kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 26-04-2008 voor het laatst bewerkt.

Mat van Hensbergen

Mat van Hensbergen volgde opleidingen aan de Vrije Academie (Den Haag) en de Filmacademie (Amsterdam). Hij is vanaf 1960 voornamelijk werkzaam als cameraman voor documentaires en speelfilms, en werkt voor televisie als ook het theater.

Karel Appel - If I were a Bird (1995) - regisseur, producer, camera, scenario
Karel Appel bedrijft op een uitgesproken vrije manier zijn metier. Dat is prachtig te zien in de videofilm 'If I were a bird' (1995) van Mat van Hensbergen. Deze biedt een kijkje in zijn schilderkeuken. We zien hoe hij eigenhandig de emulsie samenstelt door de kleurstof titaniumwit aan te lengen met eieren. Een procédé dat volgens hem teruggaat naar de Vlaamse primitieven en dat ook toegepast werd door Rembrandt.
Opvallend genoeg werkt Appel, zoals we in de film zien, niet volkomen uit de vrije hand, maar met modellen. Daar is dan ook alles mee gezegd, want de grove lijnen waarmee hij hun lichamen op het doek vastlegt zijn erg schematisch. In de tweede fase, zonder modellen, voegt hij er kleur aan toe. Ten slotte brengt hij intuïtief de gevonden voorwerpen op de kleverige ei-massa aan, dat eenmaal opgedroogd zo hard wordt als steen.
Om tot expressie te komen, moet je de materie deformeren, zegt Appel in de film. Niet alleen aan zijn schilderijen, ook aan zijn sculpturen valt af te lezen dat hem dat moeiteloos afgaat. De beelden spreken van dood en verval, zijn een afdruk van een kunstenaarsleven dat afloopt, maar getuigen evenals zijn vroege werk van een speelse geest die niets van zijn creatieve kracht heeft verloren.

Frans Zwartjes, filmmaker (1998) - regisseur, camera, scenario, art director, montage
Samen met Lodewijk de Boer en Moniek Toebosch, die veelvuldig met hem samenwerkten, kijkt Frans Zwartjes (1927) naar onder meer zijn films 'Pentimento' en 'Spare Bedroom'. Hij levert commentaar: over het belang van beeld en muziek in zijn oeuvre en over de kracht van het 'monteren in de camera'.
'Frans Zwartjes, filmmaker' van Mat van Hensbergen is een documentaire over één van Nederlands meest opmerkelijke cineasten. Frans Zwartjes is waarschijnlijk Nederlands enige echte underground filmer van internationale betekenis. Hij begon zijn loopbaan als vioolbouwer, werd later violist in verschillende symphonie-orkesten. Zijn belangstelling voor beeldende kunst en film groeide. Hij ging lesgeven op de Vrije Academie in Den Haag en bekleedde gedurende enkele jaren de functie van directeur.
'Frans Zwartjes, filmmaker' gaat voornamelijk over zijn manier van filmen. Zijn filmstijl: het monteren in de camera staat haaks op de geldende filmwetten zoals deze onder meer worden onderwezen op de filmacademie. Voor Zwartjes lijkt het allemaal zo eenvoudig:"Bij film heb je het probleem: wat komt er naar wat, wat is wat en hoelang duurt dat: meer is het niet." Monteren deed hij ter plekke. Dat leek hem het eenvoudigste. "Ik vond het teveel werk om daarna nog te gaan monteren." en "Als je het vaak
doet dan krijg je de motoriek. Je doet het op je gevoel."
Op verzoek van regisseur Mat van Hensbergen bekijken Zwartjes, Toebosch en de Boer samen enkele films. Hun enthousiasme over de resultaten blijft onverminderd groot.
Lodewijk de Boer, nu theaterregisseur, ontmoette Frans Zwartjes via diens broer Rudolf. Frans Zwartjes speelde toen alt-viool bij het Opera Orkest. Moniek Toebosch vertelt hoe zij samen, in de jaren zestig en zeventig 'bijna spelerderwijs' te werk gingen. Ze herrinnert zich nog goed hoe zij als achttienjarige voor het eerst bij Frans en Trix Zwartjes thuis kwam.
Diezelfde dag werden de opnames gemaakt voor het internationaal bekroonde 'Spare Bedroom'. Toebosch:"Alles broeide. Het was bijzonder prettig, maar het was ook heel hard werken."

Werken:
'Frans Zwartjes, filmmaker' (1998) - regisseur, camera, scenario, art director, montage
'Frans Zwartjes - Filmmaker, musicus' (1998) - regisseur, camera, scenario, montage
'Karel Appel - If I were a Bird' (1995)- regisseur, producer, camera, scenario
'Jan Wolkers, Beeldend kunstenaar, schrijver' (1993)- regisseur, camera
'Door de muur' van Barbara Hin (1990) - camera
'De deur van het huis' van Heddy Honigmann, Angiola Janigro (1985) - camera
'Five Scenes in Dutch Art' van Piet Hoenderdos (1982) - camera
'Sabine' van René van Nie (1981) - camera
'Ik ben Joep Meloen' van Guus Verstraete Jr (1981) - camera
'Mondriaan in New York' van Piet Hoenderdos (1980) - camera
'Het Teken van het Beest' van Pieter Verhoeff (1980) - camera
'De Mantel der Liefde' van Adriaan Ditvoorst (1978) - camera
'It's Me' van Frans Zwartjes (1976) - camera
'Toestanden' van Thijs Chanowski (1976) - camera
'De Verloedering van de Swieps' van Erik Terpstra (1967) - camera

Websites: www.cinema.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 527.