kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Stanley Kubrick

Stanley Kubrick (1928-1999)

Amerikaanse filmregisseur van o.a. oorlogs-, misdaad-, sciencefiction-, historische, horror- en relatiefilms,

Stanley Kubrick is misschien wel de meest veelzijdige regisseur uit de filmgeschiedenis. Elke film die hij maakte, verschilt van zijn voorgaande en hij heeft in ongeveer elk genre een gezaghebbende film gemaakt. Door in zijn films op subtiele wijze af te wijken van genreconventies en door zijn visuele originaliteit en technische perfectie heeft Kubrick de grenzen van het medium verder uitgerekt en radicaler ge-hergedefinieerd dan welke filmmaker ook sinds Orson Welles.

Kubrich heeft een reputatie als perfectionist. Maar ook een reputatie van een regisseur waarmee als acteur onmogelijk te werken. Kubrick's visie op een acteur was ook meer dan duidelijk. "Een acteur komt op de laatste plaats in het filmproces."

De Amerikaan Stanley Kubrick regisseerde slechts dertien speelfilms waarvoor hij als regisseur niet één Oscar won, maar toch wordt zijn werk alom gewaardeerd. Zijn films zijn van grote invloed geweest op andere regisseurs, zoals Steven Spielberg. Laatstgenoemde was bevriend met Kubrick. Kubricks werkte vooral met beelden, zijn hoofdthema was dat 'mensen in staat zijn tot het puur goede en het ultieme slechte. De mensen in zijn films worstelen met deze twee kanten in zichzelf, steeds onder andere omstandigheden.

Biografie
Stanley Kubrick werd geboren op 26 juli 1928 in de Bronx, New York. Hij stierf op 7 maart 1999.

De ouders van Kubrick waren joden van Centraal-Europese afkomst.

Eigenlijk wilde Stanley Kubrick al van jongs af aan drummer worden, jazz was zijn passie. Maar hij werd door zijn vader aangemoedigd te gaan fotograferen. Stanley Kubrick kreeg zijn eerste fotocamera van zijn vader toen hij dertien was, enkele jaren later werkte hij als freelance fotograaf voor het magazine 'Look'.

Tijdens zijn schooljaren speelde Kubrick's temperament hem al direct parten. Na het verlaten van het middelbaar onderwijs weigerde elke universiteit hem. Maar al tijdens zijn middelbare studies bleek dat hij in de visuele kunst zou belanden. Hij nam meermaals foto's welke ook al tentoon werden gesteld. Het tijdschrift Look, waar hij voor zou werken, had ook interesse in zijn foto's. Als fotograaf reisde hij het ganse land af op zoek naar de ideale momentopname. Kubrick's passie een doorgedrevenheid in de fotografie van zijn films kent hier ongetwijfeld zijn oorsprong.

Day of the Fight (1951)
In 1950 maakt Kubrick zijn eerste film met zijn spaarcenten, een documentaire van 9 minuten over een zekere Walter Cartier. Hij was een bokser waarover Kubrick eerder al een fotoreeks maakte voor het tijdschrift Look. De documentaire verkocht hij voor $ 4000 aan RKO-Pathé.

The Flying Padre
Vervolgens maakte Kubrick nog een documentaire over een priester die altijd in een Piper Cub vliegtuig vloog. De film kreeg de toepasselijke naam The Flying Padre.

Inmiddels had Kubrick zich samen met zijn eerste vrouw in Greewich Village gevestigd.

The Seafarers (1952) ?

Fear and Desire (1953)
In 1953 neemt Kubrick ontslag bij Look magazine en besluit hij om met de opbrengst van zijn vorige films zijn eerste eigen project te regisseren. Zijn documentaires maakte hij immers nog samen met zijn schoolvriend Alexander Singer. 'Fear and Desire' (1953) werd helaas een financiële flop.

Kubrick maakte de film Fear and Desire, alsook zijn volgende, 'Killer's Kiss', ongeveer geheel in zijn eentje: hij schreef de scenario's, regisseerde, bediende de camera, monteerde en had beide films zelfstandig gefinancierd met geleend geld. Het zijn weinig opzienbarende misdaadfilms, die echter opvielen door de in de jaren vijftig zeldzame onafhankelijke, self-made productie.

