kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Charles Robert Ashbee

Engelse architect, ontwerper en ondernemer, geboren 17 mei 1863 London - overleden 23 mei 1942 Sevenoaks, Kent.

Naast William Morris was ook Charles Robert Ashbee één van de Engelse ontwerpers die de Arts & Crafts gedachte op zijn producten toepaste. Ashbee had The Guild of Handicraft opgezet, een instelling waar het 'Guild Socialism' in praktijk gebracht zou worden, van waaruit geprobeerd werd het vakmanschap te koesteren, en van waaruit veel Arts & Crafts producten de wereld ingebracht werden.

Ashbee staat echter vooral bekend om zijn zilverwerk met kronkelende organische decoraties, dat een grote invloed had op het metaalwerk van Liberty & Co., de Weense groep Secession en uiteindelijk op de Art Nouveau. Er zijn verschillende door Ashbee ontworpen gebouwen in Budapest, op Sicilië en in Londen, en hij doceerde in Groot-Brittannië en de VS.

Biografie
Na zijn studie geschiedenis in Cambridge studeerde Charles R. Ashbee architectuur bij G.F. Bodley (1827-1907).

Charles R. Ashbee ging werken bij Toynbee Hall, een filantropische zendingspost met educatieve doeleinden die in 1884 was opgericht door kanunnik Samuel Augustus Barnett in het Londense East-End. Ashbee organiseerde hier voordrachten van het werk van John Ruskin (1819-1900) en richtte samen met de studenten de eetzaal van Toynbee Hall in.

In 1887 richtte Ashbee de 'School of Handicraft' in Toynbee Hall op en in 1888 was hij samen met twee anderen en een werkkapitaal van vijftig pond de oprichter en hoofdontwerper van de 'Guild of Handicraft'.

Geïnspireerd door zowel Morris' als Ruskins pleidooi voor ethiek in design en hun geloof in het belang van ambacht en gemeenschap, riep de tweede lichting Arts & Crafts-vormgevers - waar o.a. William R. lethaby (1857-1931), Arthur Heygate Mackmurdo en Charles R. Ashbee toe behoorden - organisaties als Century Guild (1882), St. George's Art Society (1883) en Art Workers' Guild (1884) in het leven. Ze produceerden voorwerpen naar hervormd design. De term 'Arts & Crafts' werd pas in 1888 gebruikt, toen leden van 'Art Workers Guild' de Arts & Crafts Exhibition Society vormden.

De gildeleden van 'The Guild of Handicraft' vervaardigden zilverwerk, metaalwerk, sieraden en meubilair en toonden hun werk vanaf 1889 jaarlijks bij de Arts & Crafts Exhibition Society. Het gilde had door het meubilair dat was ontworpen door Hugo Mackay Baillie Scott voor het paleis van groothertog Ernst Ludwig van Hesse-Darmstadt een grote invloed in Europa wat bestendigd werd door de expositie van hun ontwerpen op de Weense Secessiontentoonstelling in 1900.

In 1890 verhuisde het gilde dat fungeerde als coöperatief van Londens East End naar een groot Georgiaans huis, Essex House aan Mile End Road in Londen. Ook opende het een verkooppunt op Brook Street 16a in het Londense West-End.

Het gildesocialisme is een typisch Engelse beweging, vooral invloedrijk in de eerste twee decennia van de 20ste eeuw. Net als het syndicalisme roept het op tot directe arbeidersactie op de werkvloer, met als doel het kapitalisme (maar niet de staat) af te schaffen. In een uitgave die in 1899 van de pers kwam, wordt het streven als volgt beschreven: The Guild of Handicraft is a body of men of different trades, crafts and occupations, united together on such a basis as shall better promote both the goodness of the work produced and the standard of life of the producer. To this end it seeks to apply to the collective work of its members whatever is wisest and best in the principles of Co-operation, of Trade Unionism or of the modern revival of Art and Craft, and to apply these in such manner as changing circumstances permit or as shall be most helpful to its individual members.' In deze communale setting werden gedurende twintig jaar onder andere meubels, sieraden en boeken geproduceerd - een verrassend succes.

'The Guild of Handicraft' stond voornamelijk bekend om de zilver- en sieraadontwerpen van met name Ashbee, David Cameron, William Hardiman, J.K. Baily en W.A. White. Deze geëmailleerde en met in cabochon geslepen halfedelstenen en parelmoer bezette objecten waren geïnspireerd op Benvenuto Cellini's (1500-1571) geschriften - met name zijn Trattato del'Oreficeria en Trattato della Scultura - uit de jaren 1560. Deze verhandelingen uit de Renaissance over edelsmeed- en beeldhouwkunst werden door Ashbee in het Engels vertaald en in 1898 gepubliceerd in een bundel die hij opdroeg aan "de metaalbewerkers van het Guild of Handicraft". Het boek werd gepubliceerd door de uitgeverij van het gilde, Essex House Press, die werd opgericht naar aanleiding van het eerdere succes van William Morris' Kelmscott Press.

