kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 28-12-2009 voor het laatst bewerkt.

William Morris

Engelse ontwerper, schrijver, dichter en handwerksman, geboren 24 maart 1834 in Walthamstow - overleden 3 oktober 1896 in Londen.

William Morris was de belangrijkste ontwerper en utopisch denker van het 19de-eeuwse Engeland. Hij wordt algemeen beschouwd als de grondlegger van het Fantasy-genre, maar is vooral bekend als de geestelijke vader van de Arts-and-crafts beweging. Hij was een produktief ontwerper en een geslaagd manager, en ook nog een befaamd dichter en schrijver, wiens werken het verlangen naar een sociale utopie weerspiegelden. Verder was hij een fanatiek socialist en legde hij de basis voor de British Labour Movement. Zijn hervormingsideeën - het belang van het nut, eenvoud en toepasbaarheid boven luxe, de morele verplichting kwaliteitsproducten te maken en het gebruik van vorm als democratisch hulpmiddel voor sociale verandering- hadden een enorme invloed op de vroege Modern Movement.

Biografie
Morris groeide op in een rijke familie en had naar verluidt een gelukkige jeugd. Uit het gegeven dat hij al op vierjarige leeftijd de Waverly Novels van Sir Walter Scott las blijkt een sterke interesse in de middeleeuwen.

William Morris wilde eigenlijk geestelijke worden en studeerde theologie aan het Exeter College in Oxford. Later volgde hij korte tijd tot eind 1856 een opleiding tot architect bij George Edmund Street (1824-1881). Door de invloed van de geschriften van Thomas Carlyle, Kingsley en John Ruskin besloot hij toch als een kunstenaar door het leven te gaan. Hij werd geïnspireerd door de sociale en artistieke hervormingsideeën van John Ruskin (1819-1900) en de romantische prerafaëlieten.

Op aandringen van Dante Gabriel Rossetti (1828-1881) ging Morris schilderen, maar al snel bleek hij een voorkeur te hebben voor de toegepaste kunsten. In 1859 ontwerpt en bouwt hij, samen met zijn vriend Philip Webb (1831-1915) 'The Red House' in Bexleyheath, Londen, speciaal voor zijn vrouw, Jane Burden. De muurdecoraties en glas-in-loodramen werden gemaakt door Edward Burne-Jones. Morris woonde er wegens financiële problemen maar 5 jaar waarna hij en zijn gezin moesten verhuizen.

Morris als ontwerper
Met borduurwerk, muurschilderingen, gebrandschilderd glas en geschilderd meubilair decoreerde Morris zijn huis samen met enkele vrienden in de prerafaëlitische stijl - een samenwerking die in 1861 leidde tot de oprichting van de onderneming Morris, Marshall, Faulkner & Co. waarmee hij zijn hervormende ideeën in praktijk wilde brengen.

Morris wilde goede producten massaal produceren, maar weigerde het handwerk op te geven, omdat hij dacht dat dit de arbeider van het werk en uiteindelijk van de maatschappij zou scheiden. Voorwerpen die industrieel gecreëerd werden, waren in zijn ogen van slechte kwaliteit en zielloos. Hij was dan ook voorstander van een heropleving van het ambacht. Hij probeerde dit te realiseren door een werkgemeenschap op te richten op basis van de middeleeuwse gildes. Zijn firma vormde een platform voor verscheidene middeleeuwse ambachten. Het bedrijf ontwierp niet alleen complete interieurs, maar ook afzonderlijk meubilair, gebrandschilderd glas, metaalwaar, keramiek, tegels, borduurwerk, tapijten, behangsels, ... Morris was eveneens vernieuwend op het gebied van marketing. De showroom in Londen van Morris & Company was één van de eerste staaltjes van etalagekunst: de artikelen die er stonden werden visueel aantrekkelijk gecombineerd.

Aangezien Morris voorstander was van een volksgerichte kunst, richtte hij zijn aandacht uitsluitend op de toegepaste kunsten. Het vervaardigen van dagelijkse gebruiksvoorwerpen was immers veel minder elitair dan de schilderkunst, die uitsluitend voor de rijke upper class interessant was. Het feit dat zijn ambachtelijk gecreëerde voorwerpen te duur waren voor het gewone volk en alleen gekocht konden worden door het welvarende deel van de bevolking bezorgde hem dan ook veel frustraties.

