kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-01-2016 voor het laatst bewerkt.

bergkristal

Bergkristal

Naast obsidiaan is bergkristal het enige glas dat in de natuur wordt gevormd. Bergkristal is de kleurloze en meest voorkomende variant van het mineraal kwarts (siliciumdioxide, SiO2). Het werd eeuwenlang beschouwd als edelsteen waar kostbare voorwerpen van werden gemaakt (sieraden, zegels enz.).

De naam bergkristal is afgeleid van het Griekse woord "Krustallos" dat ijs betekent. Men geloofde dat bergkristal door de goden vormgegeven ijs was.

Oorsprong
Ten tijde van het Mesolithicum kende men het bergkristal al. Tijdens de Romeinse tijd werd het uit de Alpen onder de naam "versteend ijs" op de markt gebracht. Theofratus noemde het "krystallos". Ook Phinius de Oudere maakt er melding van. De naam 'kwarts" is in 1529 ingevoerd door Georgius Agricola. De volkeren uit het Oosten beschouwden bergkristal als steen van het geduld en de volmaaktheid. Tibetanen gebruiken bergkristal om wonden te behandelen.

De keuze van bergkristal als drinkglas of als deel van middeleeuwse sieraden kan worden toegeschreven aan het geloof dat deze kristallen zouden breken of verkleuren wanneer zij met gif in aanraking kwamen. Zo werd de keten een amulet dat de koning beschermde. Vergelijk de Rudolfinische keizerskroon en de keten van de Jehova-Orde.

Ontstaan
Megnatieten, pegmatieten, hydrothermale en alpiene steenaders, alluviale afzettingen.

Voorkomen
Bergkristal is in de natuur wijd verbreid, maar echter niet altijd in edelsteenkwaliteit. Historisch bekende vindplaatsen zijn India en Sri Lanka (de omgeving van Tatnaputi). Iriserende kwartsen uit het gebied van de Poona in India en uit Myanmar zijn zeldzaamheden. Fraaie kristallen komen uit Kenia en Madagaskar, ook uit Braziliƫ (Minas Gerais), Goisas, Bahia en Frans-Guyana. In de VS komt bergkristal voor in pegmatieten, onder andere in Maine (bij Ausburn, New York, North Carolina, Arkansas (Crystal Peak) en Californiƫ. Van bijzondere betekenis zijn voorkomens in de Alpen. Bergkristallen worden gevonden in Zwitserland (bijvoorbeeld bij Urim waar een kristal van 135 kg is gevonden in het gebied van de Sint-Gotthard en van de Grimsel), in Oostenrijk (in 1965 werd bij de Grossglockner in een holte een kristal van bijna 1000 kg gevonden). Bergkristallen komen ook voor in Duitsland, Tsjechiƫ, Polen en Frankrijk.

In de collecties van diverse musea bevinden zich unieke geslepen bergkristallen. Het Smithsonian Institution Washington bezit een geslepen steen van 7000 kt en zelfs een bol bergkristal met een diameter van 33 cm en een gewicht van 48,5 kg (deze komt uit Birma en is in China geslepen).

Bewerking
Facetslijpsel, cabochons grote en kleine geslepen stenen.

Vergelijkbare mineralen
Diamant, topaas, danburiet, zirkoon, achroiet.

Imitaties
Glas, synthetische kwarts.

Determinatie
Hardheid, soortelijk gewicht, optisch.

Aanbeveling
Reinigen met ultrasoon geluid.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Bergkristal.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 757.