kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Glasfabriek Leerdam

1926 ontwerper: Nicolaas de Koo ca. 80 X 50 cm

De glasfabriek Leerdam was een van de eerste fabrieken in Nederland die samenwerkte met kunstenaars, waarbij zij zicn niet alleen richtten op het decoratieve sierglas, maar ook op de vervaardiging van goedkope en esthetisch verantwoorde gebruiksproducten.

Historie
1765 - In Leerdam wordt de eerste flessenblazerij gebouwd. Vanwege de donkere flessen die er worden geblazen, wordt de fabriek ook wel 'de Zwarthut' genoemd.

1878 - Op 18 juni wordt door de heren Jeekel en Mijnssen naast de bestaande zwarthut een withut opgericht, een glasfabriek waar uit het buitenland geïmporteerd witglas werd gehard. Het assortiment bestaat nu behalve uit flessen en potten ook uit serviesgoed, gemaakt met behulp van buitenlandse ontwerpen en modellen.

1891 - De fabriek krijgt de naam NV Nederlandsche Glasfabriek Leerdam.

1915 - Door P.M. Cochius, sinds 1895 in dienst en van 1912 tot 1934 directeur van de Leerdamse Glasfabriek, wordt een team van ontwerpers aangetrokken dat ervoor moet zorgen dat de Leerdamse fabriek een esthetisch verantwoorde assortiment op de markt kan brengen. De nadruk lag op gebruiksartikelen en kunstnijverheidsproducten. Architect K.P.C. de Bazel was in 1916 de eerste kunstenaar die een aantal glasserviezen voor hem ontwierp. Na De Bazel volgenden nog meer externe ontwerpers waaronder Cornelis de Lorm, Chris Lanooy, H.P. Berlage, Jaap Gidding en Chris Lebeau.

Petrus Marinus Cochius was de man die de Leerdamse revolutie in de glasvormgeving mogelijk maakte. In zijn 22-jarig directoraat bracht hij maar liefst 1.500 nieuwe ontwerpen in productie. Cochius was een ondernemende idealist die zijn tijdgenoten wilde verheffen met mooie producten en het leven van de arbeider verbeteren met goede huisvesting, kortere werkuren en zelfs inspraak. Bij Cochius waren het zakelijke en geestelijke leven onlosmakelijk met elkaar verbonden: hij was lid van de theosofische vereniging, de vrijmetselarij, de Orde van de Ster in het Oosten, de Praktisch Idealisten Associatie (PIA), de Vrije Katholieke Kerk en de Rotaryclub.
P.M. Cochius zorgde voor het verbeteren van de sociale omstandigheden van het personeel, het moderniseren van de bedrijfsvoering en het uitbreiden van de glasfabricage en dan vooral het kunstnijverheidsglas. Hij zocht contact met ontwerpers van kunstnijverheid om tot een massaprodukt te komen dat ook een "ding van schoonheid" was.
K.P.C. De Bazel, ook vrijmetselaar en theosoof, was de eerste die hij vroeg een ontwerp te maken voor gebruiksglas. Cochius koppelde zijn idealisme aan pragmatisme. De bekende kunstenaars die hij vroeg om ontwerpen voor glas te maken behoorden ook toen al tot de bekende kunstenaars, hetgeen de verkoop stimuleerde. In de villa die gebouwd is voor de illustere directeur Cochius, is nu het Glasmuseum gehuisvest.

De eerste ontwerper in vaste dienst, Andries Copier, was al sinds 1914 werkzaam bij de glasfabriek. In 1922 begint hij met het ontwerpen van glas en hij was jarenlang de enige ontwerper in vaste dienst van de glasfabriek. In 1924 werd begonnen met het maken van Unica glas door Copier later gevolgd door Lanooy en Lebeau. Serica-glas werd van 1926 tot 1949 ontworpen door Copier in een ongelimiteerde oplage.

Na een aarzelende houding bij de handel vonden de producten van Leerdam een weg naar het grote publiek en werden er tentoonstellingen georganiseerd. In 1926 werd er ook een eigen toonkamer geopend aan het Rokin te Amsterdam.

In 1927 kreeg Copier de artistieke leiding en in 1930 werd het Gildeglas geïntroduceerd dat A.D. Copier ontwerpt in samenwerking met de Vereeniging van Nederlandsche wijnhandelaren. De kelk van dit Gilde-glas wordt gezien als de designtopper van de 20e eeuw. De maatverhouding wordt bepaald door de gulden snede.

