kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 15-07-2008 voor het laatst bewerkt.

Kho Liang-Ie

Kho Liang Ie (1927-1975)

Indonesisch-Nederlands Interieurarchitect, industrieel ontwerper, meubelontwerper en beeldhouwer, geboren 5 augustus 1927 in Magelang (Java, Indonesië) - overleden 1 januari 1975 in Amsterdam.

Kho Liang Ie, wiens naam onder meer voortleeft in de prijs die het Amsterdams Fonds voor de Kunst jaarlijks uitreikt aan een industrieel ontwerper, speelde een belangrijke rol in de implementatie van het concept kantoortuin in Nederland.

Kho Liang Ie is één van de meest vooraanstaande industrieel ontwerpers die Nederland heeft gekend. In de jaren vijftig tot aan zijn - vroegtijdige - dood in 1975 speelde hij een belangrijke rol op het gebied van de samenwerking tussen industrie en ontwerpers. Niet alleen door zijn ontwerpen van nieuwe modellen, maar vooral door zijn invloed op het (design-)beleid van verschillende Nederlandse industrieën. Met name voor de meubelindustrieën Artifort in Maastricht en CAR in Katwijk is Kho Liang Ie als ontwerper van onschatbare waarde geweest.

Biografie
Kho Liang Ie vertrok in 1949 met zijn ouders naar Nederland om hier te gaan studeren. Hij koos aanvankelijk voor pedagogie, maar stapte in 1950 over naar het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam (IVKNO)(de latere Gerrit Rietveld Academie) waar hij de opleiding tot interieurarchitect volgde. Kho kreeg o.a. les van Johan Niegeman, die net als oud-directeur Mart Stam, een aanhanger was van de functionalistische beginselen van het Nieuwe Bouwen en hem het ontwerpen als het in kaart brengen van functionele eisen en het oplossen van problemen aanleerde. In de opleiding wordt sterk de nadruk gelegd op een analytische benadering van de ontwerptechniek, een sterke gerichtheid op en contact met de maatschappelijke werkelijkheid en op de industriële produceerbaarheid.

Kho loopt tijdens zijn studie stage bij stichting Goed Wonen waar hij na zijn studie ook twee jaar lang werkt als tentoonstellingsmaker en voorlichte. Van 1957 tot 1962 maakte hij ook deel uit van de redactie van het gelijknamige tijdschrift van deze stichting.

In 1956 begon Kho een samenwerking met grafisch ontwerper Wim Crouwel, die tot 1959 zou duren en die onder meer zou resulteren in ontwerpen voor meubels, stands en tentoonstellingen. Daarna begon hij zijn eigen bureau. Kho ontwierp eind jaren vijftig sober en geheel in de geest van stichting 'Goed Wonen'. Met Wim Crouwel ontwierp hij bijv. een keuken voor Otto Treuman waarin de kasten en apparaten bijna geometrisch gevormde architectonische objecten zijn.

In 1957 won hij een eerste prijs in de internationale meubelprijsvraag van Cantu, Italië, die zijn internationale doorbraak betekende en het begin van een groot aantal ontwerpopdrachten voor meubelproducenten als Artifort, 't Spectrum, Kempkes, Fristho, CAR en voor de Bijenkorf.

In het begin van zijn carrière legt Kho zich vooral toe op het ambachtelijke. Wanneer in de jaren zestig de welvaart stijgt gaan bedrijven - mede uit concurrentie overwegingen - meer belang hechten aan kwalitatieve verbeteringen van hun producten. Het is ook in deze periode dat Kho gaat werken voor meubelfabrikanten als Fristho en Artifort waardoor hij grotere naamsbekendheid krijgt. Kho ontwierp voor Artifort eenvoudige meubelen in de trant van de Amerikaanse fabrikant Knoll.

In zijn analystische werkwijze vind je als een van de eersten in Nederland de ideeën terug van de Hochschule für Gestaltung te Ulm. Zijn ontwerpen kenmerken zich door een voorkeur voor pure lijnen, abstracte vormen en een terughoudendheid in vormgeving. Echter de emotionele en esthetische aspecten tellen in zijn ontwerpen even zwaar als de functionele waarbij de functie van de producten niet wordt aantast. Dit vormgevingsprincipe geldt niet alleen voor zijn meubelontwerpen maar ook voor de tentoonstellingen en stands die hij inricht.

Begin jaren zestig krijgt zijn bureau dankzij de internationale erkenning grootschalige opdrachten, zoals de vormgeving van de hoofd- en vertekhal van Schiphol (1962-1969). Bij de inrichting betrok hij zoveel mogelijk de Nederlandse industrie. Omdat reizende mensen veelal nerveus zijn, wil Kho de vertrekhal visueel zo rustig mogelijk te maken: geen reclames, geen kiosken en geen bars, geen felle kleuren en een voorkeur voor wit. Dit past ook bij zijn opvatting dat mensen van zichzelf kleurrijk zijn en hierdoor zelf zorg dragen voor de kleur in het interieur.

Gedurende zijn loopbaan realiseerde Kho een reeks interieurs van woningen, kantoren en maakte hij talrijke beursstands, tentoonstellingen en museuminrichtingen. Zo realiseerde hij onder meer samen met Gerrit Rietveld het Centrum voor Industriële Vormgeving, dat van 1962 tot 1968 was gevestigd in de Beurs van Berlage in Amsterdam.

Vanaf de jaren vijftig wordt met een nieuwe ruimtelijke organisatievorm voor kantoorindeling; de kantoortuinen doen hun intreden. Ten grondslag hieraan liggen nieuwe opvattingen over werkorganisatie en efficiency. Kho behoort tot een van de eerste in Nederland die dit type kantoorindeling vorm geeft. Zo ontwerpt hij kantoortuinen voor het Provinciehuis in Assen (1971) en voor Phonogram International in Baarn (1972). Kho accentueert in zijn ontwerpen met name de sociaal-psychologische voordelen van deze inrichtingsvorm: meer communicatie, meer openheid en afzwakking van hiërarchie. Vanaf het begin van zijn carrière tot aan zijn dood heeft Kho Liang Ie in zijn ontwerpen de mens altijd centraal gesteld. Of zoals hij het zelf stelde: het streven steeds maar weer opnieuw om de mensen gelukkig te maken.

Aan Kho Liang Ie's productieve leven kwam op 1 januari 1975 een eind. In dat jaar werd een van zijn laatste werken opgeleverd, het interieur van het Cultureel Centrum in Amstelveen. Na zijn overlijden is het bureau voortgezet, dat tot op heden onder de naam Kho Liang Ie Associates bestaat, en geleid wordt door Tinus van de Kerkhof en Nel Verschuuren.

Door zijn overlijden op jonge leeftijd heeft Kho slechts een korte loopbaan gehad. In de twintig jaar dat hij beroepsmatig actief was, heeft hij niettemin een indrukwekkend oeuvre tot stand gebracht. De ontwerpbenadering van Kho Liang Ie werd door kunsthistorica Ineke van Ginneke (die in 1986 een boek over het werk van Kho Liang Ie heeft gepubliceerd) treffend samengevat als 'lyrisch functionalisme': Rationele en analytische overwegingen gaan daarbij samen met speelsheid en eigenzinnigheid.

Kho Liang Ie Associates zette het functinalistisch gedachtengoed van Kho o.a. voort in hun Lagos bank uit geperforeerd metaal, die door Artifort over de hele wereld wordt verkocht.

Relevante verwijzingen: www.vividvormgeving.nl, ArchiNed


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 48.