kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 15-07-2008 voor het laatst bewerkt.

Piet Klaarhamer

Nederlandse architect en meubelontwerper, 27 december 1874 Zwiep (Lochem) - 1954 Epe.

Piet Klaarhamer was een leerling van Pierre Joseph Hubert Cuypers en Berlage. Hij werd beinvloed door Frank Lloyd Wright. Klaarhamer experimenteerde met strakke vormen en felle kleuren en hield zich bezig met literatuur en filosofie waarmee hij veel invloed uitoefende op zijn leerling Rietveld. Daarnaast heeft hij invloed gehad op Bart van der Leck, met wie hij samen in Utrecht een bureau had.

Biografie
Pieter Jan Christophel (Piet) Klaarhamer was de tweede zoon van de gereformeerde predikant Pieter Johannes Willem Klaarhamer en Johanna Maria Amons. Het gezin verhuisde in 1875 naar Utrecht en omstreeks 1885 naar Middelburg, waar Klaarhamer van 1886 tot 1891 een opleiding volgde aan de Ambachtsschool.

Van 1893-1898 volgde hij kunstindustrieel onderwijs, verzorgd door het Utrechtsch Museum van Kunstnijverheid.

In een Utrechts glasschilderatelier ontmoette de architect in opleiding in 1893 Bart van der Leck die hij onder zijn hoede nam en zorg draagde voor diens geestelijke ontplooiing.

Klaarhamer was tot zijn verhuizing naar Ede tamelijk actief in het Utrechtse verenigingsleven. Hij was niet alleen lid van verschillende genootschappen maar richtte er zelf ook een op: "Niets zonder Arbeid" (N.Z.A.). Deze "studieclub" bestond vanaf 1894. Klaarhamer was voorzitter en Bart van der Leck was een van de leden. Van N.Z.A is weinig meer bewaard gebleven dan een aantal wedstrijdtekeningen en een paar ontwerpen. In het gemeentearchief van Utrecht is er niets over bekend. De religieuze symboliek in de tekeningen en de stichtelijke naam van de club doen de doelstellingen vermoeden. De club hield rond 1903 waarschijnlijk op te bestaan.

Van 1900-1901 was hij onderdirecteur van de Ambachtsschool Utrecht, van 1901-1903 docent materialenkennis en vormtekenen, eveneens aan de Ambachtsschool Utrecht.

Klaarhamer heeft tevens invloed gehad op Bart van der Leck met wie hij omstreeks 1905 een atelier in de Herenstraat deelde. Met Van der Leck verzorgde hij in 1905 de gelithografeerde art nouveau-uitgave van de in gereformeerde kringen aanvaarde liefdespoëzie Het Hooglied van Salomo. Klaarhamer kalligrafeerde de tekst direct op steen en Van der Leck ontwierp de illustraties.

In 1917 ontwierp hij meubelen die de directe voorlopers zijn van Rietvelds' stoelen en tafels voor het katholiek Militair Tehuis.

In 1919 ontwierp hij in samenwerking met Bart van der Leck ook de tentoonstellingsruimte van de firma Bruynzeel voor de ‘Nederlandsche Jaarbeurs‘ in Utrecht.


Voor landhuis De Arendshoeve in Voorburg van de directeur van deze firma, Cornelis Bruynzeel Sr., ontwierp hij ook een ‘jongensslaapkamer’ voor diens twee zonen, Cees en Wim. Klaarhamer ontwierp hiervoor de meubels, terwijl De Stijlkunstenaar Vilmos Huszàr in de gelegenheid werd gesteld om, zoals hij zelf schrijft, een slaapkamer 'heelemaal [te] beschilderen zooals ik 't wil'. Een reconstructie van deze slaapkamer bevindt zich tegenwoordig in het Gemeentemuseum Den Haag. Hoewel de slaapkamer niet meer bestaat, is het meubilair bewaard gebleven. Dit maakt sinds 1963 deel uit van de collectie van het Gemeentemuseum Den Haag.

De keramische firma Mobach in Utrecht schakelde rond 1898 over op hoge, gedraaide vazen en kannen. Deze sloten aan bij de 'Nieuwe Kunst', een kunstbeweging in Utrechtse gereformeerde kring, waarbinnen de architect en predikant Piet Klaarhamer een prominente rol speelde. Klaarhamer, maakte verschillende vaasontwerpen voor Mobach, evenals (later) zijn beroemde leerling Gerrit Rietveld.

Oog in al
In 1919 richtte hij samen met architect Jan van der Lip en de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen Bouwvereniging 'Buiten Thuis' op. Deze bouwde middenstandswoningen in de nieuwe wijk Oog in Al in Utrecht. In 1920 begon men met de bouw van een aantal ruime middenstandswoningen aan de rand van het park Oog in Al. De plannen werden echter in 1924 afgekeurd door de gemeente, hoewel een viertal straten wel volgens het oorspronkelijke plan werden uitgevoerd. Deze straten zijn Mozartlaan (1-36, beiden), J.S. Bachstraat (1-75, oneven), Robert Schumannstraat (2-24, even) en Richard Wagnerlaan (1-15, beiden). De huizen aan de Mozartlaan lijken sterk op die van de andere genoemde straten, ze zijn echter een slag groter. Alle huizen van dit type liggen een halve meter boven straatniveau veroorzaakt door het feit dat ze geheel onderkelderd zijn. Andere karakteristieke elementen zijn de kapvormen, de bakstenen schoorstenen en het gebruik van stalen kozijnen met veel glas.
De woningen van Klaarhamer aan de rand van het park Oog in Al beantwoorden als enige aan de door H.P. Berlage getekende stedenbouwkundige opzet met korte rijtjes woningen in een open verkaveling en doorzichten op het park. De architectuur van de woningen is ook minder traditioneel dan de rest van de wijk. De huizen zijn momenteel gemeentelijk monument en tot beschermd stadsgezicht verklaard.

Naast het project 'Oog in Al' heeft hij met de architect Robert van 't Hoff aan verschillende woninbouwprojecten gewerkt.

Websites: www.bonas.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 4004.

Tweets by kunstbus