Killer's kiss (US 1955)
Kubrick liet zich echter niet ontmoedigen, hij leende geld van familie en vrienden, en begon meteen zelf een nieuw script te schrijven. Killer's Kiss werd verdeeld door United Artists en Kubrick werd alom bejubeld voor zijn meesterlijke cinematografie.

Samen met James B. Harris, die ook Singer kende, richtte hij Harris-Kubrick pictures op. Dit stelde hem in staat met een groter budget en een professionele cast en crew 'The Killing' en 'Paths of Glory' te maken.

The Killing (Verenigde Staten 1956)
Virtuoze, vroege film van Stanley Kubrick. Na vijf jaar gevangenschap besluit Johnny Clay zijn leven te beteren door een overval op een paardenrenbaan voor te bereiden. De buit is twee miljoen dollar. Het enige minpunt van zijn plan is dat hij geen rekening houdt met de hebberige vrouw van één van de kassamedewerkers en haar vriend. Glansrol voor Sterling Hayden, die o.a. de hoofdrol vertolkte in Nicholas Rays Johnny Guitar (1954) en later te zien was in Kubricks Dr. Strangelove (1964).

In het film noirisch suspence drama 'The Killer' wordt Kubricks terugkerende obsessie met mensen die vervreemd zijn van hun tijd en omgeving geïntroduceerd. In de non-lineaire plotstructuur worden de verschillende episoden van een overval telkens opnieuw, door de ogen van een andere personage verteld.

De film bleef niet onopgemerkt. En al vlug stond ook MGM aan de deur van Kubrick. Het project dat hij toen op poten zette viel echter in het water bij het ontslag van Dore Schary, de man van MGM die hem contacteerde.

Paths of glory (US 1957)
Het Eerste Wereldoorlog drama 'Paths of Glory' is een aanklacht tegen alle oorlogsgeweld, maar vooral tegen de hypocrisie van het militaire apparaat, dat mensen tot een systeem dwingt waar ze niet in kunnen functioneren. De films waren een succes bij de pers, maar het publiek wilde niet komen en de volgende twee jaar kon Kubrick niets van de grond krijgen.

Kubricks derde vrouw, Christiane, ze trouwden in 1957.

Er stonden veel projecten in de steigers. Geen enkele film werd echter gedraaid. The German Lieutenant, een WOII-film is bijvoorbeeld een film die Kubrick nooit wist te realiseren. Hij hapte dan ook snel toe toen hem in 1960 werd gevraagd de regie van het dure Hollywood spektakel 'Spartacus' over te nemen. Onder de restricties van een enorm budget, wat wil zeggen strenge studio controle, wist hij een foutloos, technisch perfect epos af te leveren en bewees hij zijn rigide professionaliteit

Spartacus (US 1960)
Met Spartacus schreef Kubrick weer een klassieker op zijn naam. Dit was echter waarschijnlijk de film waarin Kubrick het minste inbreng had. Zo had hij geen inbreng in het scenario of de acteurs, factoren die Kubrick altijd absoluut wilde beheersen.

Op zoek naar grotere creatieve vrijheid verhuisde hij een jaar later naar Engeland, waar hij de rest van zijn leven zou blijven wonen. In de resterende 38 jaar van zijn leven maakte hij slechts acht films, doordat hij voor elke film een steeds langere voorbereiding nam en in zijn legendarische perfectionisme een steeds langere opnametijd nodig had. Hij maakte politieke satire, science fiction, een historisch drama, horror en een Vietnam film, die in hun verscheidenheid toch alle onmiskenbaar Kubrick films zijn door de vaak vernieuwende en altijd overdonderende visuele schoonheid ervan.

Lolita (US 1962)
Hij overtuigde Vladimir Nabokov om zijn roman 'Lolita' te herschrijven tot een script, maar dat was buiten de heersende puriteinse opvattingen gerekend. Met Lolita kwam Kubrick voor het eerst in aanvaring met de klassieke filmwereld. Dit verhaal over een pedofiele relatie schoot meerdere mensen in het verkeerde keelgat. Kubrick werd vanaf de eerste draaidag gecensureerd door de studio en de film die uiteindelijk in de zalen verscheen was dan ook een erg verwaterde versie van Nabokovs roman.

