kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 11-03-2010 voor het laatst bewerkt.

Timo Sarpaneva

Finse designer, geboren 31 oktober 1926 in Helsinki – overleden 6 oktober 2006.

De levende traditie van vormgeving in aardewerk en glas na 1945 werd verrijkt door opmerkelijke ontwerpers als Tapio Wirkkala (Finland, 1915-1985), Paolo Venini (Italië, 1895-1959), Martin Hunt (GB, 1932), die samen met David Queensberry (GB, 1930), voormalig professor in keramiek aan het Royal College of Art in Londen, het samenwerkingsverband Queensberry Hunt oprichtte; Wilhelm Wagenfeld (Duitsland, 1900), Susie Cooper (GB, 1902) en natuurlijk Timo Sarpaneva.

Timo Sarpaneva behoort met zijn broer Pentti Sarpaneva 1925-1978 tot de top designers van Finland. Pentti Sarpaneva maakte vooral sieraden van brons en zilver, ook maakte hij vazen en glazen deze versierde hij vaak ook met brons. Timo Sarpaneva maakte vooral prachtige vazen, glazen en schalen met structuren uit de natuur.

Timo Sarpaneva is een designer die met veel verschillende materialen werkt: glas, porselein, ijzer en textiel. Ook doet hij aan grafisch ontwerp, metselwerk en decors.

Hij ontwierp het beroemde Iittala-logo in 1956.

Na zijn studie grafische vormgeving van 1941 tot 1948 aan de School voor Toegepaste Kunsten (Taideteollinen Korkeakoulu) in Helsinki werd hij in 1950 productontwerper en hoofd tentoonstellingen van glasfabriek Karhula-Iittala.

Hij ontwikkelde bij Iittala de stoomblaasmethode, die werd gebruikt voor de plastische kannen Kajakki (1953), Maailmankaunein (1954) en Linnunsilmä (1953) en voor de Aquarellen: geraffineerd gekleurde, dunne glazen borden.

Voor het Finse designbedrijf Iittala bedacht Sarpaneva midden jaren vijftig de 'i-lijn': huishoudelijk glas met daarnaast ook unica. Het werk is simpel, strak en modern van vorm, geïnspireerd op de Finse natuur. Deze industrieel vervaardigde productlijn bestond uit zeventig stukken, verkrijgbaar in diverse kleuren, waaronder paarsgrijs, blauwgrijs, dofgrijs en groengrijs, die men weer kon combineren. Deze kleuren ontwikkelde Sarpaneva in nauwe samenwerking met een specialist.

1957 Nukkuva lintu (Sleeping Bird), Prod. Iittala Glassworks (Finland)
vaas/plastiek van transparant, blauw en paars glas, 11.5 x 20.3 - (zie collectie op object, deze 'slapende vogel', zou als vaas gebruikt kunnen worden. Tegelijk is het ook een op zichzelf staande plastiek. Het is het antwoord van Timo Sarpaneva op de kloof die in zijn ogen bestond tussen 'sierglas' en 'gebruiksglas'. Het ontwerp van Nukkuva Lintu stamt uit 1957 en heeft een gouden medaille gewonnen op de twaalfde Triënnale van Milaan (1960), in die tijd één van de belangrijkste presentaties van contemporain design. Italiaanse en Scandinavische glas vormen de twee polen van de naoorlogse glaskunst. Het Venetiaanse glas kenmerkt zich door kleurige en expressieve vormen waarin de decoratieve traditie van het oude Murano-glas vaak een rol blijft spelen. Het noordelijke glas daarentegen onderscheidt zich door een ingetogen, heldere en pure vormgeving met een voorkeur voor kleurloos glas al dan niet gecombineerd met een enkele kleur. De Sleeping Bird is een mooi voorbeeld van deze koele noordelijke maar niettemin lyrische vormgeving. - zilveren medaille op de Milanese Triënnale IX.
1954 Grand Prix voor een glascollectie,
1957 2 Grand Prixes op de Milanese Triënnales, 1 tentoonstelingarchitectuur en 1 voor glaswerk
1956 The Lunning Prize
1958 The Pro Finlandia medal

Hij is vooral bekend van de gietijzeren stoofpot met afneembaar houten hengsel voor Rosenlew uit 1960. “Een ultieme ontwerpklassieker die ooit zelfs is gevierd op een Finse postzegel. Usability design gecombineerd met een traditionele gietijzeren pot, kwam de inspiratie bij Timo Sarpaneva van zijn grootvader die smid was. Een tijdloos en ingenieus ontwerp, zowel functioneel in de keuken als aantrekkelijk op de eettafel.” - (Iitala) Ambachtelijke en natuurelementen, in dit werk duidelijk zichtbaar aanwezig, worden sinds de jaren tachtig in het Scandinavisch design afgewezen.

Hij ontwikkelde voor zijn collecties ambiente (1964), Archipelago (1978) en Claritas (1984) weer andere technieken.

Veel van zijn ontwerpen hadden gesloten 'rondvierkante' vormen, die lijken op de gladde kiezels van de Indische tantracultus, terwijl andere, zoals de grote Lasiaika-glassculpturen, opener en expressievere vormen hebben.

Halverwege de jaren '50 begon Sarpavena les te geven aan de School voor Toegepaste Kunsten in Helsinki.

In 1963 werd hij Honorary Royal Designer for Industry in Londen en in l967 kreeg hij een eredoctoraat van het Royal College of Art in Londen.
1985 eredoctoraat aan het Academico de Honor Extranjero, Academia de Diseño, University of Mexico City,
1993 eredoctoraat aan de kunstacademie van Helsinki,

Zijn werk is te bewonderen in musea over de hele wereld.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 728.