kunstbus

Ben jij onwetend, leerling, gezel, meester of uomo universale? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 13-08-2008 voor het laatst bewerkt.

Marcel Wanders

Marcel Wanders (1963)


Lute Suites

Nederlandse ontwerper, graficus, industrieel ontwerper en beeldhouwer, geboren 2 juli 1963 in Boxtel.

Marcel Wanders werd onder meer bekend door zijn Knotted Chair van versterkt touw en de Egg Vase van porselein. Hij is inmiddels zo beroemd dat meubelproducenten in de rij staan voor een van zijn ontwerpen. Maar de ontwerper is selectief. Hij beperkt zich tot topmerken als Flos, Rosenthal, Boffi, Cappelini, Cassina, en Magis. Het blad Business Week rangschikten ontwerper Marcel Wanders in de categorie 'meest innovatieve mensen van Europa'. Musea binnen en buiten Nederland toonden zijn werk en kochten het aan. Naast het MoMa zijn Wanders' ontwerpen te bezichtigen in onder meer het Victoria and Albert Museum in Londen, het Stedelijk Museum in Amsterdam, het Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam en het Centraal Museum in Utrecht.

''Good design and good art make you feel and see the ideas of your generation and give you the absolute certainty that you are part of great changes and make difference in the world. I am here to create an environment of love, live with passion and make my most exciting dreams come true.''

Biografie
Marcelino Theodorus Leonardus Gijsbertus 'Marcel' Wanders werd na een jaar van de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven (tegenwoordig de Design Academy) afgetrapt. 'Ze hadden waarschijnlijk gelijk', zegt hij daarover. 'Ik was zo eigenwijs. Als ik in Eindhoven was gebleven, had ik alleen maar aan lopen trappen tegen wat zij vonden dat ik moest weten. Maar nu heb ik mijn eigen opleiding bij elkaar gescharreld aan drie verschillende instituten. Ik vrat alles wat ik kon krijgen, of het nu over kristalstructuren van kunststof ging of over marketing. Dat heeft me gemaakt tot wie ik nu ben.'

Wanders studeerde in Maastricht en Hasselt om tenslotte in 1988 cum laude af te studeren aan de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem. Zijn Set up shades, een schemerlamp van een stapel kappen, werd door Droog Design, het ontwerpersnetwerk dat ook bekendheden als Hella Jongerius en Piet Hein Eek voortbracht, in de collectie genomen.

Wanders pionierde in de traditionele toegepaste kunsten (met keramiek, als edelsmid, in glas etcetera) maar binnen het ontwerpbureau WAAC's (1992 – 1995) verbond hij zich schijnbaar even makkelijk aan de 'harde' technische industrie.

1995 oprichting 'Wanders Wonders' in Amsterdam.

50 x 65 x 70 cm, ca 1,5 kg, materialen: carbon, aramide, epoxy
In 1996 kwam zijn internationale doorbraak met de Knotted Chair, opgenomen in de Cappellini collectie, die hij dat jaar op eigen initiatief i.s.m. Droog Design/TU Delft Lucht- en Ruimtevaart, had ontworpen. De stoel is nu al een klassiek ontwerp en onder andere in het MoMa te bewonderen.

Marcel Wanders is een individualist die zelf zijn producten ontwikkeld om deze daarna door een geïnteresseerde producent op de markt te laten brengen. Toch is Wanders veel minder een ambachtelijk ontwerper dan verschillende van zijn collega's die tot het collectief Droog Design gerekend worden. Qua denk- en werkwijze is Wanders meer te typeren als een industrieel ontwerper. Droog Design was overigens wel zinvol betrokken bij de ontwikkeling van dit meubel, waarvoor Wanders ook aanspraak deed op de expertise van de TU Delft.

In de Knotted Chair komen ambacht en industrie samen. De Knotted Chair is een vederlicht, maar ijzersterk stoeltje. Het 'touw' bestaat uit een aramide vlecht met een kern van carbon. Dit wordt eerst in de vorm van de stoel geknoopt. Vervolgens wordt het nog slappe weefsel gedrenkt in epoxyhars en opgehangen aan een raamwerk om uit te harden.
Gaudi revisited: de vorm ontstaat door de zwaartekracht. Bij belasting van de stoel wordt de uitgeharde supervezel aangesproken op zijn trekkracht, waardoor hij bijzonder sterk is. Het transparante uiterlijk van de stoel zet je op het verkeerde been. Het geknoopte touw, dat maar niet wil inzakken, werkt vervreemdend. De stoel nodigt onmiddellijk uit tot aanraken en uitproberen. Ondanks alle moderne techniek heeft hij een aandoenlijke knulligheid, die hem een individueel en persoonlijk karakter geeft. Sommige producten zijn een wegwijzer, een aanzet tot nieuwe toepassingen van materialen en technieken. De 'knotted chair' is zo'n product. In 1997 wint hij de Publieksprijs Designprijs 1997 voor deze stoel (Paviljoen tijdens de Wereldtentoonstelling in Hannover.
2001 porseleinen Snotty Vase.

