kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 19-04-2015 voor het laatst bewerkt.

Martin Visser

Martin Visser (1922)

Nederlandse interieurontwerper, meubelontwerper en kunstverzamelaar, geboren in 1922 te Papendrecht - overleden 23 oktober 2009 op 87-jarige leeftijd in zijn huis in het Brabantse Bergeijk.

Zie ook jaren zestig ontwierp. Ook legde hij een indrukwekkende kunstverzameling aan. Martin Visser vond net als zijn broer, de beeldhouwer Carel Visser, en zijn andere broer, ondernemer en verzamelaar Geertjan Visser, creativiteit essentieel voor zijn leven. Hij begon zijn loopbaan in de jaren veertig bij de Bijenkorf, waar hij hoofd van de meubelafdeling werd. Daar organiseerde hij onder meer exposities met Cobra-kunstenaars als Karel Appel en Constant. Zelf was hij een fervent verzamelaar van Cobra-kunst. Later was hij jarenlang hoofdontwerper van meubelonderneming 't Spectrum in Bergeijk. De fabriek van 't Spectrum werd gebouwd door Gerrit Rietveld, evenals het huis van Visser in de jaren vijftig.

Visser heeft een sterke voorkeur voor ambachtelijk vervaardigde meubelen. Veel van zijn meubelen hebben een industrieel uiterlijk, maar zijn grotendeels ambachtelijk vervaardigd. Tevens vergt hij het uiterste van techniek: het liefst wil hij iets maken wat eigenlijk niet kan! Een voorbeeld hiervan is dat hij buizen niet buigt, maar zaagt en hoek last. Eerlijk materiaalgebruik, de heldere constructie en gebrek aan decoratie laten tot uitdrukking komen dat Visser grote bewondering heeft voor Berlage en het vooroorlogse functionalisme. Hij wil eenvoudige meubelen maken met zo weinig mogelijk materiaal en zo eenvoudig mogelijke vormen.

Martin Visser heeft samen met zijn eerste vrouw Mia (1925-1977), zijn tweede vrouw Joke van der Heijden en met zijn broer Geertjan een kunstverzameling hedendaagse kunst aangelegd van ruim vierhonderd werken. Al vroeg ontdekte hij Panamarenko en Christo. Ook had hij belangrijke werken van Duitse schilders. Een deel hiervan is ondergebracht bij het Museum Kröller-Müller in Otterlo.

Biografie
Na de opleiding waterbouwkunde aan de MTS, werkte hij als bouwkundig tekenaar en ontwerpt hij zijn eerste meubelen voor een vriend.

Zijn eerste meubelen werden door de Bijenkorf aangekocht. In 1947 kwam hij daar als verkoper op de meubelafdeling en werd vijf jaar later tot 1954 chef inkoop. Hij organiseerde er ook de exposities ‘Ons Huis Ons Thuis’ met onder andere Aldo van Eyck, Gerrit Rietveld en Benno Premsela. Er werden stijlkamers van het moderne wonen opgesteld en hij vroeg Cobrakunstenaars gordijnen te ontwerpen of hun werken op te hangen.

