kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 11-01-2016 voor het laatst bewerkt.

camee

de camee (v)

(Frans: camée (18e eeuw) < Italiaans: cam(m)eo (13e eeuw) < middeleeuws Latijn: cammæus)

Benaming voor een graveertechniek van edel- en halfedelstenen (soms als broche), waarbij de achtergrond wordt weggeslepen om de voorstelling in reliëf te doen uitkomen (d.i. het tegenovergesteld van intaglio (of tornatuur) waar de beelden verdiept ingesneden zijn). Het maken van cameeën wordt sculptuur genoemd, terwijl het maken van intaglio's tornatuur heet.

De term Camee wordt ook gebruikt voor de "in reliëf gesneden veelkleurige steen" zelf. Een tweekleurige camee heet ook wel camaïeu.

Cameeën worden vaak als halssieraad of in een ring vervaardigd. Een fraaie camee is gevonden in Tienen. De beroemdste en grootste camee ter wereld is echter de zogenaamde Grand Camée de France die zich in het Département des monnaies, médailles et antiques de la Bibliothèque nationale de France bevindt. Een andere beroemde camee is de zogenaamde Gemma Augustea die zich in het Kunsthistorisches Museum Wien bevindt.

Tijdens de renaissance in Italië beleefde de glyptiek (v. Gr. gluphein = uithollen) - de kunst van het snijden van miniatuurvoorstellingen in (half)edelsteen (gemme) - een opleving.

Schelpcamee, in een schelp gesneden camee
Gemme, gesneden uit de schelp van de zeeslakken bassis en strombus of zeeoester. Deze schalen bestaan uit twee lagen, waarvan de buitenste uit witte kalk en de binnenste uit roze, rood- of bruinachtige organische stof vermengd met kalk bestaat. De ondergrond van deze soort camee is zodoende bruin en de voorstelling is van wit tot crème tot getint wit.

Cameeglas
Op de manier van cameeën gesneden glas. Drie of vier (gekleurde) glaslagen op elkaar (Plaqué), waarin afbeeldingen worden geslepen of geetst, waardoor een camee-achtig effect ontstaat. Camée-glas van 2 of 3 lagen was in de tijd van de Art Nouveau het populairste glastype.

De camée-techniek komt bij Emile Gallé neer op het bewerken van een voorwerp dat is opgebouwd uit 2 of meer verschillende gekleurde glaslagen. Na de modellering in een vorm of door middel van blazen worden de omtrekken van het decoratiepatroon op het glaslichaam getekend. De partijen binnen deze omtrekken worden afgedekt met een zuurbestendige asfaltlak (bitumen van Judaea). Dan wordt het voorwerp verschillende malen (afhankelijk van de gewenste diepte) in zuurbaden gedompeld. Het zuur vreet de gedeelten weg die niet met lak zijn afgeschermd en legt de kleuren bloot van de dieper gelegen lagen. Het object wordt daarna gepolijst en afgewerkt.

verre doublé of verre plaqué (Du., Ned. opgelegd- of bevangglas)
Gedoubleerd of gelaagd glas (Überfangglas). In de 14de eeuw door de Venetianen uitgevonden. Bij bevangglas wordt de buitenste gedeeltelijk weggeslepen. Aldus ontstaat een meerkleurig decor. De Bohemers wisten later zelfs drie of vier glasagen op elkaar te krijgen. Zie cameeglas.

Cameo-incrustatie (Incrustatie = inlegwerk van gekleurde stenen.)
Decoratietechniek waarbij witte, onverglaasde porseleinen medaillons of cameeën in een glasvoorwerp wordt aangebracht. Deze techniek was in de 18de eeuw al bekend in Bohemen en in de vroege 19de eeuw in Frankrijk. Nadat de Engelsman Apsley Pellatt in 1819 het hiervoor veel beter geschikte loodglas ging gebruiken werd het insluiten van medaillons zowel in Frankrijk als in Engeland zeer veel toegepast bij de vervaardiging van boules, presse-papiers, knoppen van wandelstokken en serviesgoed.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1731.