Wanders Wonders (Moooi design)
Hij miste ondernemingszin bij Droog Design. 'De critici vonden het prachtig, maar daar doe ik het niet voor. Ik wil dingen maken die mensen echt gebruiken.' Daarom richtte hij zijn eigen interieurlabel Wanders Wonders op, dat sinds 2001 furore maakt als Moooi design. Meubellabel Moooi moest een springplank bieden aan internationaal ontwerptalent. Inmiddels verkocht hij het commerciële deel van het bedrijf aan Hans Lensvelt en Casper Visser, verantwoordelijk voor de marketing en verkoop van het interieurlabel Moooi. Zo kan Wanders er sinds 2003 full time 'art director' en ontwerper zijn, samen met geestverwanten als Ross lovegrove en Jasper Morrison. Moooi is intussen grotendeels in handen van de Italiaanse reus B&B Italia, maar Wanders is nog steeds art director van het merk. ,,Anderen moeten de commerciële taken maar van me overnemen, ik vind het mijn taak om creativiteit te genereren.'' 'Als ik het door wilde laten groeien, had ik er veel meer energie in moeten steken. Nu doe ik voor Moooi alleen nog de creatieve directie, daar ben ik het best in. Alleen het zakelijke gedeelte heb ik verkocht.'

Studio Marcel Wanders
Zijn meeste tijd zit echter in zijn eigen ontwerpstudio waar vijf mensen werken. Die studio grenst aan zijn huis in Amsterdam-West, waar hij woont met zijn vrouw Annette en zijn vijfjarige dochter Joy. Een combinatie waar hij erg blij mee is, aangezien hij bijna de helft van zijn tijd op reis is in het buitenland om zijn eigen ontwerpen en die van Moooi te promoten. Inmiddels is hij zo bekend dat hij beroemdheden als Lidewij Edelkoort, Ross Lovegrove, Jeffrey Bernett en Joep van Lieshout kan vragen een product voor hem te ontwerpen, dat bij Studio Marcel Wanders verder wordt ontwikkeld en geproduceerd.

Marcel Wanders was in de 'Salon' van Milaan, dé designbeurs van de wereld, veelvuldig aanwezig: drie nieuwe ontwerpen van Wanders waren te zien, hij presenteerde de nieuwe collectie van Moooi, en hij ontwierp voor Poliform, een groot Italiaans merk, een slaapkamerensemble.

In 2005 was hij redacteur van het Design Yearbook. Hij won in 2005 een prijs voor zijn Carbon chair in de Elle Decoration International Design Awards, en het jaar daarop won hij de prijs voor Designer of the Year in de Elle Decoration International Design Awards.

In 2005 begon hij met chef Peter Lute de Lute Suites, een vernieuwend hotelconcept. (Rotterdam (Blots) en een conglommeraat van bar, lounge en privéclub, Thor, voor het Hotel on Rivington in New York.

Het opinieweekblad HP De Tijd noemde Wanders in December 2007 een van de 100 meest invloedrijke Nederlanders.

Hij werkt aan de inrichting van een Villa Moda-winkel in Bahrein (opening voorzien in 2008) en Mondrian Hotels in South Beach (2008) en Las Vegas (2009-2010).

Websites:
. Marcel Wanders Studio (architect een appartementencomplex in Mexico te tekenen - wat overigens minder moeilijk is dan die kinderwagen. Alles wijst erop dat ik de komende jaren meer van zulke opdrachten krijg. Ik begrijp de problematiek van industriëlen beter, ik heb hun taal leren spreken.

..Je hebt twee soorten ontwerpers. Om te beginnen heb je de Philippe Starcks, de poëten die prachtige iconen maken. Daarnaast heb je de veel minder bekende ontwerpers, de stilisten die precies weten wat grote bedrijven verlangen en wat veel mensen in hun huis willen hebben. Beide soorten ontwerpers doen belangrijke en wezenlijke dingen. Ik ben iemand die in beide categorieën een hoog niveau wil halen.

..Mijn imago zit me daarbij nog een beetje in de weg. Ik heb de naam een poëet te zijn die goed grappen kan maken. Iemand die vazen maakt van spons, een pulkje snot of een condoom gevuld met eieren. Of van van geknoopt touw een stoel. Maar ik ben niet alleen een poëet, ik heb veel meer gedaan. Een hoop mensen beseffen niet dat de knotted chair én de grote Shadow-lampen van Cappellini allebei door mij zijn ontworpen. Mijn stijl van werken is niet zo helder en eenduidig.

..En nog iets: voor een poëet ben ik technisch wel heel goed onderlegd. Over bijvoorbeeld spuitgieten hoef je mij niets te vertellen. Mijn werkwijze? Altijd van het hart naar het hoofd. Eerst geloven, dan zien. Ik droom iets en daarna probeer ik mijn droom te realiseren, op technische haalbaarheid te checken. Net als Philippe Starck wil ik spelend de dingen veranderen. Niet te veel, want de wereld verdraagt niet al te veel innovatie in één keer. Maar een klein beetje is ook mooi.

