kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 15-02-2011 voor het laatst bewerkt.

Paolo Venini

Italiaanse glas- ontwerper en producent, geboren in 1895 in Milaan - overleden in 1959 in Venetië.

De Milanese advocaat Paolo Venini wilde de glaskunst van Murano van de ondergang redden en op een hoger niveau brengen. Hij richt daarom in 1921 samen met Giacomo Cappellin (1887-1968), eigenaar van een glaswinkel die hij bij zijn studie rechten in Milaan had ontmoet en de directeur van de Compagnia di Venezia e Murano Andrea Rioda (1878-1921) de onderneming Vetri Soffiati Muranesi Cappellin, Venini & C. Vittorio op. Vittorio Zecchin (1878-1947), ontwerper voor de Artisti-glasfabriek, is technisch en artistiek leider tot 1925, het jaar waarin Paolo Venini met Francesco Zecchin (1894-1986) en beeldhouwer Napoleone Martinuzzi (1892-1977) zijn eigen fabriek in Murano opent.
Venini produceerde aanvankelijk de neoklassieke glasontwerpen van Vittorio Zecchin en de glassculpturen en voorwerpen van Martinuzzi. Vanaf 1927 kwam Venini met nieuwe technieken als het matglas pasta vitrea opaca, het dubbelwandige vetro incaminciato en het glas met luchtbelletjes vetro pulegoso.

Paolo Venini maakte deel uit van een progressieve groep jonge architecten en ontwerpers, werkzaam in Milaan, en was aangesloten bij de groep 'Il Labirinto', opgericht in 1923 door hem, Pietro Chiesa, Tommaso Buzzi (1900-1981) en de vermaarde architect/ontwerper Gio Ponti om de samenwerking met fabrikanten te bevorderen.

In 1932 werd Tommaso Buzzi artistiek leider van Venini's onderneming en werd het vetro laguna-glas geïntroduceerd waarbij met bladgoud een gespikkeld oppervlak werd verkregen.

Al in de jaren dertig haalde Venini belangrijke ontwerpers naar Murano, zoals de architect Carlo Scarpa (1906-1978). Deze ontwierp van 1932 tot 1947 voor Venini & C. opzienbarende collecties: heldere, elementaire vormen die aansluiten bij het nieuwe internationale vocabulaire van het Modernisme en het Functionalisme. De vormen zijn voorzien van experimentele decoraties en oppervlaktebewerkingen zoals de battuto-techniek (battuto = gehamerd). Het moderne, abstracte karakter van dit werk steekt af met wat gangbaar was in die tijd en is een bewijs van Scarpa’s meesterschap en Venini’s kwaliteiten als artistiek leider. Ook werkten Paolo Venini en Scarpa samen aan de reproduktie van het Romaanse Murrine-glas waarin kleine stukjes glas worden samengevoegd om een muur te vormen.

Met het aantrekken van een andere outsider, Fulvio Bianconi (1915- 1996) haalde Venini een tweede groot talent binnen. Bianconi was opgeleid als graficus, illustrator en tekenaar en was dus net als Scarpa een outsider. Die achtergrond verklaart waarom zijn glasontwerpen zo vrij en onconventioneel voor de tijd van ontstaan zijn. Na een ontmoeting in 1946 met Bianconi produceert Venini de vier parfumflesjes (de seizoenen) die Bianconi heeft ontworpen in opdracht van Giovanni Visconti di Modrone. In 1947 presenteert Paolo Venini in samenwerking met Bianconi op de VIIIe Triënnale van Milaan een aantal dagelijkse gebruiksvoorwerpen waaronder een paraplu, een hoed en een paar handschoenen uitgevoerd in glas. In 1948 exposeerde Venini Bianconi's speelse glazen Commedia dell'Arte-beeldjes op de Biënnale van Venetië, evenals zijn beroemde en vaak geïmiteerde vaas Fazzoletto (zakdoek), een even vernuftige als speelse tulpvormige vaas met verticale plooien van kleurloos glas met witte glasdraden. Verschillende oude Venetiaanse technieken waarin met dunne glasdraden ingewikkelde patronen worden gemaakt, zijn er in toegepast. De samenwerking tussen Bianconi en Venini is buitengewoon succesvol geweest en heeft de firma Venini & C. wereldberoemd gemaakt.

Vier vazen, 1950-1951, voor Venini & C., Murano

Veel van Bianconi’s glaskunst toont de invloed van de eigentijdse schilderkunst. Een voorbeeld daarvan is de serie 'a macchie' (macchia betekent vlek) uit 1950 waarvan het Stedelijk Museum Amsterdam een prachtexemplaar verwierf (tweede van links). De gedurfde monumentale, ingesloten vormen – vloeiend en organisch – in paarszwart en aquamarijn spelen een subtiel spel met de transparantie van de dikke glaswand. De serie werd in 1951 op de Triënnale van Milaan tentoongesteld en een jaar later op de Biënnale van Venetië.

Andere ontwerpen van Bianconi die voor Venini in 1951 werden tentoongesteld op de IX Triënnale in Milaan waren zijn kleurrijke geblokte en gestreepte vazen A Spicchi (in reepjes) en Pezzato (in blokjes). Zijn beroemde serie Pezzato, ontworpen in 1951, is tot 1969 in productie gebleven vanwege het grote succes ervan. De Pezzato vazen zijn zoals de naam al zegt gemaakt van aan elkaar gesmolten stukjes kleurig glas.

Na de oorlog heeft naast o.a. Massimo Vignelli ook Gio Ponti voor het bedrijf van zijn vriend enkele ontwerpen gemaakt.

Na de dood van Venini worden andere topkunstenaars ingezet om de kwaliteit te handhaven zoals de beroemde Fin Tapio Wirkkala (1915-1985) en de architect van het Groninger museum Alessandro Mendini (1931).

Websites:
* www.verenigingrembrandt.nl/upload/workdocuments/documents/2003_aanwinsten_macchie.pdf


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2105.