kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-07-2008 voor het laatst bewerkt.

Gert Dumbar

Gert Dumbar / Studio Dumbar

Studio Dumbar is een grafisch ontwerpbureau in 1977 opgericht door Gert Dumbar, geboren 16 mei 1940 in Jakarta, Indonesië.

Studio Dumbar bestaat anno 2007 uit een team van maar liefst dertig medewerkers en heeft inmiddels een grote verscheidenheid aan stijlen, huisstijlen en logo's ontwikkeld en diverse prijzen gewonnen. De NS (1968), PTT (1978-1981), Politie (1993), meubelbedrijf Artifort (1985), het Rijksmuseum, de experimentele affiches voor Theater Zeebelt (vanaf 1983), het Holland Festival en nog vele andere (semi-) overheidsinstellingen, maar ook bedrijven en culturele instellingen, hebben inmiddels door Studio Dumbar een zeer herkenbare verschijningsvorm gekregen.
Het handschrift van Studio Dumbar uit zich vooral in sterke en gemakkelijk te communiceren ideeën die met een subtiele maar uitgesproken vrolijke vormentaal worden gepresenteerd. Gert Dumbar was een van de eersten die de postmodernistische vrolijkheid in het Nederlandse grafisch ontwerpen introduceerde en zich daarmee afzette tegen het strenge functionalisme van Crouwel en zijn volgelingen. Het non-conformistische en illustratieve karakter van de Dumbar-ontwerpen was zowel onderwerp van kritiek als voorbeeld tot navolging.

Historie
Gert Dumbar wordt in Jakarta (Indonesië) geboren. Aan de Vrije Academie in Den Haag volgt hij de opleiding tot schilder waarna hij in Londen aan het Royal College of Art de opleiding tot vormgever volgt.

Dumbar is vanaf 1967 werkzaam voor het ontwerpbureau Tel Design. In 1977 richt Dumbar zijn eigen bureau op onder de naam Studio Dumbar. Dit grafische bureau staat nu bekend als een broedplaats voor jong talent met een speelse en decoratieve benadering voor huisstijl en corporate identity opdrachten. Het vermengen van vaak geënsceneerde fotografie van Lex van Pieterson, illustratie, grafische vormgeving en typografie tot een visueel overladen, collageachtig en barok geheel is typerend voor het werk van de studio. Studio Dumbar claimde de vrijheid van de ontwerper, tastte de voorheen rigide opvattingen over de huisstijl aan en bracht een zekere anarchie, informaliteit en humor in de bolwerken van de autoriteit.

Ter ondersteuning van de campagne om de postcode voor algemeen gebruik bij het publiek te introduceren, brengt PTT Post in 1978 een speciale postzegel uit. Samen met Gert Dumbar ontwerpt René van Raalte twee zegels met 'vriendelijke', schrijvende handen. Hiermee willen zij benadrukken dat de postcode niet alleen voor het zaken- en bedrijfsleven is, maar voor iedereen die schrijft en post verstuurt. Op beide zegels staat het woordmerk "postcode" afgebeeld, dat speciaal voor de introductiecampagne is ontworpen. De typografie van dit ontwerp is gebaseerd op de tanding van een postzegel. - (Studio Dumbar uitgenodigd om een nieuwe bedrijfsstijl te ontwerpen voor de in 1989 verzelfstandigde PTT tot KPN. De ontwerpen zijn in gebruik vanaf 1989 tot 1999. Een kakafonie van beelden, aangevuld met als snoepgoed rondgestrooide blokjes, stippen en andere elementen, was het resultaat. Toch greep dit ontwerp ook terug op Het boek van PTT van Piet Zwart uit 1938.
Er worden in de huisstijl twee lettertypen gebruikt, namelijk het schreefloze lettertype Univers en de schreefletter Plantijn. De Univers was al onderdeel van de huisstijl uit 1981. De Plantijn is in de nieuwe huisstijl gekozen als specifieke leesletter. Dit lettertype wordt voornamelijk gebruikt bij langere stukken tekst. Speciaal voor het PTT-logo en zijn toevoeginen is door Studio Dumbar een nieuwe versie van de Univers ontworpen. - (Nederlandse Ontwerpers (BNO) het erelidmaatschap toegekend vanwege zijn grote verdienste voor het ontwerpvak.

Tegenwoordig is Gert Dumbar met name als adviseur nog bij Studio Dumbar betrokken en is hij als docent Ontwerpen verbonden aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag.

Websites: Gert Dumbar vond dat je er niet kwam met alleen rationele aspecten. Hij vond dat het persoonlijke en het versierend element weer terug moest komen. Hij vond het modernisme eentonig en saai. ‘Less is a bore’. Ontwerpers moeten vrij zijn. ‘Zo anoniem mogelijk de boodschap vertalen, ordenen en helder weergeven: dat betekende voor mij dat je niet over genoeg creativiteit beschikte. Het vak is per definitie een vak van buitengewoon onverwachte wendingen.’
Gert Dumbar wou geen knecht zijn van de opdrachtgever of van geld, maar in eigen vrijheid vorm geven aan de opdrachten die hij kreeg. ‘Voor buitenstaanders leek Dumbar een soort overdreven uitbundigheid op te leggen aan saaie instanties van de Nederlandse cultuur als het postkantoor, de spoorwegen, de politie, enz. Dumbar combineerde op behendige wijze twee tegen-gestelde Nederlandse karaktertrekken: het systematische en het krakkemikkige. En hij leek in staat zijn geïnstitutionaliseerde krakkemikkigheid te slijten aan zelfs de meest conservatieve opdrachtgevers.’
Studio Dumbar werd een soort hype en nam elk bedrijf onderhanden. Wat ook weer het een en ander aan kritiek teweegbracht. ‘Het zich met Studio Dumbar associëren betekende het aanvaarden van een door Dumbar gesuggereerde waarde, hetgeen in feite neerkwam op een systematische, modernistische invulling van de bedrijfsidentiteit, gekruid met een handvol speelse vormgevingselementen. Deze aanpak maakte het conservatieve cliënten uit het bedrijfsleven mogelijk het mes aan twee kanten te laten snijden, want hij beloofde tegelijkertijd doelmatigheid en schijnbare individualiteit of vrijheid.’ - (www.tessajbenders.nl/afbeeldingen/scriptie.pdf - Maatschappijkritisch ontwerpen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 406.