfortabeler. De meubelen zijn daardoor ook meer gedateerd.

Daarnaast nodigde Visser ook ontwerpers uit zoals Hein Stolle, Werner Blaser en het ontwerpersduo Bataille-ibens.

Het wat boerse meubel bleef vooral in het zitmeubel lange tijd gehandhaafd. Wel combineerden ontwerpers als Walter Anthonis en J.P. Berghoef dit meubel in de jaren '60 met een vorm van popart, hetgeen soms nieuwe beeldbepalende meubelen opleverde.

Martin Visser zocht ook het contact met freelance ontwerpers die allen tekenden voor diverse ontwerpen. Voorbeelden waren beeldend kunstenaar Constant Nieuwenhuijs, Benno Premsela en Kho Liang Ie. Zij gingen bij het ontwerpen allemaal uit van de functie en het gebruik van een meubel.
Ook de bedrijfscultuur bleef: men wilde goed vorm gegeven meubelen bereikbaar maken voor een grote groep, goede vormgeving in het algemeen stimuleren en de consumenten hiervan het belang in laten zien. Door de hoge kwaliteitseisen werden de meubelen echter niet goedkoop en dat maakte ze, ondanks de doelstelling, voor velen niet bereikbaar.

In 1968 contacteerde ’t Spectrum Claire Bataille en Paul ibens nadat zij hun werk leerde kennen door een artikel in het Nederlandse maandblad Avenue, met de bedoeling een aantal van hun ontwerpen in productie te nemen. De samenwerking duurde tot 1974, het jaar dat ’t Spectrum failliet ging. Eerst werden een eerder ontworpen, in hoogglans gespoten houten commode en barmeubel in de collectie genomen. Daarna volgden twaalf specifiek voor ’t Spectrum ontworpen tafels, stoelen en zitbanken. Claire Bataille & Paul ibens ontwierpen o.a. tafel Anvers in 1971. De meubelen werden vooral vervaardigd uit buismateriaal of metalen profielen, gecombineerd met hout, glas, linoleum, leder en stoffering. ’t Spectrum was daarmee het eerste bedrijf dat het duo een kans gaf hun ontwerpen in productie te laten nemen. Later hebben zij ontworpen voor (Belgische) bedrijven als Bulo, Obumex en Feld. - (Wim Quist (1930) ontwierp bank BQ 01 in 1970

In de loop van de jaren zeventig raakte een deel van de consumentenmarkt uitgekeken op de functionele meubels van ’t Spectrum en liep de omzet van het bedrijf terug. Andere redenen hiervoor waren de duidelijk dalende koopkracht en de groei van import van buitenlandse, goedkopere, producten ten koste van Nederlandse fabrikanten.

Arspect
Uiteindelijk ging de firma in 1974 failliet, maar maakte met enkele oud-werknemers onder de naam Arspect in datzelfde jaar een doorstart. Zij wilden een klein aantal van de “oude” Spectrummeubelen blijven voeren en vulden de collectie aan met nieuwe meubelen. Daarnaast importeerde Arspect meerdere Italiaanse en Scandinavische collecties.
In de loop van de jaren richtte Arspect zich steeds meer op projectmeubelen, waardoor de handel in meubelen voor particulieren en het contact met detaillisten werd verwaarloosd. Toen in de loop van de jaren 80 enkele grote opdrachtgevers wegvielen, bleek Arspect niet in staat dat verlies op te vangen en moest zij haar deuren sluiten.

Spectrum Meubelen
Een van de oud-werknemers van Spectrum kocht de ontwerprechten van alle Spectrummeubelen op en samen met enkele anderen werd in 1988 weer een nieuw bedrijf opgericht, met het doel deze ontwerpen op de markt te houden. Nu onder de naam Spectrum Meubelen. Nel Verschuuren van Kho Liang le Ass. stelde vanaf toen het bescheiden assortiment samen. De collectie wordt gevormd door de ontwerpen van Martin Visser, aangevuld met ontwerpen van onder andere Arnold Merckx, Ben Hoek, Michiel van der Kley en Paul Linse.

Kleine wijzigingen die Arspect aan de oude collectie had aangebracht, werden terug gedraaid en langzaam maar zeker werd de collectie uitgebreid. Nog steeds bleek dat de meubelen van Martin Visser goed combineerden met de designmeubelen die in de jaren tachtig, negentig en dit decennium ontworpen worden.

Geheel in de geest van ’t Spectrum vult het nieuwe Spectrum de collectie aan met hedendaagse producten die door hun vormgeving passen bij de bestaande lijn. DirkJan Broekhuizen (1949) ontwierp bank Strips in 1998. Eind 2002 besloten Paul Linse (1962) en Spectrum samen te gaan werken en werd Linse als extern Art Director aangesteld. Daarnaast ontwierp hij in 2003/2004 een serie zitelementen “Spock”, met een bijpassende tafellijn “Kit”. Michiel van der Kley (1962) ontwierp bank BASE in 2002. De bijpassende hocker volgde in 2004. Roderick Vos (1965) heeft in 2005 fauteuil Metropolis ontworpen. Studio Parade heeft in 2006 zitmeubel-lijn SO ontworpen.

In 2005 werd Spectrum verantwoordelijk werd voor de verkoop van de collectie Lente, een jong Nederlands bedrijf met dezelfde sobere en heldere lijnen als de Spectrum collectie. 3 Jaar lang heeft Spectrum deze collectie verkocht onder de originele merknaam Lente, waarna de 2 collecties geïntegreerd zijn en vanaf 2008 samen de nieuwe Spectrum collectie vormen.

Hoewel nieuwe ontwerpen nog steeds een functionele benadering hebben, kunnen vormen vrijer toegepast worden. Ook worden steeds meer verschillende materialen gebruikt, aluminium of staal voor de frames, stof, riet of dik tuigleder voor bekleding, maar ook massief hout en fineer voor tafels en stoelen.

De collectie wordt op diverse internationale meubelbeurzen gepresenteerd aan het vakpubliek, en in de showroom in het Utrechtse Dutch Design Center aan de consument. Ook in Keulen, Duitsland heeft Spectrum een permanente showroom in Design post Köln.

Websites: www.premsela.org


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 40.