kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 27-06-2008 voor het laatst bewerkt.

Willem Coenraad Brouwer

Nederlands beeldhouwer, graficus, grafisch ontwerper, meubelontwerper, monumentaal kunstenaar (keramiek), keramist, geboren 19 oktober 1877 in Leiden - overleden 23 mei 1933 Leiderdorp Zoeterwoude.

Brouwer is bekend door de vele potten en vazen die hij maakte. De keramist Willem Brouwer was met zijn Potterij Vredelust in Leiderdorp vooral een vernieuwer van bouwaardwerk en tuinkeramiek in terracotta en gres (bekende toepassingen: aan het Vredespaleis (1909-1913) van Cordonnier en Van der Steur.

Biografie
Willem C. Brouwer behaalde in 1896 te Leiden zijn M.O.- akte tekenen.

Tijdens zijn studie had hij belangstelling opgevat voor de nieuwe theorieën van Arts and Crafts Movement uit Engeland waarin gepleit werd voor grotere eenvoud in de interieurs. Het streven naar eenvoud sprak hem bijzonder aan, maar zeker ook de stelling dat met de hand gemaakte voorwerpen een grotere schoonheid bezaten dan producten die waren vervaardigd met behulp van machines.

Willem Brouwers zwager J.A. Loubèr Jr. had een boekbindersbedrijfje in Leiden en was ook zeer geïnteresseerd in de nieuwe ontwikkelingen van de kunstnijverheid. Hij schakelde Brouwer in bij de boekdrukkunst en leerde zijn zwager houtsneden maken. Zij experimenteerden samen ook in takken van kunstnijverheid als meubels en koperwerk, waarbij zij een van de weinigen in die periode waren die ook etnografische voorwerpen bestudeerden. Samen met de broer van de kunstschilder Floris Verster die conservator van Stedelijk Museum De Lakenhal was organiseerden zij in 1897 de eerste tentoonstelling van nieuwe Nederlandse kunstnijverheid.

Ook begonnen de zwagers met het ontwerpen van aardewerk waarvan de technieken direct uit het materiaal moesten vloeien. Om zich de techniek van de keramiek bij te brengen ging Brouwer eerst in de leer bij de aardewerkfabriek Weduwe Brantjes in Purmerend en al snel daarna bij de firma Goedewaagen in Gouda om het draaiersvak te leren. Zijn experimenteren aldaar werden getoond aan de moderne architecten De Bazel en Lauweriks, waarna zijn werken onder meer door 't Binnenhuis werden verkocht en hij lezingen gaf over zijn opvattingen.
Bij Brouwers ontwerpen die ontstonden op de draaischijf kwam de decoratie voort uit de vorm en functie van het voorwerp. Decoraties in sgrafitto- en ringeloortechnieken wisselde hij af met versieringen in stempel- en inlegwerk. Hierbij werd hij geinspireerd door oosterse invloeden uit Japan en Indonesië en volksaardewerk.

Van 1898 tot 1901 had hij zijn een eigen aardewerk atelier in Gouda, en van 1901 tot 1933 had hij in Leiderdorp zijn eigen keramisch bedrijf, de Fabriek van Brouwer's Aardewerk, gevestigd in het buitenhuis Vredelust.
Willem Brouwer liet zich inspireren door de wijze waarop al eeuwenlang het eenvoudige gebruiksaardewerk werd gemaakt. Ook in zijn werkplaats werden de vormen met de hand gedraaid van rood- of geelbakkende klei en de door hem ontworpen versieringen werden uitsluitend gemaakt van klei. Vooral die versiering was karakteristiek: de abstracte motieven werden weggekrast uit een dun laagje anders gekleurde klei of ze werden met een speciaal napje op het voorwerp ‘getekend' met vloeibare witte klei. Brouwer was fel gekant tegen het schilderen van herkenbare voorstellingen op keramiek en gebruikte hiervoor zelfs woorden als 'oneerlijk' en 'oneigenlijk'.

Dit nieuwe ambachtelijke sieraardewerk viel bijzonder in de smaak bij de moderne bloemistenstand en Brouwer vond hier een belangrijke afnemer voor zijn bedrijf. De moderne bloemenwinkel ging op zoek naar bloemenvazen, die bescheiden van vorm en rustig van kleur waren: de ‘dienende' vaas. Brouwer was een van de eersten die aan deze vraag van bloemisten kon voldoen. Bij het ontwerpen van vazen hield hij niet alleen rekening met hun esthetische eisen, maar hij zorgde er tevens voor dat zijn aardewerk niet doorlekte: toen nog bepaald niet vanzelfsprekend voor modern aardewerk!

Vanaf 1906 begon hij te experimenteren met kleiplastiek en werd hij tevens voor bouwplastiek gevraagd. Architecten zagen de mogelijkheden van toepassingen van aardewerk in hun architectuur en ook dit nieuwe onderdeel van de firma werd een succes. Brouwer werd o.a. gevraagd werk te leveren voor prestigieuze projecten als het Vredespaleis in Den Haag en het Scheepvaarthuis te Amsterdam.

Brouwer experimenteerde veel met technieken en glazuren en kwam daarbij tot een zeer hoog ambachtelijk peil. Wellicht door de bloemisten daartoe aangezet bracht Brouwer omstreeks 1905 voor het eerst gekleurde glazuren aan als enige versiering, zoals gebruikelijk bij de Japanse bloemsierkunst. In de productie van Brouwer zouden deze kleurige glazuren na 1910 de ingegrifte versieringen geheel vervangen. Steeds meer nieuwe glazuren werden ontwikkeld en zorgden voor een goede afzet bij bloemenwinkels.

Vanaf 1926 beperkte Brouwer zich tot het artistieke deel in zijn bedrijf. Na het overlijden van Brouwer werd de firma tot de opheffing in 1956 door zijn zoons voortgezet.

Relevante verwijzingen: Cachet: Ambachtelijke vazen voor een modern interieur


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 24.