Zijn verfilming van Nabokov's roman bleek wel een schot in de roos en een enorm commercieel succes. Dankzij dit succes kon hij ondermeer Dr. Strangelove en 2001: A Space Odyssey maken.

Dr. Strangelove or: how I learned to stop worrying and love the bomb (GB 1964)
Generaal Jack Ripper is ervan overtuigd dat de Russen het water willen vergiftigen. Hij lanceert zijn B52 op Rusland maar spaart de rest van de wereld. Dat is het startschot van een prachtige komedie waar niemand iemand kan bereiken.

In de Nabokov verfilming 'Lolita' en de meesterlijke zwarte komedie 'Dr. Strangelove', een satire op het Koude Oorlogs denken, zijn de hoofdpersonen opnieuw gevangen in een wereld waar zij niet thuishoren en eigenlijk niets van begrijpen. In beide gevallen leidt obsessie tot waanzin en tot respectievelijk moord en de vernieteging van de wereld. Kubrick werkte het thema van de spanning tussen mens en machine in 'Dr. Strangelove', in zijn volgende films verder uit.

2001: A Space Odyssey (GB 1968)
In de esoterische science fiction trip '2001: A Space Odyssey' neemt de machine menselijke eigenschappen aan en lijken de personages in hun oppervlakkige murwheid eerder op machines.
De enig overlevende van een ruimtereis van Saturnus naar de maan weet door te dringen tot de geheimen van deze maan, die de essentie vormen van het bestaan van de mens op aarde. Op de maan wordt een zwarte geheimzinnige monoliet ontdekt. Hoe houdt deze monoliet verband met de allereerste ontwikkeling van de mens op aarde? Pioniers op weg naar Saturnus ondervinden moeilijkheden op hun reis: de boordcomputer van het ruimteschip neemt het heft in handen, waardoor alle bemanningsleden - op een na - het leven laten. Hangen deze moeilijkheden samen met de ontdekte monoliet? Een goed geschreven ruimtefantasie, die door de verfilming grootse en onvergetelijke beelden heeft opgeroepen.
Kubrick heeft een buitengewone mate van pessimisme en wantrouwen jegens de géinstitutionaliseerde maatschappij; zijn films zijn doortrokken van een scherp cynisme. In de film 2001: A Space Odyssey wordt de mensheid op verkillende wijze gedomineerd door de technologie. Sommigen zien deze film als een trage en weldoordachte studie, anderen als een psychedelische trip, maar in ieder geval is 2001 met zijn serene en mooie beelden een mijlpaal in de filmtechniek.

A Clockwork Orange (GB 1971)
Verhaal over de onmogelijke verlossing. Het controversiële tijdsloze meesterwerk 'A Clockwork Orange' stelt wetenschap gelijk aan de technologie uit 'Strangelove' en '2001'. Beide overheersen en onderdrukken de mens. Ze hebben de ontmenselijkte maatschappelijke condities geschapen waarbinnen de mens niet kan functioneren, behalve als hijzelf ook ontmenselijkt, in waanzin of geweld. In A Clockwork Orange presenteert Kubrick het verschrikkelijke beeld van een maatschappij die is ontworteld door een, volgens sommigen, excessieve vorm van geweld, maar Kubrick verachting is gelardeerd met een sardonische humor. A Clockwork Orange zorgde voor een lawine van kritiek. Kubrick had volgens velen de grenzen van het fatsoen overtreden. Velen noemden de film een verheerlijking van een gewelddadige wereld. Een wereld waarin misdaad uiteindelijk toch loont en aan het langste einde trekt. Meerdere scènes moesten eraan geloven. Maar omdat Kubrick dit steeds hardnekkig weigerde verscheen de film jaren niet in de Engelse bioscopen. Zelf meer dan vijftien jaar later waren er enorme problemen bij de videorelease van de film.

