kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Theo van Gogh

Nederlands regisseur, televisiemaker en columnist.

Theo van Gogh werd geboren te Den Haag en groeide op in een ruimdenkend gezin in een 'uitzichtsloos en saai' Wassenaar. Zijn ouders zegden hun lidmaatschap van de PvdA op toen een deel van die partij te enthousiast werd over het communistische Oost-Duitsland. Wibaut gold er als 'familieheilige', maar zijn vader drs. Johan van Gogh, werkte bij de Binnenlandse Veiligheidsdienst. ,,Daarom ben ik paranoïde'', zou Van Gogh later zeggen. Vader Van Gogh is een kleinzoon van de kunsthandelaar Theo van Gogh (1857-1890), de broer van de schilder Vincent van Gogh. Van Gogh werd genoemd naar een oom die tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven kwam als gevolg van verzetsactiviteiten. Tijdens het '4-mei festival' werd thuis gehuild, grootouders hadden in het verzet gezeten en een oom was geëxecuteerd. De herinnering aan zijn huilende vader vervult Theo nog altijd met schaamte, 'al weet ik niet waarom'. Het keurige Wassenaar riep vragen op: 'Als je de vernislaag van de beschaving krabt, wat blijft er dan over? Wat zouden de buren doen met hun geliefden als ze eens echt onder druk kwamen te staan?'

Tijdens zijn puberteit was hij een vervelende, dominante aandachtstrekker, vertelden zijn ouders aan Vrij Nederland. Hij kon lyrisch zijn, maar ook diep somber, allebei zonder aanwijsbare reden. Zijn ouders omschreven hem ook als 'lief, zorgzaam' en familieziek. Zijn moeder houdt plakboeken bij over haar zoon.

Op school raakte hij onder de indruk van Kubricks 'A Clock work Orange', een wrede, nihilistisch film, met veel oog voor het menselijk tekort. Op zijn vijftiende kocht hij een 8mm-camera. Met schoolgenoten maakte hij filmpjes. ,,Dan lieten ze ontbijtkoek zacht worden en aten dat op'', aldus zijn moeder.

Na het atheneum begon Van Gogh een studie rechten te Amsterdam, met het idee advocaat in echtscheidingszaken te worden. Maar hij verzoop -op zijn woonboot op het IJ- in drank en drugs.

Van Gogh als zanger: Een verdeeld genoegen (jaren 80) - Van Gogh zingt eigen teksten, op piano begeleid door Willem van Ekeren.

Na het afbreken van zijn studie in 1981 meldde hij zich bij de Nederlandse Filmacademie maar werd afgewezen. Van Gogh beweert dat hij te horen kreeg dat hij beter een psychiater kon zoeken. Zijn als te onstuimig gewaardeerde inzending toonde hoe iemand de ogen werden ingedrukt met twee wijnglazen, onder de melancholieke klanken van Frank Sinatra's Angel Eyes.

Hij vond het prettig in Amsterdam, juist omdat hij zich er niet thuis voelde. Hij speelde graag de rol van vreemdeling.

1982 Luger
Hij sprokkelde wat geld bij elkaar, en debuteerde in 1982 als autodidact regisseur met de speelfilm Luger, een inktzwarte thriller over de ontvoering van een aan een rolstoel gekluisterde miljonairsdochter. Volgens sommigen was deze film 'fascistisch´ danwel 'vrouwonvriendelijk´. Met name de scènes van de vrouw die met een pistoolschot in haar vagina om het leven wordt gebracht, en de katjes in de wasmachine, hakten er in kunstminnend Nederland flink in.

Lof overheerste. Het duurde jaren voor meer succes volgde. Van Gogh werd wrokkig en dronk.

Van Gogh als Columnist
Van Gogh was columnist voor een reeks van kranten en tijdschriften waar hij meestal met ruzie vertrok. In een blad, Moviola, dat werd uitgedeeld tijdens de Utrechtse Filmdagen in 1984, fulmineerde hij tegen schrijver Leon de Winter die zijn Joodse identiteit zou misbruiken om films aan te prijzen. Hij schreef: ,,Wat ruikt het hier naar caramel. Vandaag verbranden ze alleen de suikerzieke Joden.'' En: ,,...twee copulerende gele sterren in een gaskamer.'' En meer van deze teksten. Tv-koningin Sonja Barend en het Centrum voor Informatie en Documentatie Israël klaagden hem aan wegens antisemitisme. In 1993 werd hij definitief vrijgesproken, na veroordelingen bij lagere rechtbanken. Christenen hebben hem bovendien voor het Europese Hof gesleept wegens enkele grapjes over 'de rotte vis van Nazareth´. Aan het einde van zijn leven publiceerde Van Gogh zijn opiniestukken in het dagblad Metro en op zijn eigen website De Gezonde Roker. Hij schreef columns voor onder andere: Het Parool, Panorama, Folia, Nieuwe Revu, Voetbal International, Vrij Nederland, HP/De Tijd,

In de jaren tachtig wisselde Van Gogh choquerende bravourefilms af met ingetogen literatuurverfilmingen.
Een dagje naar het strand (1984) (film)

Recreatie (poëzie, 1985)

Charley (1986) (film)

Terug naar Oegstgeest (1987) (film), naar het boek van Jan Wolkers.

