kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-02-2011 voor het laatst bewerkt.

Zwitserse-school

Design stroming en stijl uit Zwitserland en Duitsland.

Visuele kenmerken van deze ook wel als 'Internationale Typografie' bekend staande stijl zijn: helderheid en orde, een visuele eenheid van ontwerp bereikt door asymetrische organisatie van de elementen op een wiskundig getekend grid, het gebruik van een sans-serife (schreefloze) ettertype, zoals de helvetica, fotomontage, objectieve (realistische) fotografie, gebruik van witte ruimtes en kopie die visuele en verbale informatie op een heldere en feitelijke wijze presenteert.

De Zwitserse school komt voort uit een voor W.O.II in Zürich en Basel ontwikkelde typografische stijl. Dankzij de neutraliteit van Zwitserland in de oorlog konden ontwerpers de typografische theorieën van Bauhaus verder ontwikkelen. Terwijl in de Tweede Wereldoorlog en de Koude oorlog daarna veel gebruik gemaakt van ideologisch grafisch werk, oftewel propaganda ontstaat vanuit Zwitserland een veel rustiger en objectiever grafisch ontwerp.

De grafische ontwerpen van de Zwitserse school van de jaren '20 kenmerken zich door het gebruik van fotomontage en nieuwe lettertypen (sans-serif). Ernst Keller (1891-1968), die vanaf l918 les gaf aan de Kunstgewerbeschule in Zürich, had al een nationale reputatie opgebouwd door zijn typografische talent en vernieuwende grafische voorstellingen. Zijn student Theo Ballmer (1902-1965), die een opleiding volgde aan Bauhaus, combineerde een rationele aanpak met op De Stijl geïnspireerde ruimteprincipes om een patroon voor lay-outs te maken.

In de jaren '30 introduceerde Max Bill, die ook bij Bauhaus had gezeten, een door het constructivisme beïnvloedde asymmetrische lay-out. Aspecten van Bills werk in die tijd zijn onder andere: wiskundige verhoudingen, geometrische ruimtelijke verdeling en het gebruik van het lettertype Akzidenz Grotesque. Ook maakt hij gebruik van een grid, alleen is deze nog niet geheel ontwikkeld tot een abstract grid. Bill slaagt erin om de esthetische concepten die bekend werden door Albers, Klee en Kandinsky te ontwikkelen naar een Nieuwe Typografie.

In de jaren '30 en '40 werden de grafische voorstellingen van de school, waarnaar soms wordt verwezen als de 'Internationale Grafische Stijl', en zich kenemrken door het gebruik van het lettertype sans-serif, witte ruimte en objectieve fotografie getoond op de Zwitserse Nationale Tentoonstelling in 1939.

Josef Müller-Brockmann en Armin Hoffman speelden als leraar, theoreticus en ontwerper een belangrijke rol in de ontwikkeling van deze Internationale Stijl. In 1947 begon Armin Hoffman aan de school voor ontwerp in Bazel, waar hij een ontwerpsysteem uitvond gebaseerd op basiselementen en een dynamische formele eenheid. Müller-Brockmann zocht een universele, onpersoonlijke, heldere en objectieve grafische taal. In zijn boek “The Graphic Designer and His Design Problems”, hetgeen richtlijnen voor de Internationale ontwerpstijl bevat, legde hij zijn ontwerpmissie uit: “De ontwerper moet de technologische mogelijkheden van typografie kennen en accepteren en, in plaats van streven naar decoratieve effecten te zoeken, moet hij zijn plan maken vanuit een formeel idee. Deze economische, tijdsparende en praktische manier van ontwerpen en compositie past perfect bij onze tijd van technische perfectie en helderheid.” (Graphic Design 20th Century 2003, pag. 31)

In de jaren '50 verspreidde de invloed zich op internationaal niveau door het blad New Graphic Design (sinds 1959). Het succes van de lettertypen van de Zwitserse school, zoals het in 1954 door Adrian Frutiger ontworpen Univers en de in 1957 door Max Mieddinger (1910-1980) ontworpen font ‘Haas Grotesk’ voor ‘The Haas’sche Schriftgiesserei in Zwitserland, in 1960 hernoemd tot Helvetica, de Latijnse naam voor Zwitserland. Zowel Univers als Helvetica zijn gebaseerd op de Akzidenz Grotesk uit 1896. Beide lettertypen droegen bij tot de internationale roem van de Zwitserse school. Hiervan werd dankbaar gebruik gemaakt door de Amerikaanse logo ontwerpers, maar ook door commerciële ontwerpers in de rest van de wereld. Mede daardoor wordt de Internationale Stijl later nogal eens gekoppeld aan de Amerikaanse logo stijl.

In de jaren '60 begonnen Karl Gerstner (geb. 1930) en Wolfgang Weingart (geb. 1941) omdat zij moeite hadden met de grote voorspelbaarheid van deze stijl te experimenteren met wat expressievere composities, maar zij bleven trouw aan de moderne aanpak van de Zwitserse school.

Websites/bronnen:
Grafisch Ontwerpen, januari 2009, AKV�St. Joost, Bre)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 45.