kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

chalcedoon

Chalcedoon

Chalcedoon of chalcedon is een halfedelsteen en een variëteit van het mineraal kwarts. De kleur is bijna wit tot lichtblauw of duifblauw, vaak met strepen. De steen wordt ook gevonden in de kleuren appelgroen (chrysopraas genoemd), roze, rood (variëteit carneool) en koperkleur.

Chalcedon dankt zijn naam aan de aan de Bosporus gelegen oude stad Chalcedon - in het Grieks Kalchedon.

Vindplaatsen zijn in onder andere Brazilië, Madagaskar, Uruguay, India en VS. De helderblauwe chalcedoon komt uit Namibië en wordt steeds zeldzamer, waardoor de steen in waarde stijgt.

Cultuur
Er werden in de oudheid beeldjes van weergoden gesneden uit chalcedoon. Er wordt een aantal geneeskrachtige werkingen aan chalcedoon toegekend, nl. tegen heesheid, amandelontsteking, stembandproblemen, spataderen. Chalcedoon hoort volgens diverse literatuur bij de sterrenbeelden Kreeft en Boogschutter.

Variëteiten: gewone chalcedon, karneool, sarder, chrysopraas, heliotroop, agaat en jaspis.

Chrysopraas
Een door nikkeloxide appelgroene tot diepgroene (Grieks: chrysos, goud en prason, prei) gekleurde halfedelsteen, een variëteit van het mineraal chalcedon, die lijkt op chrysoberril.
Chrysopraas wordt gewonnen in Australië (Queensland en West-Australië), Duitsland, Polen, Rusland, de Verenigde Staten (in de staten Arizona en Californië) en Brazilië.

Heliotroop
Heliotroop (of bloodstone, niet bloedsteen, want dat is hematiet) is een mineraal en een variëteit van kwarts, meer nader bepaald een variant van chalcedoon. Heliotroop is een tweekleurig nesosilicaat. De basiskleur is donkergroen, met daarop rode punten (veroorzaakt door ijzeroxide). De naam heliotroop is afgeleid van het Griekse helios, dat zon betekent en trepein, "draaien".
Een heliotroop is eigenlijk een groene jaspis en wordt ook wel Oosterse jaspis genoemd.
De klassieke bron van heliotroop is het schiereiland Kathiavar in het noordwesten van India. Tegenwoordig wordt het ook in Brazilië en Australië gewonnen.

Jaspis
Jaspis is een opake en fijnkristallijne variëteit van kwarts met een chemische samenstelling identiek aan die van agaat, vuursteen en hoornkiezel. De naam jaspis komt van het Griekse woord iaspis. Jaspis betekent gespikkelde steen. De kleuren zijn variabel, van geel via rood en roodbruin tot groen, en ze worden geslepen en gepolijst om in sieraden gezet te worden.
De belangrijkste vindplaatsen van jaspis zijn India (Dekkanplateau) en Mexico (gele), Duitsland (rode) en Afrika, Australië, Brazilië, Egypte, Frankrijk en de VS (overige kleuren).
Jaspis wordt al sinds de oudheid als edelsteen bewerkt. Men maakte er bijvoorbeeld zegelstenen, kleine gesneden stenen en galanterieën van. Men schreef jaspis magische krachten toe. In de oudheid wordt het wel de moeder van alle stenen genoemd. Het wordt tegenwoordig gebruikt in cabochons, tafelslijpsels en kunstnijverheidsvoorwerpen. Imitaties worden gemaakt van glas.
De Egyptenaren en Grieken gebruikten jaspis al om de seksualiteit te versterken en om een spoedige zwangerschap te bereiken. Bij de Indianen werkte de gele jaspis als regensteen.
Er wordt een aantal geneeskrachtige werkingen aan jaspis toegekend, zoals stressvermindering, gewichtsverlies, bestrijding van maagklachten en verhelpen van leverproblemen. Jaspis hoort volgens diverse literaire bronnen bij de sterrenbeelden Ram, Maagd, Kreeft en Schorpioen.

Kornalijn (ook karneool of carneool) is een halfedelgesteente, een geelrode, zelden witte, tot bloed-of vleesrode variëteit van chalcedoon. De naam is afgeleid van het Latijnse woord ‘carnis’ wat vlees betekent. Het element dat de rode kleur veroorzaakt, is ijzer dat in kleine onzuiverheden in het mineraal zit. Door verhitting kan de kleur verdiepen.
Carneool werd al voor het begin van onze tijdsrekening gebruikt voor de vervaardiging van zegelstenen en sieraden.
Men beweerde dat carneool bescherming bood tegen ruzie, kiespijn en zenuwaandoeningen, bloedingen stilt, koorts verlaagt, toorn vermindert en geluk brengt. In Egyptische graven hielpen kornalijnen amuletten de ziel bij de overgang naar het dodenrijk.
Carneool ontstaat in vulkanische en verweringszones en is bekend uit India, Saoedi-Arabië en Egypte. Belangrijke vindplaatsen bevinden zich in Brazilië, de Verenigde Staten, Australië, Rusland, Tsjechië, Duitsland en Roemenië.
Het pigment is vaak verdeeld in vlakken verdeeld; de mooiste exemplaren zijn bij doorvallend licht bloedrood. De lichtgetinte karneolen staan bekend zijn als vrouwelijk karneool, de donkergekleurde als mannelijk karneool. Karneool met witte lagen heet karneoolonyx.

Kornalijnglas
Op kornalijn gelijkend agaatachtig, gemarmerd, halfdoorzichtig glas waarvan de tinten gaan van de kleur van een vingernagel tot het kastanjebruine en donkerrode glas. Vooral in Bohemen vervaardigt.

Schmelzglas (of Calcedonia)
Twee kleuren glas gedeeltelijk versmolten, waarbij de kleuren op grillige wijze door elkaar heen zijn gevloeid en daardoor het uiterlijk van een siersteen krijgt, zoals bij onyx, agaat en chalcedon.
Deze techniek, door de Egyptenaren en Romeinen reeds met grote vaardigheid toegepast, is vooral beroemd geworden door de Venetianen, die in de 15de en 16de eeuw zeer fraai en dunwandig Schmelzglas maakten. In de 19de eeuw opnieuw toegepast in Bohemen en Engeland.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 735.