Er werd begonnen met het maken van persglazen plastieken naar ontwerpen van Bloch, Asch van Wijck, Krop, Uiterwaal en Vermeire. Andere ontwerpers waren C. Agterberg, I. Falkenberg-Liefrinck en J. Nicolas.

1938 - De NV Nederlandsche Glasfabriek Leerdam wordt opgenomen in het concern van de NV Vereenigde Glasfabrieken te Schiedam. Daarbij werd besloten om ter versterking van de marktpositie de nadruk te leggen op huishoud- en kunstnijverheidsglas.

In 1940 startte Leerdam een glasmakers- en slijperscursus in 1943 aangevuld met een cursus decoratie, waarmee de basis werd gelegd voor de Glasschool van Leerdam, waarover Copier de leiding kreeg en waar Sybren Valkema leraar esthetische vormgeving werd. Na de oorlog kwam er een nieuwe generatie glasontwerpers bij de fabriek die allen opgeleid waren bij de glasschool die bestond tot 1948: Floris Meydam, Willem Heesen en Gerard Thomassen. Floris Meydam was tot 1984 de vaste ontwerper daarna gevolgd door S. v.d. Marel.

1949 - Floris Meydam (1919) volgde A.D. Copier op als hoofdontwerper van Royal Leerdam en bleef dit tot 1984. Hij ontwierp talloze serviezen, gebruiksartikelen, verpakkingsglas, Serica en Unica.

1953 - Ter gelegenheid van haar 75-jarig bestaan mag de glasfabriek vanaf dit jaar de naam 'koninklijk' voeren. Internationaal wordt de handelsnaam 'Royal Leerdam' ingevoerd.

1958 - Het eerste machinaal vervaardigde drinkservies komt uit de productie. Gilde, het succesglas van A.D. Copier, inmiddels uitgebreid tot een heel servies, wordt hiervoor gekozen.

1968 - Vanaf dit jaar is Willem Heesen (1925) hoofdontwerper van Royal Leerdam. Zijn meest bekende servies is Ambassador. Heesen ontwierp echter ook veel Serica, Unica en monumentale opdrachten. In 1977 verliet Heesen de fabriek om zijn eigen glasstudio op te richten.

Inmiddels was ook Kristalunie Maastricht toot de Verenigde glasfabrieken gaan behoren en wordt het Glasvormcentrum in het hart van de fabriek opgericht. Technici, kunstenaars, vormgevers, verkopers en glasblazers werkten hier samen om nieuwe producten te ontwikkelen. Tot op de dag van vandaag is het Glasvormcentrum het ambachtelijke hart van het bedrijf. Siem van der Marel, sinds 1966 als productontwerper in dienst bij de fabriek, zette hier de traditie van het kunstenaarsglas voort en was na het vertrek van Meydam in 1989 de enige ontwerper in vaste dienst.

2003 - Op 1 januari neemt Libbey Inc. Royal Leerdam en Royal Leerdam Crystal over van BSN Glasspack. Libbey Inc. is in Noord-Amerika marktleider op het gebied van tafelglas. De namen Royal Leerdam en Royal Leerdam Crystal blijven gehandhaafd.

In december 2003 vierde Royal Leeram haar 125-jarig bestaan met de uitgave van het boek 'Siem van der Marel, ontwerper voor Royal Leerdam', een eerbetoon aan de huidige hoofdontwerper. Siem van der Marel (1944) houdt zich bezig met het ontwerpen van kristallen kunstobjecten, relatiegeschenken en machinaal te produceren tafelglas. Zijn creaties blinken uit door kwaliteit, eenvoud en helderheid, maar zijn steeds bijzonder van vormgeving. In zijn objecten is Van der Marel steeds op zoek naar een uniek product met eeuwigheidswaarde.

2005 Libbey Inc. neemt Crisal, Cristalaria Automatica S.A., gevestigd in Marinha Grande in Portugal, over. Crisal produceert en verkoopt geblazen en geperste bekers, voetglazen en glazen accessoires. Het merendeel van de verkopen vindt plaats in Portugal en Spanje. De overname is in lijn met de externe groeistrategie van Libbey als leverancier van hoogwaardige, machinaal vervaardigde glazen tafelproducten op de belangrijkste markten wereldwijd. De directeur van Royal Leerdam wordt ook verantwoordelijk voor Crisal. De beide bedrijven presenteren zich onder de naam Libbey Europe.

Websites: www.royalleerdam.com


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 43.