Morris had een stijl bedacht die eenvoud, nut en schoonheid verenigde. De vorm van een voorwerp moest voor Morris verbonden zijn met de functie ervan. Hij pleitte voor kwalitatieve producten en richtte daarom verscheidene organisaties op, waarvan de Arts & Craft Exhibition Society ongetwijfeld de belangrijkste was. Door de heroriëntatie van Morris op de ambachtelijke traditie ontstond in Engeland de Arts and Crafts-beweging, de oorsprong van het industrieel ontwerpen.

Morris gaf de leiding van zijn eigen bedrijf in 1865 uit handen om zich te wijden aan tweedimensionale ontwerpen en literatuur. Zo rond 1875 publiceerde hij bundels met romantische poëzie en vertalingen van IJslandse sagen. Vanaf 1875 richtte hij zich niet alleen op het ontwerpen, maar ook op de technieken van het verven en tapijtweven. Zijn tweedimensionale ontwerpen komen bijvoorbeeld terug in patronen voor tapijt en behang.

Morris als socialist
Morris' negatieve visie op de industrialisering vertaalde zich ook in politiek engagement. Hij creëerde een socialistisch systeem ter vervanging van het kapitalisme. Dit systeem was, onder invloed van Ruskin, voornamelijk op kunst gericht. Morris verlangde naar een kunst die voor en door het volk gemaakt werd. Hij was echter realistisch genoeg om in te zien dat het gewone volk zich geen ambachtelijk gecreëerde voorwerpen kon veroorloven. Hij probeerde dit gedeeltelijk te compenseren door goede werkomstandigheden te voorzien voor de arbeiders in zijn ambachtelijke atelier. Zijn ideaal was echter een maatschappij zonder klassenonderscheid. Hij was in dat opzicht een marxist, hoewel hij meer aandacht had voor de geschiedkundige visies van Marx, dan voor diens politiek-economische principes.
Op politiek gebied was Morris actief door het schrijven van politieke pamfletten en in 1883 sloot hij zich aan bij de Social Democratic Federation. Twee jaar later richtte hij de Socialist League op en verlegde hij zijn aandacht van het ontwerpen naar de politiek.

Morris als uitgever en schrijver
Rond 1890 houdt hij zich meer met typografie en druktechnieken bezig. In deze periode vergroot en bestudeert hij wiegedruk. Beïnvloed door deze werken ontwerpt hij onder andere het lettertype 'Golden Typeface'.

Als reactie op de lage kwaliteit van industrieel gedrukte boeken, richtte hij januari 1891 een eigen uitgeverij op, de Kelmscott Press in Hammersmith, Londen. Hij probeerde op die manier kwaliteitvolle boeken te creëren. Deze boeken werden met enorm veel zorg vervaardigd. Zo creëerde hij zelf de lettertypes, aangepast aan de vormgeving van het boek. Zijn uitgeverij werd bijzonder populair en kreeg dan ook navolging in de rest van Europa.

Hij wil graag goede voorbeelden produceren van innovatief design van boeken. De boeken werden met extreme zorgvuldigheid ontworpen, en prachtig gedecoreerd, waardoor de creatie van de boeken zeer arbeidsintensief was. The Kelmscott Press was één van de meest bekende van de Arts and Crafts beweging. Een van de bekendste en waarschijnlijk mooiste boeken van The Kelmscott Press is hun versie van 'The Works of Geoffrey Chaucer', geïllustreerd door Edward Burne-Jones. The Kelmscott Press bestond tot 1898, en hoewel ze maar 53 boeken produceerden, waren ze een grote inspiratie voor latere privé-drukkerijen (onder andere The Doves Press).

William Morris schreef ook zelf boeken, waaronder The Well at the World’s End. Men beschouwt dit boek als de eerste echte Fantasy-roman. Het gaat over een soort queeste, die zich afspeelt in een verzonnen, middeleeuws aandoende wereld. Morris schreef ook een vertaling van een Oudnoorse sage, Sigurd the Volsung and the fall of the Nibelungs.

Juni 1896 werd Morris ziek en op 3 oktober van dat jaar stierf hij in Hammersmith. Hij liet zijn vrouw en twee dochters achter.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/William_Morris
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1694.