kunstbus

Ben jij onwetend, leerling, gezel, meester of uomo universale? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 11-01-2016 voor het laatst bewerkt.

design

De, het design (m en o)

Vormgeving en ontwerp van een product of van een gebruiksartikel, met name van een industrieel vervaardigd product. Het beroep van ontwerper kon derhalve pas na het midden van de 19e eeuw ontstaan. De massaproductie van bijvoorbeeld meubelen verdrong toen het met de hand gemaakte enkele exemplaar. Men ontwierp plannen en modellen, waarnaar deze massaproducten werden vervaardigd.

Vaak wordt het begrip design gebruikt om een veel breder idee aan te geven; een idee dat op de totaliteit van wonen en inrichting in het algemeen betrekking heeft (zie ook Bauhaus).

Industriële vormgeving, ook wel industrieel ontwerp, productdesign of design genoemd, is het ontwikkelen van producten die industrieel in massa- of serieproductie worden vervaardigd. Enkele voorbeelden van dergelijke producten zijn de stofzuiger, het koffiezetapparaat, maar ook de rollator, laptoptassen en bureaustoelen. Er wordt wel onderscheid gemaakt tussen industriële vormgeving en industrieel ontwerpen, dat meer op de technische en ergonomische kant en minder op de vormgeving is gericht en waar universitaire opleidingen in het algemeen meer op gericht zijn, terwijl industriële vormgeving voornamelijk als HBO-opleiding gegeven wordt.

De ontwikkeling van industriële vormgeving was een gevolg van de industriële revolutie toen er overgeschakeld werd van ambachtelijke vervaardiging (elk stuk was uniek) naar serieproductie (elk stuk was identiek zoals door de ontwerper beoogd).

Industriële vormgeving is de technische vaardigheid om de vorm en de functie van een voorwerp of product te bepalen. Het is een moeilijke combinatie van esthetische en functionele eigenschappen van het product. Het moet zowel mooi als praktisch bruikbaar zijn; bovendien moet het ook (voor een redelijke prijs) produceerbaar zijn.

Bij industriële vormgeving is er wel altijd sprake van serieproductie, dus niet een eenmalig product. Wat bij een industrieel ontwerp eerst opvalt is de uitstraling en het uiterlijk van een product. Maar evenzo belangrijk is, voor de ontwerper, dat zijn product gemaakt, verkocht, en gebruikt wordt of kan worden. Bij industrieel ontwerpen komen onderwerpen als productieprocessen, materiaalkeuzes, ergonomie, en marketing ter sprake.

Industrieel ontwerpers ontwerpen niet alleen nieuwe producten maar proberen ook bestaande producten te verbeteren door nieuwe materialen of vormen toe te passen. Ze moeten hierbij rekening met de wensen en mogelijkheden van de gebruikers en de fabrikant. Bij de vormgeving moet rekening gehouden worden met het smaakgevoel van het publiek en bestaande stijlen en designstromingen.

Ook de fabricage en de verkoop van een product wordt betrokken in het ontwerp. Als een product na jarenlang gebruik aan vervanging toe is, moeten de onderdelen te scheiden zijn voor hergebruik (recycling).

Stromingen en stijlen
Binnen de 'industriële vormgeving' bestaan de volgende stromingen en stijlen:
(chronologisch gerangschikt)

Historisch functionele designstromingen:
. Lodewijk XV-stijl, Frankrijk.
. Classicisme, Frankrijk.
. Biedermeier, Duitsland.
. Arts-and-craftsbeweging
. Esthetic movement
. Japonisme, Frankrijk.
. Art Nouveau/Jugendstil 1880-1914, Europa; Sezession 1890-1910, Hongarije; Wiener Werkstätte 1903-1932, Wenen.
. Moderne stijl/Modernisme 1910-1940, Europa; De Stijl 1917-1931, Nederland; Amsterdamse school 1910-1931, Amsterdam; Bauhaus 1910-1933, Duitsland.
. Art deco 1920-1939, Europa.
. Streamlining 1930-1980, Verenigde Staten.

Modernere functionele designstromingen:
. Biomorfisme 1920-1990, Europa.
. Modern Scandinavisch design 1960-, Scandinavië.
. Deconstructie 1973-1979, Frankrijk.
. Hightech (design) 1978-, Verenigde Staten.
. Memphis 1982-1988, Italië.

Mensgerichte designstromingen:
. Designing for people 1950-1955, Frankrijk.
. Dutch design 1993-, Nederland.

Merkgebaseerde designstromingen:
. Braun design 1975-2009, Duitsland.
. Philips design 1980-, Eindhoven.
. Apple design 1990-, Californië.
. Nokia design 1995-, Finland.

Idealistische designstromingen:
. Cradle to cradle 1990-2008, Verenigde Staten.
. Idealistic Design 2005-2006, Amsterdam.
. Desycling 2006-, Amsterdam.
. Ecodesign 2006-, Amsterdam.
. Ugly Design 2008-, Londen.
. DIY/Hack Culture 2008-, Verenigde Staten.

Industrieel Ontwerpen wordt in Nederland aan de volgende technische universiteiten gegeven:
. Technische Universiteit Delft, de oudste opleiding van Nederland (opgericht in 1969).
. Universiteit Twente
. Technische Universiteit Eindhoven

Ook op de technische product-aspecten gericht zijn de HBO opleidingen Industrieel Product Ontwerpen (IPO):
. Hogeschool Rotterdam (Rotterdam)
. Haagse Hogeschool (Den Haag)
. Hogeschool Windesheim (Zwolle)
. Saxion Hogeschool (Enschede)
. Hogeschool Arnhem-Nijmegen (Arnhem)
. Fontys Hogeschool (Venlo)

Meer specifiek op het vormgevingsaspect gericht is:
. De Design Academy (Eindhoven) (HBO)
. Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (Utrecht) (HBO)
. Product Design (Amsterdam) (HBO)

Andere HBO-opleidingen op het gebied van industrieel ontwerpen zijn er aan de Hogescholen Utrecht en Amsterdam. Bij de Hogeschool Utrecht heet de opleiding Product Design & Engineering. Op MBO-niveau is de opleiding Industrial Design te volgen aan het Deltion College in Zwolle, en aan het ROC Friese Poort in Drachten. Op het CIBAP in Zwolle zijn uitgebreide opleidingen te volgen tot Vormgever in diverse disciplines. Aan diverse kunstacademies kunnen opleidingen voor industriële of 3D-vormgeving worden gevolgd, welke vaak conceptueel en op interieurtoepassing gericht zijn.

In Vlaanderen wordt industrieel ontwerpen aangeboden in het hoger onderwijs op Master-niveau.
. Te Antwerpen als Master in productontwikkeling
. Te Genk als Master in het productdesign.
. Daarnaast biedt Kortrijk voor industrieel ingenieur een "Master industrieel ontwerpen" aan. Aan dezelfde school wordt ook een opleiding op (professioneel) Bachelor-niveau ingericht: "Industrieel Productontwerpen".

Ook Londen en Turijn zijn bekend als opleidingsplaatsen voor industrieel ontwerpers.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Industri%C3%ABle_vormgeving
Test je competentie op YaGooBle.com.

Je kunt ook zelf een opinie of encyclopedisch artikel op Kunstbus of Muziekbus plaatsen!

lexicon opinie

Test je algemene kennis op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 987.