kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-01-2016 voor het laatst bewerkt.

granaat

De granaatgroep bevat mineralen met een kubisch kristalstelsel en kristallen in de vorm van rhombisch dodecahedrons en trapezohedrons. Het zijn nesosilicaten met de algemene formule A3B2(SiO4)3. Granaten kunnen de chemische elementen calcium, magnesium, aluminium, ijzer2+, ijzer3+, chroom, mangaan en titanium bevatten. Granaten laten geen splijting zien. De hardheid is 6,5 - 7,5 en granaten kunnen transparant tot opaak zijn.

De naam "granaat" is afkomstig van het Latijnse woord granatus, en refereert aan malum garanatum (granaatappel) een plant met rode zaden die lijken op veel gevonden granaatkristallen.

De granaat is een edelsteen die in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, en de naam suggereert, niet altijd rood is, maar ook paars, oranje, geel, groen, bruin, zwart of kleurloos; pyroop-granaat = purperrood, almandijn-granaat = violet, demantoïet-granaat = groen. In 1998 werd in Bekily, Madagaskar, voor het eerst een blauw-roze granaat gevonden. Deze variant geldt als zeer zeldzaam. Door granaten te verhitten, wat men 'beitsen' noemt, kan men de kleur vaak ingrijpend veranderen.

De meest voorkomende zes varianten zijn pyroop, almandien, spessartiet, grossulaar, uvaroviet en andradiet. Deze komen voor in twee vaste oplossingsreeksen;
1. pyroop-almandien-spessartiet
2. uvaroviet-grossulaar-andradiet

De granaatgroep
Grossulaar is een calcium-aluminiumgranaat waar calcium deels vervangen kan worden door ijzer 2+ en het aluminium door ijzer 3+. De naam is afgeleid van de botanische naam van de kruisbes, grossularia, refererend aan de groene granaat die in Siberië gevonden wordt. Ook kaneel-bruine, rode en gele varianten komen voor. Door de lagere hardheid dan zirkoon, waar de gele kristallen op lijken, worden ze ook wel hessonite genoemd, uit het Grieks, wat "inferieur" betekent. Grossulaar wordt in contact metamorfe kalkstenen gevonden met vesuvianiet, diopsiet, wollastoniet en werneriet.

Pyroop, van het Latijnse pyropos, betekent "vuurachtig". Het zijn robijn-rode magnesium-aluminium silicaten. Het magnesium kan deels door calcium en ijzer vervangen worden. De kleur van pyroop kan variëren van diep rood tot bijna zwart. Transparante pyropen worden als edelstenen gebruikt. Pyroop is een indicatief mineraal voor hogedrukgesteenten. De mantelgesteenten peridotiet en eclogiet, bevatten meestal een variant van pyroop.

Karbonkel
Almandien (of almandijn), ook wel almandiet genoemd, is ook bekend onder de naam "karbonkel" (Latijn: "kleine vonk"). De naam almandien is afgeleid van Alabanda, een regio in Klein-Azië waar dit mineraal van oudsher gedolven werd. Almandien is een ijzer-aluminium granaat; de dieprood tot bruinrode transparante kristallen met een violette gloed waardoor deze zich van de andere roodgekleurde granaatsoorten onderscheidt worden vaak als edelsteen gebruikt. Almandien komt voor in metamorfe gesteenten zoals mica schisten, samen met mineralen als stauroliet, kyaniet, andalusiet en anderen, soms in kristallen van enkele kilo's zwaar.

Spessartiet of spessartien is een mangaan-aluminiumgranaat. Het is vernoemd naar Spessart in Beieren. De grootste voorkomens worden gevonden in pegmatieten en in bepaalde laaggradige metamorfe fyllieten. Mooie oranje-gele spessartieten worden in Madagaskar gevonden. Paars-rode spessartiet komen voor in rhyolieten in Colorado en Maine.

Uvaroviet is een calcium-chroomgranaat. Het is een redelijk zeldzame granaat, helder groen van kleur, veel gevonden als kleine kristallen met chromiet in peridotieten, serpentinieten, en kimberlieten. Soms worden ze in kristallijne marmers en schisten gevonden. Het mineraal komt vooral voor in de Oeral in Rusland en Outukompu in Finland.

Andradiet is een calcium-ijzergranaat met variabele compositie en kan rood, geel, bruin, groen of zwart zijn. Andradiet wordt gevonden in diepe magmatische gesteenten zoals syeniet en in serpentinieten, schisten, en kristallijne kalksteen.

Granaten komen zeer veel voor in de onderkorst en mantel en spelen zo een grote rol in het chemische begrip van de Aarde.

De granaat is een van de "negen edelstenen" in de Thaise Orde van de Negen Edelstenen.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Almandien.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 44.