..Een broodrooster voor Philips? Ja, op dat soort opdrachten zit ik te wachten: serieuze producten in een zakelijke context. Terecht zijn dat soort bedrijven conservatief. Als je twintig miljoen investeert in de ontwikkeling en de marketing van een innovatief product, dan moet het ook een succes zijn. Zo'n bedrijf wil geen snottyvaas waar geroosterd brood uit komt. Ik weet precies wat er van me verwacht wordt. En waarom zou dat niet lukken? Als ik zo'n technisch ingewikkeld product als een kinderwagen kan maken, dan moet een broodrooster zeker lukken.

..In mijn werk zit duidelijk ontwikkeling. Het was heel experimenteel en nu wordt het corporate. Mijn lampen voor Flos en Cappellini, mijn stoelen voor Magis, ze verkopen heel goed. Of kijk naar de catalogus van het door mij opgerichte meubelbedrijf Moooi. Dat komt heel dicht bij wat grote bedrijven willen. Ik heb een zakelijke missie, niks geen abracadabra. Als ontwerper heb ik mijn psychologie op orde: ik ben gefocust en volg een heldere strategie. Waar dat toe leidt? Over vijf jaar hoop ik een aantal grote hotels te hebben ingericht. Een serieus modemerk te hebben voorzien van een cosmeticalijn. Tegen die tijd is Moooi een groot merk in de industrie. En af en toe een gekke lamp voor Flos of Cappellini.

..Mijn werk is niet kek, hip of modern. Hippe producten worden binnen de kortste keren vervangen door weer iets hippers. Als ontwerper moet je streven naar ontwerpen die herinneren aan wat er al is, dingen die er uitzien als goeie bekenden. Veel van mijn ontwerpen zijn nauwelijks te dateren. Mijn grote lampen voor Cappellini zijn vijf jaar oud. Maar ze zouden net zo goed nieuw kunnen zijn, of vijftien jaar oud. Durable fashion, noem ik mijn werk weleens.

..Wie ik daarmee wil bereiken? Mag ik de vraag omdraaien: wie is het niet waard om door mij bereikt te worden? Met een kleine ambitie kan je nergens aankomen, kom zeg. Ik hoop dat mijn werk universeel is, voor iedereen inhoud heeft. Ik heb geen reden om sommige mensen uit te sluiten. Alleen aan rokers heb ik een hekel, een Marcel Wanders-asbak komt er niet. Als ontwerper heb je de verantwoordelijkheid met goede dingen bezig te zijn, niet met gif. Als ik al iets van kunststof maak, dan moet het ook een duurzaam en bijzonder ding zijn. Bij Moooi hebben we een ecologische productlijn: Moooi weer. Producten die zijn gemaakt van bestaande voorwerpen. En ieder jaar komen we met een nieuwe kleur verf om meubels waarop je bent uitgekeken een nieuw uiterlijk te geven.

..De interieurindustrie is niet flexibel genoeg. De fabrieken, de winkels, de ontwerpers, we vissen met z'n allen in een kleine vijver. De meeste consumenten vinden meubels niet zo belangrijk, ze betekenen weinig voor ze. Het verbaast me niks. Veel winkels en producten zijn saai. Dat moet anders. Voor ontwerpers is een belangrijke rol weggelegd. We moeten meer producten maken waar mensen van kunnen houden, die hun gevoel voor esthetica ontwikkelen.

..De mode is wat dat betreft mijn voorbeeld. Ik mis in de meubelindustrie de passie en de opwinding van de catwalk. Couturiers weten hoe ze een goed gevoel moeten verkopen. Kleding heeft voor de meeste mensen duidelijk meer betekenis dan meubels. Een paar honderd piek voor een nieuw paar schoenen en je bent het mannetje. Zo moet het ook met meubels. Als ik klanten met mijn producten weet te raken, in hun hoofd én in hun hart, zijn ze best bereid geld uit te geven. Hoe? Voor Moooi heb ik een bank gemaakt. Een bank die je met losse kleden in een handomdraai een ander gezicht kunt geven. Zó creëer je waarde voor klanten, geef je ze een ervaring.

Wie zijn je voorbeelden?
..Ik heb veel waardering voor een heleboel mensen en allemaal om hele specifieke redenen. Philippe Starck bijvoorbeeld, maar ook architect Rem Koolhaas en de Charles Eames, dé ontwerper van de jaren vijftig en zestig. Wat deze mensen gemeen hebben is dat ze nooit hun discipline geaccepteerd hebben als de begrenzing van hun werk. Ik denk dat Starck daar wel de extreemste in is, die stijgt zo ver boven zijn vak uit, dat hij in staat is design echt kapot te maken.'

Arjen Ribbens NRC Handelsblad, 24 juli 2003


Test je competentie op YaGooBle.com.

Je kunt ook zelf een opinie of encyclopedisch artikel op Kunstbus of Muziekbus plaatsen!

lexicon opinie

Test je algemene kennis op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 991.