In 1898 werd, als onderdeel de Guild of Handicraft, de Essex House Press opgericht, waar handgedrukte kwaliteitsboeken geproduceerd werden. Ashbee had de Kelmscott-persen overgenomen die twee jaar na Morris' dood was opgeheven; Thomas Binning werd zíjn voorman-zetter. In 1906 publiceerde hij A Book of Cottages and Little Houses en in 1909 Modern English Silverwork.

Morris, die was bang dat het welzijn van de arbeider en de kunst in haar geheel ondermijnd zou worden door het industrieproces, kon mechanisatie alleen accepteren als die niet alleen de productiviteit verhoogde, maar ook kwaliteitsvoorwerpen produceerde en de werklast verminderde. Paradoxaal was dat de handgemaakte producten van Morris & Co. en anderen duur waren om te produceren en alleen betaalbaar waren voor de rijksten in de samenleving. Hoewel de tweede lichting Arts & Crafts-vormgevers steeds meer gebruik maakte van lokale stijlen, concludeerden sommigen, zoals Charles Voysey en Ashbee, dat Morris' ideaal van overal verkrijgbare, goed ontworpen producten onhaalbaar was zonder mechanisatie. Ashbee ging zelfs zover dat hij Morris, met zijn preoccupatie met het verleden en verwerping van machinale productie, beschuldigde van 'intellectueel luddisme'. Toch benaderde Ashbee de droom van het landelijke ideaal van de beweging het dichtst toen hij zijn Guild of Handicraft in 1902 naar Chipping Camden verhuisde.

In 1902 trachtte Ashbee het arts & craftsideaal van een plattelandsgemeenschap te realiseren en verhuisde de Guild and School of Handicraft, waar inmiddels zo'n hondervijftig mensen (ambachtslieden en hun gezinnen) werkzaam waren, naar Chipping Camden in de Cotswolds. Het gilde gaf zomercursussen voor zowel omwonenden als studenten. De afstand van Londen die leidde tot extra vervoerskosten en het verlies van een stedelijk profiel verhinderde echter het commerciële succes van deze onderneming. The Guild and School of Handicraft kreeg ook steeds meer kritiek op zijn preoccupatie met maatschappelijke kwesties boven artistieke kwaliteit.

In 1906 werd de pers, die de concurrentiestrijd met de machinale boekproductie had verloren, opgeheven. Jammer is dat Ashbee het grote typo-grafische talent van Morris ontbeerde, waardoor de Essex House Press niet tot de top gerekend kan worden; hij ontwierp twee lettertypen, waarvan de Endeaver de bekendste is. - ( Guild of Handicraft gedwongen tot vrijwillige liquidatie doordat het niet kon concurreren met goedkopere producten die imitaties waren van de ontwerpen van het gilde en kwam het onder het beheer van een curator.

Van 1915 tot 1919 was Ashbee hoogleraar Engels aan de Universiteit van Caïro en daarna werkte hij vier jaar aan restauratieprojecten in Jeruzalem.

Wiener Werkstätte
Het organisatorische en sociale deel van het program van de Wiener Werkstätte was sterk geënt op de statuten van de Guild of Handicraft, al werd deze niet met name genoemd. Charles Robert Ashbee had de Guild in 1888 opgericht. Hun bijzondere manier van metaalbewerken en de toepassing van cabochon geslepen stenen om voorwerpen te versieren werd overgenomen door de Wiener Werkstätte, evenals de sociale arbeidsvoorwaarden. Deze waren heel gunstig voor de ambachtslieden, die specialisten (vaak zelf meesters) in hun vak waren. Zo waren de werkplaatsen licht en ruim. Als het op ambachtelijke uitvoering en afwerking aankwam, stelden Josef Hoffmann en Koloman Moser echter veel hogere eisen dan Ashbee. Het hoge niveau van de producten uit de begintijd van de Wiener Werkstätte getuigt ook van de goede samenwerking tussen de ontwerpende kunstenaars en de uitvoerende ambachtslieden. Lange tijd werden de producten wanneer ze gereed waren voorzien van het monogram van zowel de ontwerper als de maker, om de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het eindresultaat te onderstrepen. - (www.antiquesart.nl)

Websites: www.opm.ctw.utwente.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 47.