Barry Lyndon (GB 1975)
Een Ier die hoger op de sociale ladder wil komt in contact met een struikrover die hem slechte gewoonten aanleert. Door te charmeren baant hij zich een weg naar de top en trouwt met een rijke weduwe.
Kubrick hechtte steeds minder belang aan narrativiteit en richtte zich voornamelijk op de vorm en de beelden van de film zelf. Het 18e eeuwse kostuumdrama 'Barry Lyndon' is daarom niet zo meeslepend als zijn voorgaande films, maar is een van de mooist gefilmde films aller tijden, niet in de laatste plaats dankzij de belichting die geheel met kaarsen werd verzorgd.

The Shining (US 1980)
Wanneer een gezin naar Colorado verhuist, en zijn intrek neemt tegenover het Overlook hotel, kan de zoon opeens beelden uit het verleden zien. En bij de vader beginnen de stoppen door te slaan.
In 1980, vijf jaar na de kostbare flop Barry Lyndon (1975), leverde Kubrick zijn bijdrage aan het horrorgenre met The Shining, gebaseerd op de novel van Stephen King. Deze keer was de film een financieël succes maar de critici vonden het een zwakke film.

Full metal Jacket (US 1987)
Harde film over de Vietnam oorlog. We volgen er eerst de marines tijdens hun opleiding, daarna een nieuwsreporter.

DW Griffith Award 1997

In zijn laatste films 'The Shining', 'Full Metal Jacket' en 'Eyes Wide Shut' keert Kubrick terug naar zijn personages die niet op hun plaats zijn in de tijd en ruimte waarin zij leven. Hij keert in zijn laatste werk terug tot zijn eerste films, zij het op rustiger en wellicht berustender wijze. 'Full Metal Jackets' een afbeelding van de chaos en waanzin van een oorlogssituatie refereert aan het vurige 'Paths of Glory', zij het milder en conventioneler. Kubricks laatste, vlak voor zijn dood voltooide film 'Eyes Wide Shut' is in feite een lieftallige versie van 'Lolita', zonder de perverse, obsessionele ondertoon daarvan.

De legendarische filmregisseur Stanley Kubrick overleed 7 maart 1999 op zeventigjarige leeftijd in overleden 7 maart 1999 Harpenden Engeland. Kubrick gaf bijna nooit interviews en leefde als een kluizenaar.

Eyes wide shut Eyes (GB 1999)
Enkele maanden na zijn dood kwam zijn laatste speelfilm uit, 'Eyes wide shut', met in de hoofdrollen Nicole Kidman en Tom Cruise. Een ingewikkeld verhaal over een getrouwd koppel die elk met eender wie flirten. Wanneer zij een van haar fantasieën bekent, slaat zijn verstand over in complete paranoïde. De film is gebaseerd op het boek 'Traumnovelle' (1926) van Arthur Schnitzler. Voor het bewerken van dit boek tot een filmscript benaderde Kubrick al in 1994 Frederic Raphael, een ervaren scenarioschrijver met twee Oscarnominaties en een Academy Award achter zijn naam.

Een drietal filmprojecten heeft Kubrick niet afgemaakt. De film Napoleon is niet afgemaakt omdat deze financieel niet haalbaar bleek. De film Aryan Papers heeft Kubrick niet gemaakt omdat Steven Spielberg op hetzelfde moment kwam met de vergelijkbare film Schindler's List. En zijn laatste project Kubrick overgedragen aan Steven Spielberg omdat hij vond dat Spielberg veel beter in staat zou zijn om hier een succesvolle film van te maken.

A .I. Artificial Intelligence
Verenigde Staten 2001
146 minuten
Futuristisch sprookje over een levensecht robotjongetje (Haley Joel Osment) dat wordt verstoten door zijn menselijke moeder. Net als evenknie Pinocchio gaat hij op zoek naar de Blauwe Fee in de hoop dat zij hem kan omtoveren tot een echt jongetje. De erven van Stanley Kubrick (1928-1999) speelden het concept door aan Steven Spielberg die in de jaren '80 en '90 door Kubrick was benaderd om de film te produceren of te regisseren.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1986.