kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Britse New Cinema

Kitchensink of New Cinema

Aan het eind van de jaren 50 vroegen de omstandigheden in de filmindustrie om nieuw talent. Er moest worden geconcurreerd met de TV die goedkoop amusement bracht. Daarom probeerde men een nieuw publiek aan te spreken. Dit werd de jeugdcultuur die in Europa ontstond.

Eind jaren vijftig ontstond de Britse New Cinema, een sociaal-realistische filmstroming die haar thema’s en technieken overnam van het Italiaanse neorealisme en de Franse nouvelle vague. Omdat de films van de New Cinema-beweging het dagelijks leven van de working class lieten zien - in somber zwart-wit - werden ze ook wel kitchensinkdrama’s genoemd. Veelal gesitueerd in de industriële Midlands, handelen deze films over de rebellerende jeugd uit de arbeidersklasse die zich verzet tegen de geestelijke dufheid van hun ouders en vrienden.

Saturday Night and Sunday Morning werd het prototype voor de Britse "New Cinema". Een andere belangrijke film voor deze stroming was Hiroshima mon amour van Resnais. Hierin staan flashbacks centraal en het is vaak niet duidelijk of men normale, gefantaseerde of commentaar gevende stemmen hoort. Aan deze stijl van filmen lagen de films Les Mauvaises rencontres (1955) van Alexandre Astruc en La Pointe courte (1955) van Agnès Varda ten grondslag. Last Year at Marienbad, gemaakt door Resnais in 1961 is een mix van droom, fantasie en realiteit.

De technieken van New Cinema waren gebaseerd op de documentaires van de Free Cinema van de late jaren 50 en op de films van de Franse New Wave. Men schoot de films in zwart-wit, tegen de meest sombere achtergrond die de filmmakers konden vinden. Jonge onbekende acteurs speelden vaak in die films, de hoofdpersonen behoorden tot de rebellerende jeugd van de working class. Jongeren die de geestelijke ingeslapenheid van hun ouders en vrienden, die veroorzaakt werd door de welvaartsstaat en massacommunicatie, die onder andere zo tentoongespreid werd door de BBC, verachten. Zij brachten in de film veel tijd door in de pubs en introduceerden een stoere spreektaal in de film. Een aantal grote New Cinema producties zijn: Tony Richardson's A Taste of Honey (1961) en The Loneliness of the Long Distance Runner (1962); Lindsay Anderson's This Sporting Life (1963); en John Schlessinger's A Kind of Loving (1962) en Billy Liar (1963).

Rond 1963 bereikte de Britse New Cinema zijn hoogtepunt, daarna viel het als beweging snel uiteen. De regisseurs gingen verschillende kanten op. Een reactie op de bleekheid en het deprimerende van de industriële Midlands in de sociaal-realistische filmstroming kwam op gedurende het midden van de jaren 60. Deze beelden werden vervangen door die van de swinging London-film in breedbeeld kleurenproducties met grote budgetten. In vele van deze films was de hoofdrol een lid van de working class. Lindsay Anderson jaagde anti-establishment thema's na onder andere in If ... (1968). De film wordt gezien als een van de meest belangrijke films van de jaren 60. Het maakte van Anderson de meest invloedrijke figuur die voortkwam uit de New Cinema beweging.

Na een indrukwekkende start met Saturday night and Sunday morning trad er een geleidelijk verval in het werk van Karel Reisz. Hij heeft ondere andere Dog Soldiers en The French Lieutenant's Woman (1981) op zijn naam staan. Waar Reisz's brede gevoeligheid voor esthetiek hem ook zal leiden, er moet opgemerkt worden dat zijn belangrijke boek, The Technique of Film Editing, grote filmkunstenaars als Alain Resnais in grote mate beïnvloed hebben.
Dezelfde achteruitgang is te zien bij Tony Richardson, die heeft films als The Charge of the Light Brigade (1968) en Ned Kelly (1970) gemaakt.

John Schlessinger (geb. 1926), die zijn carrière begon bij de BBC als documentairemaker, was op het artistieke vlak succesvoller dan Reisz en Richardson. Far from the Madding Crowd (1967) wordt gezien als zijn beste film van dit decennium. Gedurende de jaren 70 bleef Schlessinger zich toeleggen op gedistingeerde en intelligente films. Midnight Cowboy (1969), Sunday, Bloody Sunday (1971), Marathon Man (1976) en The Falcon and the Snowman (1984) komen onder andere ook van zijn hand.

Jack Clayton, wiens Room at the top door velen beschouwd werd als het begin van het Britse sociaal realisme, keerde zich in zijn tweede film van de beweging af. Clayton bleef kenmerkende persoonlijke films maken.

Andere belangrijke Britse filmmakers van de jaren 60 waren Bryan Forbes (geb. 1926), met onder andere The L-Shaped Room (1963), en de meer traditionele Basil Dearden (1911-71), die onder andere The Blue Lamp (1949) maakte. Van belang is ook het werk van Ronald Neame (geb. 1911). Gedurende dezelfde jaren maakte de televisieregisseur Peter Watkins (geb. 1935) twee briljante pseudo-documentarische films voor de BBC, namelijk Culloden (1964) en The War Game (1965). Deze laatstgenoemde productie werd vanwege een uitzendverbod, die door de BBC was opgelegd, pas na twintig jaar vertoond. De Britse toneelregisseur Peter Brook (geb. 1925) maakte verscheidene goede films tijdens de jaren 60, waaronder The Lord of the Flies (1962) en Tell Me Lies (1967).

De Britse filmindustrie werd verder versterkt in de jaren 60 en 70 door de aanwezigheid van twee uitgeweken Amerikanen, Joseph Losey (1909-84) en Richard Lester (geb. 1932):
. Losey werd Brits staatsburger na gedurende het McCarthy-tijdperk Hollywood te zijn uitgejaagd. Hij produceerde in samenwerking met de absurdistische toneelschrijver Harold Pinter (geb. 1930) enkele van de meest opvallende films van de decade, waaronder The Servant (1963) en The Go-Between (1971).
. Lester regisseerde veel prijswinnende korte films. Hij verkreeg vooral grote bekendheid en verwierf roem door het regisseren van twee Beatles films, A Hard Day's Night (1964) en Help! (1965), waarin hij gebruik maakte van filmkundige arsenaal van de New Wave zoals: telephoto zooms en swoops, flashbacks en jump cuts en verhalende verplaatsing, om een verbluffende nieuwe soort audiovisuele komedie te creëren.

Websites: studwww.ugent.be


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 31.