kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 23-06-2008 voor het laatst bewerkt.

Jan Altorf

Johann Coenraad (‘Jan’) Altorf

Nederlands kunstenaar, (Den Haag, 6 januari 1876 - Den Haag, 11 december 1955)

Coenraad Altorf werd vooral bekend door zijn streng gestileerde beelden van dieren (vooral apen en vogels) en bijbelse taferelen, die hij in alle mogelijke materialen uitvoerde. Doordat hij daarnaast ook talloze opdrachten uitvoerde om meubelen van beeldsnijwerk te voorzien is zijn werk sterk verbonden met de toegepaste kunst. Zijn gestileerde vormgeving leent zich uitstekend voor decoratief werk in kunstnijverheid. Altorf analyseert zijn onderwerpen in onderdelen die het meest kenmerkend zijn voor de uitbeelding van het gegeven. Door deze onderdelen te reduceren en weer samen te brengen drukken zijn voorstellingen slechts het meest essentiële uit.

Rond de overgang van de negentiende naar de twintigste eeuw werd de levende natuur door jonge kunstenaars herontdekt. Altorfs belangstelling ging uit naar de decoratieve uitbeelding van dierfiguren. Hij werkte dit thema uit in plastieken, maar ook op veel van zijn kunstnijverheidproducten. Erg populair was de uil, een bij uitstek inheemse vogel. Johan Altorf sneed 2 ivoren uilen voor een kinderstoel van zijn gezin. Naast het aapje en de uilen ontwierp Altorf ook houten, bronzen, stenen en ivoren sculpturen van arenden, reigers, olifanten, bizons, en kamelen.

Behalve sculpturen heeft hij ook portretten en enkele meubels vervaardigd.

Altorf behoorde tot een kleine groep van erkende esthetische kunstenaars met Joseph Mendes da Costa, Lambertus Zijl en John Radecker, die streefden naar een verhoging van de geestelijke waarden in de plastische vormgeving: ‘het uitbeelden van het wezen’ van het onderwerp. Altorf gaf zijn werk een zeer doordachte vormgeving. Bij gepolijst plastiek zoals bij Altorf en Van der Hoef werd veel tijd aan de afwerking besteed, wat vaak de torenhoge prijzen die er ook toen al voor werden gevraagd, verklaard.

Zijn werken bevinden zich in vele Nederlandse openbare collecties, zoal het Rijksmuseum in Amsterdam, Museum Kröller-Müller, Museum Assen, Stichting Hannema de Stuers, Haags Gemeentemuseum, Museum Boymans en vele particuliere collecties waaronder de Collectie Meentwijck in Bussum.

Biografie
Jan Altorf werd geboren als de zoon van een timmerman. Een stoelenmaker leerde hem wellicht (dier-)ornamenten snijden voor meubels. In de avonduren volgde hij tussen 1894 en 1897 lessen van A.W.H. Odé, A. Alexander en J.V. Engels aan de Haagse Academie. Hij was korte tijd werkzaam bij de firma Tetterode te Amsterdam waar hij zich bekwaamde in het hakken van natuursteen en bouwplastieken vervaardigde.

Na zijn academietijd werkte hij als beeldhouwer in steen, hout, ivoor, keramiek en brons. Samen met J. Thorn Prikker werkte hij aan de decoratie van het huis de Zeemeeuw dat naar ontwerp van H. van de Velde in Scheveningen werd gebouwd.

Omstreeks 1911 ontwierp Altorf een twintigtal dierfiguren gegoten in klei en vervolgens geglazuurd en gebakken door pottenbakker Chris Lanooij (Haga keramiek, Purmerend). Over zijn vroegste werk is weinig bekend. Als gevolg van zijn geringe reislust bleef zijn werkterrein voornamelijk beperkt tot Den Haag en Rotterdam.
Ook toen hij via de pottenbakker Chris Lanooij (1881-1948) werd betrokken bij de productie van Haga zal hij niet veel in Purmerend zijn geweest. Lanooij had belangstelling voor keramische experimenten in vormen en (luster)glazuren. Ook Altorf was de neiging tot onderzoek naar nieuwe vormen en technische mogelijkheden niet vreemd. Omstreeks 1911 ontwierp Altorf een twintigtal dierfiguren. Ze werden gegoten in klei en vervolgens geglazuurd en gebakken door Lanooij.

H.P. Bremmer, de latere kunstmaecenas, liet al snel zijn oog op hem vallen. Hun vriendschap leverde voor Altorf een enorme stimulans en bekendheid op. Grote verzamelaars als Mevrouw Kröller-Müller en Rotterdamse ‘havenbaronnen’ kochten regelmatig werk van hem. Hij werkte samen met architecten zoals H.P. Berlage, J. Limburg, J. Lourijssen en J. Kropholler en voor keramisten als Chr. Lanooy en W.C. Brouwer vervaardigde hij keramische objecten waarbij hij voor de vorm zorgde en de anderen voor de technische uitvoering.

Ook nam J.C. Altorf deel aan de Nederlandse inzendingen voor de internationale tentoonstellingen te Turijn (1902), Brussel (1910) en Parijs (1925).

In de Marathonpoort van Het Olympisch Stadion zijn in 1928 twee hardstenen reliëfs aangebracht van Jan Altorf. In de jaren daarna werden de beelden enkele tientallen meters naar voren geplaatst. De afbeeldingen zijn van een man en een vrouw; de eerste een sportman en de tweede een klassiek figuur met palmtak. Sinds 2006 staan de reliëfs weer op de plek waar ze in 1928 werden neergezet.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 83.