kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 20-06-2008 voor het laatst bewerkt.

A.M. Cassandre

boven: Cassandre
onder: Jan Wiegman

Franse schilder, grafisch vormgever en ontwerper geboren 24 januari 1901 Kharkov, Oekraïne - overleden 17 juni 1968 Parijs.

Cassandre begon in zijn ontwerpen gekenmerkt door de art-decostijl eerst met de tekst waar hij dan een lettertype bij koos dat weer de inspiratiebron vormde voor de grafische elementen van de posters. Hoe hij verder werkt, vertelde de Nederlandse ontwerpster Dolly Rüdeman in 1932 in De Maasbode: "Eerst tekende hij het voorwerp tot in alle finesses. Iedere vezel van het hout, iedere draad van het weefsel, de spijkers, de schroefjes, waarmee iets in elkaar zit. En dan neemt hij een stuk vlakgom en witte dekverf en houdt grote schoonmaak. Alleen de onderdelen die bijzonder sterk tot hem spreken, mogen blijven staan..." Een affiche moet volgens de ontwerper Cassandre (1901-1968) aan drie voorwaarden voldoen: hij moet worden gezien, direct worden begrepen en emotie opwekken om te worden onthouden.

De Franse reclamekunstenaar, die ook werkte voor tal van Nederlandse opdrachtgevers – van Philips en Van Nelle tot Gazelle en Droste – zag zijn werk als een vorm van kunst en meende dat de ‘wereld van de moderne reclame in één adem kon worden genoemd met de kunst van vervlogen eeuwen’. In latere jaren wendde hij zich teleurgesteld van de reclame af. Hij moest vaststellen dat het huwelijk tussen reclame en kunst er niet van gekomen was. Cassandre is vooral bekend van zijn scheepvaart- en treinaffiches, de affiches die hij maakte voor opdrachtgevers als Dubonnet en de internationale expressetrein Etoile du Nord waarin de rails een perspectivisch lijnenspel vormden.

Biografie
Onder druk van politieke omstandigheden vertrok de familie van Alphonse Mouron Cassandre, eigenlijk Adolphe Jean Édouard-Marie Mouron, naar Parijs. Daar studeerde hij van 1918 tot 1921 schilderkunst bij Lucien Simon (1861-1945) in zijn studio in Parijs en René Menard (1862-1930) aan de Académie Julian in Parijs waar hij begon hij met het ontwerpen van affiches in de art-deco stijl.

Cassandre was bevriend met de kunstenaars Robert Delaunay (1885-1941) en Fernand Léger (1881-1955), dichter Guillaume Apollinaire (1880-1918) en componist Erik Satie (1866-1925). Zijn werk werd beïnvloed door het Kubisme en de moderne industriële vormgeving.

Vanaf 1923 werkte hij voor zijn reclamewerk onder het pseudoniem A.M. Cassandre.

Zijn eerste grote posterontwerp verscheen voor de Parijse meubelzaak Au Bûcheron in 1923, een dynamische afbeelding van een houthakker aan het werk tegen een achtergrond van strakke geometrische straalsgewijze vlakken. Cassandre zou nog enkele honderden posters ontwerpen, waaronder die voor het aperitief Pivolo (1924) en de krant L'lntransigeant (1925). Met zijn ontwerpen van posters voor de Compagnie des Chemins de Fer du Nord, waaronder zijn advertentie Étoile du Nord uit 1927, vestigde hij zijn reputatie.

Samen met Charles Loupot (1898-1962) en Maurice Moyrand richt hij het reclamebureau en ontwerpadviesbureau Alliance Graphique Internationale op.

Hij werkte tussen 1927 en 1931 ook voor Nederlandse bedrijven. Zo werd zijn nu zo beroemde affiche voor de Etoile du Nord in 1927 in de Telegraaf beschreven als een 'wonderlijk' ontwerp "dat werkelijk tot het modernste en vermetelste behoort, wat men tot nu toe op dit gebied verzon." In hetzelfde jaar reisde Johannes Th. Piek, directeur van het gerenommeerde Rotterdamse reclamebureau Nijgh & Van Ditmar, naar het atelier van Cassandre in Versailles om hem een exclusief contract voor Nederland voor te leggen. De samenwerking met Nederlandse bedrijven zou tot de economische terugslag en de dalende bestedingen voor reclamedoeleinden in de jaren dertig duren. - (Gazelle-fietsen, Philips en De Vries Robbé.
Zijn beste affiches zijn ongetwijfeld voor de Stoomvaart Maatschappij Zeeland en de Holland-Amerika Lijn. De hoge vertekende scheepsboegen en het ronde, zwarte gat van de scheepspijp werden blikvangers.
Begin jaren dertig kwam er een eind aan het Nederlandse werk. Cassandre was weliswaar goed, maar voor Nederlandse begrippen ook erg duur. Hij rekende maar liefst duizend gulden per ontwerp.

Zijn Droste-mannetje uit 1930 laat mooi zien hoe vernieuwend hij destijds was, vooral als het afgezet wordt tegen zijn voorganger, het door Jan Wiegman getekende figuurtje Pastilles-Droste. In 1923 tekende Jan Wiegman in opdracht van de Haarlemse chocoladefabrikant Droste een reclamefiguur die de pastilles aan de man moest helpen brengen. Het ‘pastillemannetje’, zoals de creatie van Wiegman werd genoemd, was niet echt overtuigend. Al in 1930 werd het KabouterSpillebeen-achtige figuurtje vervangen door een nieuwe mascotte. Het ontwerp van de Franse kunstenaar A.M. Cassandre (1901-1968) oogstte meer succes. ‘De Nieuwe Zakelijkheid’ van het silhouet heeft ‘een grote herinneringswaarde’ oordeelde het vakblad De Reclame in 1931. In de praktijk werd dit oordeel bewaarheid, want het Drostemannetje van Cassandre heeft ruim vijftig jaar dienst gedaan.

In 1929 ontwierp Cassandre het gestileerde art-deco lettertype Bifur dat evenals de lettertypen Ader Nord (1930), Peignot (1936) en ten slotte Cassandre (1968) werd uitgebracht door lettergieterij Deberny & Peignot.

In 1930 werd hij lid van de UAM (Union des Artistes Modernes).

Cassandre gebruikte krachtige geometrische vormen in zijn ontwerpen als Pernod (1934), Dubonnet (1934) en de oceaanstomer Normandie (1935).

Hij werd leraar aan de Ecole Nationale des Arts Décoratifs van 1934 tot 1935, daarna was leraar aan de Ecole d’Arts Graphiques. Hij leidde een ontwerpopleiding waar onder anderen Raymond Savignac, Bernard Villemot (1911-1989) en André François (geb. 1915) lessen volgden.

Cassandre ontwierp voor Franse, Zwitserse en Italiaanse klanten affiches en werkte in 1939 voor Harpers Bazaar in New York.

Cassandre bracht verschillende bezoeken aan de VS en ontwierp naast posters ook decors, die net als zijn posters gekenmerkt werden door een grote monumentaliteit.

In 1963 ontwierp hij het beroemde YSL-monogram voor Yves Saint Laurent. Vijf jaar later maakte Cassandre een einde aan zijn leven.

Websites: ministerieetenendrinken.web-log.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1236.