Het eerste warenhuis van Nederland, het Amsterdamse warenhuis de Bijenkorf, ontwikkelde zich in de twintigste eeuw tot een toonaangevend bedrijf op velerlei gebied. Een van de afdelingen die daarbij een grote rol speelden was de meubelafdeling die na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke bijdrage leverde aan het propageren van het moderne meubel in Nederland. Vooral de jaarlijkse meubeltentoonstellingen, die de naam 'Ons Huis Ons Thuis' kregen, trokken veel bekijks en ontwerpers en inrichters als Martin Visser en Benno Premsela wisten door hun progressieve ideeën vele klanten te trekken.
Bij zijn komst opperde hij meteen het idee om alle 'old-finish'-meubelen de deur uit te doen en alleen nog moderne meubelen te gaan verkopen, een beslissing die werd ondersteund door de directie. Vanaf 1948 organiseerde Visser bovendien jaarlijks de hierboven genoemde meubeltentoonstellingen waar de allernieuwste productiemethodes, constructies, materialen en ontwerpen werden getoond. Deze tentoonstellingen trokken vele bezoekers, niet alleen uit Amsterdam maar ook uit andere delen van het land. In de eerste naoorlogse jaren lieten de tentoonstellingen voornamelijk zien hoe met weinig meubelen in kleine vertrekken ruimte kon worden gecreëerd en werden er vooral meubelen van Nederlandse producenten als UMS Pastoe, 't Spectrum, Gelderland, Wagemans & Van Tuinen, Kembo, Fristho, Kempkes, Everest en Gispen tentoongesteld.
- (de Bijenkorf komt Visser in contact met Weverij de Ploeg, een vertegenwoordiger van de Goed Wonen-stijl en de daaruit voortgekomen producent 't Spectrum in Bergeyk. In 1954 wordt hij door Piet Blijenburg, de toenmalige bestuursvoorzitter van meubelfabriek ’t Spectrum, gevraagd om bij het bedrijf te komen werken als ontwerper en hoofd collectievorming. Zijn functionele ontwerpen zouden daar het gezicht van de collectie gaan bepalen. Hij ontwierp verschillende meubelen, waaronder de fauteuil Cato en de slaapbank BR 02.7. Visser nodigde tijdens zijn tijd bij 't Spectrum ook collega's als Benno Premsela en Friso Kramer uit om er te ontwerpen.

afkorting voor Bank Rusten nummer twee) van Martin Visser uit 1958/60 is het meest kenmerkende product van de meubelfirma 't Spectrum. Hij werd voor het eerst geproduceerd in 1960 en is tot op de dag van vandaag te koop via Spectrum als BR 02.7. Deze bank, met rond buisframe in mat verchroomd metaal, ademt nog de sfeer van de jaren vijftig uit, toen initiatieven als Goed Wonen een sobere en functioneel ingerichte woonomgeving propageerden. In 1988 is de losse armlegger BA 02 aan de bank toegevoegd. De bank kan in een handomdraai worden getransformeerd tot een éénpersoonsbed. Het ontwerp straalt bovendien optimisme en vooruitgang uit. De soberheid van de bank rekent definitief af met de dikke houten, veelal rijk gedecoreerde zitmeubels van voor de oorlog.

Andere vrijwel identieke versies van deze slaapbank zijn de bank br54 met los schuimrubberen matras en slaapbank br33/br43 met leuning en vaste bekleding. Deze hebben vierkante buizen met armleuningen. De br03/br53 of bank bz53 hebben vierkante buizen in chroom of zwart.

De slaapbank br39/br49 (tweepersoons) is ontworpen door Martin Visser i.s.m. Dick van der Net. Deze is bekroond met de Belgische Signe d'or en het Industriële Gouden Kenteken 1960. Catalogusnr. 96.

Fauteuils SZ 01 en SZ 02, eetkamerstoelen SE 05, SE 06 en SE 07 en eetkamertafel TE 06.7 ontwierp hij in 1960.

In de jaren 60 worden zijn meubelen minder strak en ogen de meubelen massiever, volumineuzer en comfortabeler. De meubelen zijn daardoor ook meer gedateerd.

Museum Amsterdam, Langdurig bruikleen Instituut Collectie Nederland (ICN), Amsterdam / Rijswijk
‘Ik zou, als ze me aan de poort van de hemel zouden vragen naar mijn beroep, antwoorden dat ik verzamelaar ben geweest’, zei Martin Visser eens in een interview. Zijn passie leidde tot de opbouw van een imposante collectie die inmiddels grotendeels in het Kröller Müller Museum is terechtgekomen. Maar Vissers activiteit als meubelontwerper is niet minder belangwekkend. Sommige van zijn meubels zijn klassiekers geworden, zoals de slaapbank uit 1958-1960 die nog steeds wordt geproduceerd. Daarnaast zullen bezoekers van het Stedelijk vertrouwd zijn met de houten banken die hij in 1960-1961 voor de zalen ontwierp.
Van zijn tafels spant deze bumpertafel, zoals ze wel wordt genoemd, de kroon. Ze heeft alleen een veel beperkter publiek want er is indertijd slechts een tiental exemplaren uitgevoerd en in de jaren negentig nog eens zo’n aantal, waaronder enkele varianten. De reden van die kleine productie is dat de verchroomd stalen voet oorspronkelijk handmatig gedreven moesten worden en dat een industrieel geproduceerde nieuwe editie niet haalbaar bleek. Jammer voor de designliefhebber want de tafel is een juweel, door de fraaie vorm van de voet en de combinatie van chroom en marmer.

