kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 23-09-2013 voor het laatst bewerkt.

Jan van Ham

Johannes Cornelis (Jan van Ham (Gouda 4 maart 1892 - Utrecht 21 juni 1989) was een min of meer autodidactische Nederlandse pottenbakker, naturalistisch/realistisch schilder en tekenaar, lid van kunstenaarsvereniging VANK.

Signatuur: JvH (monogram), Janv.Ham voluit, na 1945 't bolwerk in een halve cirkel.

Gaf les in pottenbakken aan Cornelis Nicolaas (Kees) van Moorsel en Gerrit Christiaan Hendrik (Gert de Rijk.

· lidmaatschap kunstenaarsorganisatie V.A.N.K. Ned. Vereniging voor Ambachts- en Nijverheidskunst
· lidmaatschap Genootschap Kunstliefde Utrecht
· lidmaatschap kunstenaarsorganisatie A.K.G. De Ploegh Amersfoort
· lidmaatschap kunstenaarsorganisatie Vereeniging Sint Lucas Amsterdam vanaf: 1918 tot 1922

  Zie ook Jan van Ham werd Achter de Kerk 17 te Gouda geboren als vierde kind van Cornelis Johannes van Ham. In 1908 overleed zijn moeder waarna zijn vader echter al snel hertrouwde om uiteindelijk een gezin met maar liefst vijftien kinderen te gaan vormen.

Jan was op tekengebied een begaafd kind en werd in 1904 op 12-jarige leeftijd als leerling plateelschilder aangenomen bij de NV Plateelbakkerij Zuid-Holland in Gouda waar hij een interne opleiding kon volgen en o.a. ontwerpen voor tegeltableaus van Harkink uitvoerde.
In het begin van de twintigste eeuw maakte deze fabriek een bloeiperiode door. Directeur Hoying stimuleerde zijn werknemers om avondcursussen te volgen. Jan van Ham kwam rond 1910/11 in aanraking met de Rhodian-schildertechniek, geïntroduceerd door chemicus/schilder Daniël Harkink en vooraanstaand schilder Leen Muller. Deze techniek hield in dat de biscuit-vorm eerst geglazuurd en daarna kort (voor)gebakken werd. Vervolgens werd op dit nog poreuze oppervlak met een penseel de decoratie aangebracht. Hierna volgde weer een bakproces bij een hoge temperatuur, zodat glazuur en verf door de hitte versmolten en er een matgeglazuurd voorwerp was ontstaan.

Na zijn militaire diensttijd is hij freelancer bij verschillende bedrijven zoals de Kunstaardewerkfabriek St. Lukas, Maarssen (1912/20), Zenith (1917/18) en het atelier van Chris Lanooy in Gouda (1910/12). Hij ontwerpt serviezen die bij Petrus Regout in Maastricht worden uitgevoerd. In die tijd maakt hij ook reizen naar Spanje en Marokko om daar te schilderen.

Vanaf 1918 begon hij op freelance basis als ontwerper en plateelschilder voor voor de Plateelbakkerij Zenith te werken. In 1918 maakte Jan van Ham voor Zenith een asbak met een geometrisch decor. Deze asbak, gemaakt van broze pijpaarde, was één van de eerste sieraardewerk producten van het bedrijf. Zijn volgend decorontwerp heette Clematis en werd uitgebreid en succesvol toegepast op de Glanzend Gouda-serie van de Zenith. Nadat in 1922 het maken van Mat Gouda-plateel voor de firma geen problemen meer opleverde, ontwierp Jan van Ham voor deze manier van aardewerkdecoratie verschillende karakteristieke decors zoals Ruby, Oriënt en andere. In 1928 ontwierp hij voor Zenith een Olympiadebeker ter gelegenheid van de Olympische Spelen in Amsterdam van 1928.

In de tweede helft van de jaren '30 was hij voor Zenith betrokken bij de ontwikkeling van polychroom- en blauw Delfts aardewerk en werkte Jan mee aan de ontwikkeling van de modellen en decors, met name de polychrome variant.

In 1920 was hij samen met Cees van Muyen, Eelke Snel en Koen Mertens één van de vier oprichters van de keramische werkplaats ‘De Vier Paddestoelen' in Utrecht, een atelier dat hij vanaf 1923 alleen voortzette tot hij het verkocht. Jan van Ham beperkt zich in deze oorlogsjaren tot het schilderen en tekenen. Vlak na de oorlog was hij veel op de Waddeneilanden.

Na de Tweede Wereldoorlog ontwierp hij een serie eigentijdse vazen en schalen voor Zenith en richtte hij het ceramische atelier 't Bolwerk op in Utrecht waar hij tot pottenbakker Gert de Rijk het atelier in 1965 overneemt werkzaam bleef.

Zijn laatste jaren bleef hij schilderen. In de jaren '60 kwam hij veel in Joegoslavië. Tot 1981 woonde hij in Buurmalsen, daarna weer in Utrecht aan de Gasthuisstraat, een zijstraat van de Biltstraat.

Jan van Ham overleed op 21 juni 1989 te Utrecht.

  Zie ook keramiek Jan van Ham op de website van Galerie Kunstbus  


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2095.