kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 10-07-2008 voor het laatst bewerkt.

Frans de la Haye

Nederlands industrieel ontwerper, geboren in 1943.

Bekende ontwerpen van Frans de la Haye zijn onder meer de Spanfiets uit 1969, de commercieel succesvolle Auronde en Royal beddenprogramma's (1972/1973) voor Koninklijke Auping in Deventer, Shell standaard benzinestation (1986), de Post-Boy voor PTT (Nederlandse Prijs 1992 voor Best Product Design) en de ergonomische werkstoel Centennial (1996) ontworpen ter gelegenheid 100 jarig bestaan van Koninklijke Ahrend NV.

Biografie
De la Haye voltooide, na werktuigbouwkunde gestudeerd te hebben, de opleiding Industrial Design van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten te Den Haag. Na het beëindigen van zijn studie zette hij zijn eigen ontwerpstudio op onder de naam Frans de la Haye - Industrial Design.

Frans de la Haye komt dikwijls met een technisch radicaal nieuwe (en superieure) ontwerpoplossing voor een bestaand product, gekoppeld aan een glasheldere vormgeving, die stilistisch wortelt in het naoorlogse functionalisme. De inspiratiebron voor zijn technisch vaak revolutionaire oplossingen is The Structure of Scientific Revolutions (1968) van de wetenschapsfilosoof Thomas Kuhn, die betoogt dat grote veranderingen in de wetenschap niet het resultaat zijn van geleidelijke ('evolutionaire') verbeteringen, maar juist voortvloeien uit 'mutaties': een plotselinge, radicaal andere visie op een dikwijls reeds lang bestaand probleem. Deze bepalende kenmerken van zijn werk zijn al duidelijk aanwezig in zijn ontwerp voor Union van een racefiets, een zogenaamde spanfiets waarvan in 1972 een prototype is gebouwd. Het was een extreem lichte fiets waarvan het frame uit een aantal dunne staven en gespannen spandraden bestond. Van een serieproductie is het nooit gekomen. Het frame had zijdelings onvoldoende stijfheid. Bij een verkeerde zijdelingse beweging kon het gebeuren dat het frame krom ging en opnieuw gespannen en gericht moest worden. Behalve de ontwerper heeft niemand er uiteindelijk brood in gezien. - (Design dat destijds werd gezien als een van de leidende studio's op het gebied van grafisch en industrieel Ontwerpen in Europa.

Het ontwerpbureau Tel Design ontstond in november 1962 toen industrieel ontwerper en docent industriële vormgeving Emile Truijen met zijn oud-leerling Jan Lucassen ging samenwerken. De oprichting van een ontwerpbureau paste goed in de periode na de sobere wederopbouw van de jaren vijftig. In 1974 werden Frans de la Haye en Ton Haak binnengehaald als specialisten op het gebied van respectievelijk industriële vormgeving en public relations. Oprichter Emile Truijen had het bureau Tel Design al in 1973 verlaten, Lucassen verliet het bureau vlak daarna. Het bureau werd een besloten vennootschap met de passende naam Tel Graphic Design, Industrial Design, Public Relations.
Tel Public Relations onderleiding van Ton Haak startte met adviezen en met de opzet van Telwerk, een uitgave van Tel Design waarin het eigen werk werd beschreven. Al vrij snel ontstond een aparte afdeling die niet alleen zorg droeg voor de communicatie van het bureau zelf, maar ook ingezet werd bij de redactionele verzorging van uitgaven van opdrachtgevers: er werd een totale identiteit afgeleverd. - (Frans de la Haye stond bij Tel Design net als Ton Haak aan het hoofd van een eigen team. Er was behoefte ontstaan aan een aparte afdeling voor industriële vormgeving nu het grafisch ontwerp een steeds grotere rol was gaan spelen bij het bureau. Samen met enkele collega's was De la Haye verantwoordelijk voor de ontwikkeling van zelfstandige producten. Enkele voorbeelden hiervan zijn de Telcat, een zwarte catamaran, het theatersysteem ‘Mickery Module’ en bedden voor Auping. Tegelijk met het vertrek van De la Haye in 1982 hield deze productontwikkeling op. Tel Design ging zich toen weer uitsluitend richten op industriële vormgeving die wel verbonden was aan opdrachtgevers: bewegwijzering, tentoonstellingsystemen, straatmeubilair en gevelbelettering.

In 1982 besloot hij zijn huidige doelbewust klein gehouden ontwerpstudio De La Haye Design b.v. op te zetten met Industrial Design als kernactiviteit. Het bureau is wereldwijd werkzaam, met de nadruk op de Verenigde Staten en Azië.

Frans de la Haye was daarnaast onder andere lid van de Raad van Bestuur Stichting Industriële Vormgeving, Nederlandse vertegenwoordiger in het Europese comité CASA EUROPEA, lid Raad van Bestuur en hoofd van de ontwerpafdelingen Essentials en Mobility van de Design Academie in Eindhoven. Ook geeft hij lezingen aan diverse (internationale) ontwerpscholen en universiteiten. Hij is tevens een van de "founding fathers" van de nieuwe faculteit Product Design van de Technische Universiteit van Eindhoven.

Begin 1989 wilde PTT Post een nieuwe postboy laten ontwerpen. Men was namelijk niet meer tevreden over de kwaliteit van de bestaande postboy. In samenwerking met de afdeling Kunst & Vormgeving van KPN werd gestart met de ontwikkeling van een nieuw type wagentje. Voor het ontwerpen werd de industrieel ontwerper Frans de La Haye benaderd. De ontwerper trok met het model de aandacht op een PTT-tentoonstelling in het Designmuseum in Londen. De La Haye kreeg er de 'Ontwerp 1990 Onderscheiding' voor. Van de nieuwe postboy werd als proef een serie van twintig exemplaren vervaardigd. Dit prototype werd op een zestal kantoren, verdeeld over drie regio's, beproefd. Ondanks diverse positieve punten bleken de negatieve aspecten van de postboy het lot van dit model te bezegelen. - (Frans de la Haye beweert zelf tot de beste ingevingen te komen door het scheppen van totale paniek. Een voorbeeld daarvan is het Shell-benzinestation dat hij ontwierp en wereldwijd de standaard werd, ook bij andere maatschappijen: ‘Vaak begint een ontwerpidee met iets heel erg praktisch, zoals bij mijn ontwerp van de Shell benzine pomp. Toen ik het Shell benzine station ontwierp heb ik eerst gezegd dat een pomp maar 60 cm breed mag zijn, en dat alle producten erin verkocht moeten kunnen worden, want dan bereik je een verbetering in de turn over van ongeveer 8 procent. Ik wist toen nog helemaal nog niet hoe ik dat voor elkaar zou krijgen, dus ik zette mezelf onder een behoorlijke druk. Dit resulteerde natuurlijk in een behoorlijke paniek. Het probleem was om acht slangen in één zo’n dispenser te krijgen. Dat was nog nooit gedaan en het hele concept bestond niet omdat niemand daar ooit over nagedacht had. Het is ongelofelijk, maar het is zo. Het is ook zo voor de hand liggend als wat natuurlijk, maar niemand had daar over nagedacht. Ik ontwierp een slang systeem en heb daar heb ik octrooi op gekregen en dat vindt je nu ook in alle andere pompen over de hele wereld.’ - (repository.tudelft.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1101.