Na 1974 heeft hij het ontwerpen aanvankelijk als een afgesloten hoofdstuk beschouwd en was hij veel meer bij de beeldende kunst betrokken.

Na het sluiten van de fabriek 't Spectrum werd Visser als persoonlijk adviseur van Wim Beeren, in 1978 benoemd tot hoofdconservator moderne kunst bij Museum Boijmans-Van Beuningen in Rotterdam.

In de tijd dat hij nog in Amsterdam woonde raakte hij samen met zijn in 1977 overleden vrouw Mia in contact met Constant en de andere jonge kunstenaars van Cobra. Hij kwam bij ze thuis, en zij bij hem, en soms kocht hij iets van ze. Al die losse van vrienden gekochte stukken groeiden uit tot een kleine verzameling. Visser kwam met zijn eerste vrouw ook vaak bij Anselm Kiefer over de vloer. Toen Kiefer in een hoger versnelling schakelde en eind jaren zeventig vertrok uit Duitsland en een nieuw leven in Frankrijk begon, verwaterde dit contact.

Joke van der Heijden
Sinds 1985 is hij toch weer gaan ontwerpen en hield hij zich voornamelijk bezig met een serie monumentale en sculpturale meubels in unica en series. In zijn laatste ontwerpen laat Visser zijn opvattingen over eenvoudige en heldere vormgeving los. Het nieuwe werk is veel barokker dan de strenge ontwerpen waarmee zijn naam gevestigd is. De inspiratie komt nu meer uit de wereld van de kunst dan uit die van de vormgeving. Het constructieve aspect blijft belangrijk, maar hij probeert nieuwe vormen en materialen uit als karton en geperforeerd staalplaat.
Onder invloed van zijn echtgenote Joke van der Heijden, die aan de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven had gestudeerd, gaat kleur een rol spelen. Joke verzorgt de kleur en decoratieve elementen, die de vorm en constructie accentueren. - (carrière beloont met de oeuvreprijs voor vormgeving door het Fonds Beeldende Kunst, Bouwkunst en Vormgeving.

In 1991 organiseerde het Centraal Museum in Utrecht de tentoonstelling 'Martin Visser: verzameld werk'.

In het voorjaar van 2006 dong Visser's zit-/slaapbank BR.02 uit 1958-1960 mee bij de verkiezing van het Beste Nederlandse Design van de afgelopen 100 jaar, georganiseerd door NRC Handelsblad en de Premsela Stichting- tekenaar Jan Kruis trad op als 'ambassadeur': "Al zesendertig jaar vormt de slaapbank van Martin Visser het middelpunt van mijn strip Jan, Jans en de kinderen die in Libelle staat." Visser's bank eindigde op de tweede plaats, direct achter de Fokker Friendship: terecht! - (Ontwerper en verzamelaar Martin Visser is vrijdagavond op 87-jarige leeftijd thuis in Bergeijk overleden.
Martin Visser hield van kunst en misschien wel even veel van kunstenaars. Vele groten kon hij zijn vrienden noemen en kwamen uit Amerika of Duitsland over om bij hem te logeren en te werken. In zijn door Gerrit Rietveld en Aldo van Eyk ontworpen huis in de bossen van Bergeijk maakte Robert Long iets prachtigs van kleiwater op de muur, bouwde Soll Lewitt een trap van witte baksteen in de tuin en nog niet zo lang geleden liep hij daar met de jonge vormgever Jurgen Bey om een mooie boomstam uit te kiezen waarin Bey twee glanzende bronzen rugleuningen schroefde.
- (http://www.nrc.nl/kunst/article2396181.ece/Meubelontwerper_Martin_Visser_overleden)

Websites:
. www.guusvreeburg.nl

Zie ook vintage Martin Visser op de website van Galerie Kunstbus.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 502.