kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 17-08-2009 voor het laatst bewerkt.

Chris van der Hoef

Nederlands kunstenaar, beeldhouwer, bouwbeeldhouwer, graficus, affiche-ontwerper, medailleur, tekenaar, keramist en sierkunstenaar, geboren 11 mei 1875 Amsterdam - overleden 5 maart 1933 Den Haag.

Van der Hoef is het meest sprekende voorbeeld van de veelzijdige ontwerpers in de Nederlandse Nieuwe Kunst, in Duitsland Jugendstil genoemd. De rationele ontwerpen van C.J. van der Hoef zijn extreem eenvoudig van vorm en kleur, geornamenteerd met een eenvoudig in contrasterend in- of opgelegd motief.

Biografie
Al op zijn dertiende al (1888) verricht hij als leerling-beeldhouwer uitvoerend werk op het Atelier voor Beeldhouwkunst van P.E. van der Bossche en W. Crevels. Hij volgt daarna een vierjarige avondcursus beeldhouwen aan de tekenschool voor kunstambachten in Amsterdam.

Op zijn negentiende komt hij in dienst bij de beeldhouwer Lambertus Zijl. Hij werkt hier niet alleen aan objecten van zijn werkgever, maar maakt ook eigen plastieken o.a. van spelende kinderen. In 1895 volgt hij een cursus bij H.P. Berlage.

In 1897 exposeert hij voor het eerst onder eigen naam.

Lambertus Zijl verzorgde aan het einde van de eeuw het bouwbeeldhouwwerk aan Berlages Beurs en was goed bekend met de op de Arts and Crafts gerichte vernieuwingsbeweging in Amsterdam. Beïnvloed door deze kringen koos de beeldhouwer Van der Hoef voor een bestaan als toegepast kunstenaar. Samen
met Zijl trad Van der Hoef in 1898 in dienst bij de aardewerkfabriek Amstelhoek te Amsterdam. Samen en onder leiding van Lambertus Zijl wordt vernieuwend sier- en gebruiksaardewerk ontworpen in sobere vormen en met sterk gestileerde versiering, dat in 1900 voor het eerst op de markt wordt gebracht. In 1901 vertrekt Lambertus bij Amstelhoek en krijgt Van der Hoef de artistieke leiding over de aardewerkafdeling.

Rond 1900 ontstond met als voornaamste vertegenwoordiger H.P. Berlage binnen de Nieuwe Kunst de zogenaamde constructieve of rationele richting waarbij het uiterlijk van het product bepaald werd zijn gebruik en de aard van het verwerkte materiaal. De versiering is meestal spaarzaam en wordt ondergeschikt aan de vorm toegepast. Deze richting, waarvan vooral in Amsterdam sprake was, kwam primair voort uit de behoefte van sociaal bewogen kunstenaars om goed ontworpen gebruiksvoorwerpen voor grote groepen van de samenleving te ontwerpen. Ook bij de eenvoudig versierde plastieken en functionele gebruiksvoorwerpen die Van der Hoef ontwierp voor Plateelbakkerij Zuid-Holland zag men deze vernieuwing. In navolging van Gottfried Semper en Owen Jones ïnteresseerde Van der Hoef zich in de historische, tijdloze vormen uit de klassieke Egyptische periode en op de Islam gerichte voorstellingsloze decoratie. Vooral in zijn geringeloorde keramiek is de rond 1900 opkomende belangstelling voor eenvoudige en boerse gebruiksvoorwerpen te zien. Van der Hoefs belangstelling voor tweedimensionale versiering resulteerde uiteindelijk in zeer eenvoudig gevormde gebruiksvoorwerpen in een minimale decoratie van cirkels en vierkanten.

In 1902 wint hij op een internationale tentoonstelling voor decoratieve kunst een gouden medaille met een van zijn serviezen.

In de loop van 1903 verlaat hij Amstelhoek dat in december van dat jaar failliet gaat.

Tot 1903 was Van der Hoef verbonden aan 't Binnenhuis en daarna aan De Woning waar hij serviezen ontwierp voor de Sphinx met geometrische decors als "blokjes modern".

Van juni 1905 tot aan het einde op 14 maart 1907 is Van der Hoef als ontwerper verbonden aan de N.V. Haga. Hij ontwerpt ook hier sier- en
gebruiksaardewerk alsmede een vijftal kleinplastieken. Onder ‘gebruiksaardewerk’ worden vooral de serviezen verstaan die Van der Hoef heeft ontworpen. Aardewerkserviezen, die in ‘het gebruik’ niet altijd voldeden, haarscheurtjes vertoonden en snel braken. Serviezen die gevoegelijk ook tot het sieraardewerk mogen worden gerekend.

Christiaan Johannes van der Hoef ontwierp aardewerk voor Amphora te Oegstgeest vanaf 1908. Na 1910 maakte hij nog maar sporadisch aardewerk.

In 1912 ontwerpt de veelzijdige kunstenaar zijn eerste penning ‘Nederland, het bloeiende wijde land’, waarmede hij direct zijn naam als medailleur vestigt. Deze penning vormt het begin van een vernieuwing van de Nederlandse penningkunst. In 1920 wint hij een prijsvraag voor een nieuw uiterlijk van de Nederlandse munten met het ontwerp van een rijksdaalder. Dit ontwerp wordt niet uitgevoerd maar leidt wel tot opdrachten van 's Rijks Munt voor penningen, gasmunten e.d.
Deze penningen, veelal bij Begeer vervaardigd ter gelegenheid van een bepaald evenement of in opdracht van een organisatie, kenmerken zich door een virtuoze compositie, ondanks de beperkingen die het ronde platte vlak van de penning altijd met zich meebracht. De penningen van de Indische postvluchten en de vaak met gestileerde klassieke figuren gedecoreerde exemplaren behoren tot de top van de Nederlandse Toegepaste Kunst in het interbellum.

Van der Hoef heeft is ook altijd vrij beeldhouwwerk blijven maken. In Amsterdam staat het door Chris van der Hoef en Driekus Jansen van Galen gebeeldhouwde Burgemeester Tellegenmonument, een werk uit 1922. In verschillende technieken en materialen voerde hij eenvoudige voorstellingen uit als lopende mensfiguren en dieren in een stijl die varieerde van ronduit impressionistisch met kleine veegjes in brons tot bijna monumentale vormen. Bekendheid kregen zijn gestileerde, soms bijna kubistische dierfiguren die hij in de jaren twintig voor Plateelfabriek Zuid-Holland ontwierp. Zijn grafische talent is in incidentele gevallen ook aangewend voor het ontwerpen van affiches, diploma's en vignetten.

Van 1923 tot aan zijn dood was van der Hoef verbonden aan de N.V. Gerofabriek, een zilverfabrikant in Zeist, waar hij ontwerpen voor zilveren gebruiksvoorwerpen en bestek maakte. Van zijn hand zijn ook tientallen tinnen vazen en borden. De honderden ontwerpen van van der Hoef zijn ook nu nog in veel Nederlandse huizen te vinden.

In 1923 ontwerpt hij voor N.V. Gerofabriek een tinnen herinneringsbord ter gelegenheid van het zilveren regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina. In 1924 ontwerpt hij het aluminium rijwielbelastingplaatje voor dat jaar. Hij blijft dit doen tot aan zijn dood in 1933.

In 1929 tenslotte wordt in Amsterdam Zuid in een door de architect Kramer ontworpen volkswoningbouwcomplex een portretreliëf van burgemeester Tellegen onthuld, dat Van der Hoef samen met de architect heeft ontworpen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 134.