kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 06-07-2008 voor het laatst bewerkt.

W.H. de Vries

Aardewerkfabriek Fris begon in Gouda maar is vanaf 1947 gevestigd in Edam met als adviseur en ontwerper (Willem Hendrik) W.H. de Vries. Andere ontwerpers waren Nel Bruynzeel, Dick Gerrits, Hannie Terpstra, Emile Truyen, Jan Lucassen en Floris Meydam. De N.V. Keramische Industrie Fris heeft bestaan van 1947 tot 1969.

(Studio) Fris maakte huishoudelijk gebruiksaardewerk en luxe gebruiksartikelen, zoals vazen, petit four-, gebak- en pindastellen dat opviel door hoge esthetische eisen dat zich uitte in strakke vormen en frisse kleuren met enigszins getinte glazuur. De nadruk lag op een hoge gebruikswaarde, zoals stapelbaar servies waardoor minder ruimte nodig was in de kast. Decoratie was ‘nutteloos, onpraktisch en leidde de aandacht af’. Vorm en kleuren werk waren geinspireerd op de ideeën ontwikkeld door het Bauhaus en de Nieuwe Zakelijkheid.

Historie
Voordat de oprichters Gerrit Fris sr. en Gerrit Fris jr. in 1947 in de voormalige kantine van Fokker Vliegtuigfabrieken in Edam begonnen, hadden ze in de oorlog in 1943 in Gouda al het kunstaardewerkfabriekje 'NV Kunstaardewerkfabriek De Volharding' overgenomen. Omdat ze geen enkele ervaring met aardewerk hadden, trokken zij de ontwerper W.H. de Vries aan als 'esthetisch adviseur', om direct na de oorlog onder de naam 'NV Keramische Industrie Fris' met produceren te kunnen beginnen.

De Vries was leraar keramiek aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs te Amsterdam en feitelijk vanaf het begin ook betrokken bij Fris in Edam. Dankzij zijn nieuwe ontwerpen had de firma een grote voorsprong op andere fabrieken. Ieder jaar breidde de collectie uit en tot halverwege de jaren vijftig nam het aantal personeelsleden toe.

De Vries bepaalde tot 1962 de vormgeving van Fris, waar hij gebruiksaardewerk en een collectie luxegebruiksartikelen ontwierp. In de eerste jaren van het bestaan van de fabriek werd nog veel aardewerk met de hand gedraaid, daarna werden steeds meer artikelen gegoten.

De Vries ontwierp logisch en gebruiksvriendelijk en trachtte een voor de fabriek optimale collectie te presenteren door het aantal vormen zoveel mogelijk te beperken. Decoratie werd door De Vries als nutteloos gezien omdat ze de aandacht van de vorm afleidde, onpraktisch was en ook de gebruikswaarde van het voorwerp niet vergrootte. Kleur was voor De Vries wel belangrijk en volgens hem verbonden aan gevoelswaarden als warm en koud, hard en zacht. Ze mocht echter niet te nadrukkelijk zijn en de aandacht niet afleiden van de vorm.

Het servies Edam was het eerste theeservies dat werd gemaakt in 1947. In de jaren 1948 en 1949 volgden een koffie- en ontbijtservies van hetzelfde model. In 1950 kwam er een compleet servies Edam op de markt, eerst alleen in de kleur grijs, later (vanaf 1952) in de kleuren princesseblauw, lichtblauw, donkerblauw, geel en groen. - (Stichting Goed Wonen.

In de jaren '50 werden Servies Symfonie en Servies Fris-Palet geproduceerd. Eind 50-er jaren introduceerde Studio Fris het succesvolle servies Jubilant met een veel hardere keramische scherf dan het vergelijkbare porselein.

Begin jaren zestig begon Fris met de vervaardiging van de serie Tipica, geen complete serviezen, maar sets en losse voorwerpen. Ook geintroduceerd in de jaren zestig waren het servies Cleopatra (1961), het meer barokke servies Marijke in 1963 ontwikkeld door E. Truyen en J. Lucassen, het weer strakkere servies Cordella in 1967 door De Vries ontworpen en het servies Bonnie in 1969 ontworpen door Floris Meydam.

In 1969 nam Potterie de Driehoek de ter ziele gegane N.V. Keramische Industrie Fris uit Edam over om te voorkomen dat enkele concurrenten gezamenlijk de zaak zouden overnemen en de receptuur van Fris zouden voortzetten.

Websites: www.gebruiksaardewerk.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 438.