kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

chrysoberyl

Chrysoberyl is zo genoemd door de gelijkenis met beryl dat in het Grieks chrysos of grusos (Grieks voor goud) betekent. Het glasachtige doorzichtige mineraal is overwegend goudgeel van kleur met groene en honingbruine accenten.

Het mineraal chrysoberyl is een beryllium-aluminium-oxide met de chemische formule BeAl2O4.

Chrysoberyl is met een Mohs-hardheid van 8,5 één van de hardste mineralen. Alleen diamant en de korund-leden (robijn en saffier) zijn harder.
De hardheid ligt tussen die van robijn (korund) en edeltopaas, waardoor chrysoberil zonder bezwaar ook voor ringsteen kan worden gebruikt.

Ontstaan
Pegmatieten, metamorfieten, alluviale afzettingen.

Geschiedenis
In het verleden beschouwde men chrysoberyl als beryl. De steen wordt gebruikt in sieraden. De variëteit cymofaan is zeer geliefd.

Voorkomen
Chrysoberyl-kristallen worden gevormd in magmatische gesteenten. Het wordt meestal in de vorm van platte, afgeronde stenen gevonden in alluviale afzettingen, bijvoorbeeld in Brazilië en Sri Lanka waar de mooiste exemplaren worden gevonden. Daarnaast is er chrysoberyl gevonden in Madagaskar, Zimbabwe, Rusland, India, Myanmar en Italië.

Industriële toepassing
Ondanks de grote hardheid kent chrysoberyl echter maar weinig praktische toepassingen. Het wordt vooral gebruikt voor het maken van juwelen. De helderste variëteiten van chrysoberyl zijn bijzonder kostbaar.

Variëteiten
. Alexandriet (mineraal) is een groene variëteit van chrysoberyl die bij kunstlicht rood kleurt. De afwijkende kleur van alexandriet wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van chroom.
. Cymofaan krijgt bij lichtinval door de fijne evenwijdige holle kanaaltjes een zilverachtige witte streep, zoals bij het oog van een kat. Deze variëteit staat dan ook bekend als kattenoog.

Alexandriet is genoemd naar de Russische tsaar Alexander II. Alexandriet werd in 1832 ontdekt in de Oeral. Het is de meest gewaardeerde variëteit van chrysoberyl en is altijd omgeven geweest met sage, overdag ziet alexandriet eruit als smaragd en 's nachts als een robijn of een amethist. Dit verschijnsel noemt men het alexandriet-effect. De steen werd symbool van het leven en van positieve veranderingen.
De belangrijkste afzettingen bevinden zich sinds 1832 in het rivierdal van de Tokowaya in de Oeral in Rusland. Lange tijd was dit de enige vindplaats van alexandriet. Er zijn kristallen gevonden met een grootte van 4 cm. In het Fersman-museum in Moskou bevindt zich een groep alexandrietkristallen (Kotschubej) van 5,38 kg en met een grootte van 25 x 15 cm. Hier komen de alexandrieten samen voor met smaragden en fenakieten in glimmerleisteen. Vaak vertonen ze het kattenoogeffect. Later vond men ook alexandrieten in Brazilië, op Sri Lanka en Madagaskar. Op Madagaskar samen met cymofaan, Alexandrieten komen voor met smaragden in de edelsteenafzettingen van de Somabul in Zimbabwe. Recentelijk zijn er ook nog gevonden in India, Zuid-Afrika, en Tanzania er zijn ook enkele vondsten bekend uit Australië.
Bewerking: Facetslijpsel, cabochons.
Vergelijkbare mineralen: Andalusiet, granaat met alexandriet-effect.
Imitaties: Synthetische robijn, doubletten, synthetische alexandriet, korund, spinel met alexandriet-effect.
Determinatie: Hardheid, soortelijk gewicht, optisch.
Aanbeveling: Schoonmaken zonder problemen, door verhitting kan de kleur verloren gaan.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Chrysoberyl
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 431.