kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-10-2009 voor het laatst bewerkt.

Ousmane Sembene

Senegalese schrijver en filmmaker, geboren op 1 januari 1923 in Ziguenchor, Casamance, Senegal - overleden juni 2007.

Een wederkerend thema in zijn oeuvre is zijn verzet tegen iedere vorm van neo-koloniale inmenging. In zijn werk geeft Sembene een ongeromantiseerd, politiek geëngageerd beeld van de samenleving, vaak met speciale aandacht voor de rol van vrouwen. Zijn boeken en films maakt hij overigens niet uitsluitend in het Frans, ook de lokale taal Wolof gebruikt hij vaak om juist het "gewone volk", dat wil zeggen, niet de elite, te bereiken. Een terugkerend thema bij Sembene zijn machtsverhoudingen op allerlei niveaus: tussen mannen en vrouwen, tussen de staat en het volk, de armen en de rijken, de ouderen en de jongeren, de kolonisten en de gekoloniseerden… Het standpunt dat Sembene telkens inneemt is dat van de slachtoffers.

Biografie
Hij werd in 1923 in de zuidelijke regio Casamance geboren in een arm vissersgezin.

Sembene sloot zich in 1942 aan bij de Vrije Franse Strijdkrachten van Charles de Gaulle. In de jaren veertig werkte hij onder meer als arbeider in de Citroën - fabrieken in Parijs en een tiental jaren als dokwerker in Marseille. Hij doet er vakbondswerk onder de zwarte arbeiders en sluit zich aan bij de PCF (de Franse Communistische Partij), waar hij tot de onafhankelijkheid van Senegal in 1960 lid van blijft.

Zijn ervaringen in de havens heeft hij verwerkt in zijn debuut Le Docker Noir (1956).

Sembene raakte gehandicapt en schrijven en later film maken werden zijn hoofdbezigheden.

Zijn bekendste boek is ongetwijfeld Les bouts de bois de Dieu (1960) Het gaat over een belangrijke waargebeurde spoorwegstaking in 1947. Andere werken van Sembene zijn:
. O pays, mon beau people (1957).
. Voltaique ( 1962) verhalen.
. L’Harmattan (1964).
. Xala (1973).
. Le dernier de l’Empire (1981).

Zijn roman Le Docker Noir werd alom geloofd. Hij zag echter in dat zijn boeken enkel door de elite in Afrika en door westerlingen gelezen werden en wilde het Afrikaanse publiek sneller en doeltreffender bereiken via de film. In 1961 volgt hij een cineastenopleiding bij de Gorki Studio in Moskou en werd in de jaren zestig filmmaker. Zijn eerste lange film, de eerste speelfilm ooit door een Afrikaanse regisseur gemaakt, was La noire de.. (Black Girl) (1966) die lovend werd ontvangen en de prestigieuze Jean Vigo prijs won.

Ousmane Sembéne is in juni op 84-jarige leeftijd in Dakar overleden.

Ousmane Sembène at San Francisco International Film Festival

Filmografie:

2004 Moolaadé - De gil van het meisje - met Fatoumata Coulibaly, Maimouna Hélène Diarra en Salimata Traoré.
Een Gordiaanse knoop wordt doorgehakt in de Senegalese film Moolaadé. ( zullen worden, zijn twee van hen ondergedoken in de stad; de vier anderen zoeken bescherming bij Collé Gallo Ardo Sy. ... vrouw die haar eigen dochter tegen een besnijdenis wist te beschermen, roept een heiligplaats aan (een moolaadé) maar krijgt daarna zelf de conservatieve dorpelingen achter zich aan. Als winnaar van de filmprijs "Un Certain Regard" in Cannes, werd Moolaadé door veel critici gezien als de beste film van het filmfestival.
Moolaadé is na Faat kiné (2000) de tweede film uit een trilogie over 'heldendom in het dagelijkse leven' van de 82-jarige Senegalese filmmaker en (roman)schrijver Ousmane Sembene.

2000 Faat kine
In dit tragikomische relaas over een ongehuwde moeder die een bezinestation runt is Sembene minder bijtend dan in zijn vroege films, maar hij blijft kritisch voor Senegals eerste post-koloniale generatie.

1994 Samori

1992 Guelwaar - met Omar Seck, Samba Wane en Mame Ndoumbé Diop
Tijdens zijn begrafenis merken familieleden dat het lichaam van catecheet/profeet Guelwaar verdwenen is. Ze ontdekken dat hij op het naburige moslimkerkhof begraven is. De plaatselijke autoriteiten worden bij de zaak tussen de twee geloofsgemeenschappen betrokken om zo tot een oplossing te komen.

1987 Le Camp de Thiaroye - met Sidiki Bakaba, Hamed Camara en Moussa Cissoko
Geregisseerd door Ousmane Sembene en Thierno Faty Sow
Nadat een groot aantal 'Senegalezen' tijdens WOII in de rangen van het Franse leger vocht, worden ze in 1944 naar Dakar gerepatrieerd. De soldaten mogen niet naar hun geboortedorp terugkeren, maar worden in een transitkamp ondergebracht. De slechte levensomstandigheden leiden er tot een opstand, waarna het Franse leger opdracht geeft de muiters koelbloedig af te slachten. Via flashbacks en droomsequenties leren we meer over de individuele ervaringen van de soldaten in het kamp.

1977 Ceddo
In het 17de eeuwse West-Afrika moet het Ceddo-volk kiezen tussen christendom of islam, terwijl ze ondertussen hun Afrikaanse geloof trouw wil blijven. Een reflectie over macht, religie en verantwoordelijkheid.

1974 Xala - met Thierno Leye, Seune Samb en Fatim Diagne
Tijdens de huwelijksnacht van zijn derde huwelijk heeft de rijke man El Hadj Abdoukar last van 'xala', een tijdelijke impotentie die hij heeft opgelopen door de vloek van een bedelaar. Deze impotentie staat symbool voor de impotentie van heel Senegal, waar de nieuwe rijken niet veel verder komen dan het imiteren van de westerlingen. Een allegorische satire waarin Sembene het neo-kolonialisme van de Afrikaanse nouveaux riches hekelt.

1971 Emitai - met Pierre Blanchard, Robert Fontaine en Michel Remaudeau
Franse troepen vallen tijdens WOII een Senegalees dorpje binnen om er de jongemannen in te lijven, maar stuiten op fel verzet. De pogingen van de dorpsgemeenschap om hun traditionele waarden en levensstijl te behouden lopen echter tragisch af.
De confrontatie tussen Franse soldaten en de Diola, een aan traditie verhangen volk uit Sembenes geboortestreek Casamance, is een meditatie over bijgeloof, kolonialisme en (culturele) eigenheid.

1970 Taaw (korte film)

1968 Mandabi (Het mandaat)
Ibrahim, een ongeletterde werkloze moslim uit een arme voorstad van Dakar, ontvangt een postcheque van een neef die zijn geluk heeft gezocht in Parijs. Maar alle pogingen van Ibrahim om de cheque te innen zijn tevergeefs: hij wordt van het kastje naar de muur gestuurd en gebruikt door zowat iedereen die iets meer gestudeerd heeft dan hij.

1966 La noire de... (Black Girl)
Dit verhaal van een Senegalees dienstmeisje dat wegkwijnt in Frankrijk is een metafoor voor de problemen van de dekolonisatie.

1964 Niaye - korte film

1963 Borom Sarret - korte film

1963 L'Empire sonhrai (short doc.)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1839.