De weldoener (1988) (boek)
Maagd en moordenaar (toneel, samen met Guus Luijters, 1988) (boek)
Mijn favoriete graftak (en ander onheil) (1989) (boek)
Wachten op de maan (1989) (boek)
Loos (1989) (boek)
Loos (1989) (film)

Een prettig gesprek (1989 tot en met 1997) (tv)- Als televisiepresentator bij een interviewprogramma op de Amsterdamse kabeltelevisie.

Wat doe jij nou? (tv) - Beroepskeuzequiz.

Engel (1990) (boek)
Een prettig gesprek (1992) (boek)

Vanaf de jaren negentig specialiseerde hij zich in spannende relatiefilms naar verhalen van schrijvers als Theodor Holman, Justus van Oel en Tomas Ross. De meeste van zijn films waren low-budgetproducties, vaak bekostigd uit eigen zak. Als acteur was hij te zien in De Noorderlingen (1992).

Er gebeurt nooit iets (1993) (boek)

Vals licht (1993) (film)
Ilse verandert de geschiedenis (1993) (film)

06 (1994) (film)
In 1994 voltooide hij geheel in eigen beheer de film "06", die ging over telefoonseks en was gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van Johan van Doesburg. Het werd de best bezochte Nederlandse speelfilm van dat jaar. Op het Nederlands Film Festival won de film de Speciale Juryprijs en de Prijs van de Nederlandse Filmkritiek.
Overigens was ook kassucces 06 niet zonder controverse. De door Erwin Olaf ontworpen poster van de film werd door de reclamecodecommissie als 'in strijd met de goede zeden' neergesabeld.

Reunie (1994) (film)
Eva (1994) (film)
Een galerij: De wanhoop van de sirene (1994) (film)
De Eenzame Oorlog Van Koos Tak (1995) (film)

Sla ik mijn vrouw wel hard genoeg? (1996) (boek)

Blind Date (1996) (film)
Deze film ontving drie Gouden Kalveren op het Nederlands Film Festival: Beste Regie, Beste Acteur (Peer Mascini) en Beste Actrice (Renée Fokker).

Na het succes van 06 en Blind Date bleken financiers bereid om wat meer geld in zijn producties te steken.

Hoe ik mijn moeder vermoordde (1996) (film)

De hunkering (1997 + 1998) (tv) - Datingshow, bedoeld als parodie.
Vaak kreeg hij zijn films niet met subsidies gefinancierd. Hij wierf bij particulieren, leende en deed commerciële klussen. Voor Yorin maakte hij de bizarre datingshow 'De Hunkering'.

"Het Laatste Oor" (een discussieprogramma)

In het belang van de staat (1997) (film)
Voor In het belang van de staat (1997) kreeg hij een Gouden Kalf. op het San Francisco International Film Festival in 1999 won hij ook nog een “Certificate of Merit”.

Au (1997) (film)

Het is hier verschrikkelijk gezellig (1998) (tv)

De Pijnbank (1998) (film)
In 1998 maakte hij met geld van Paul de Leeuw "De Pijnbank", die er een bijrol in de film speelde. De komiek gaat de volwassen geworden Sjimmie spelen in 'Sjors & Sjimmie´, met stand-up-comedian Eric van Sauers als Sjors. Naar verluidt is er in deze film veel te genieten voor de politiek-incorrecte medemens.

Hoe hoort het eigenlijk? (1999) (tv) - Samen met Menno Buch.

Eind 1999 moest Theo van Gogh verschijnen op het politiebureau om mee te werken aan een vooronderzoek, dat moest uitwijzen of twee columns over de islam strafbaar waren. Beide columns waren toen vier jaar oud.

Het laatste Oor (2000) (tv) - Discussieprogramma
Van Gogh op zondag (2000) (tv) - Praatprogramma

De gezonde roker (2000) (boek)

Baby Blue (2001) (film)
Zijn film "Baby Blue" is een door Tomas Ross geschreven thriller over slechte huwelijken en andere complotten.
Zelfs als hij er niets aan kon doen, leek de controverse de lijvige regisseur te achtervolgen. Zo werden filmblikken met locatieopnamen op Curaçao van zijn ambitieuze film Baby Blue (2001) bij transport naar Nederland vervangen door cocaïne. Van Gogh wist van niets, maar de filmrollen werden nooit teruggevonden. Hij moest de bewuste opnames op Ibiza overdoen. Een actie die weinig mocht baten. Baby Blue werd een flop en Van Gogh kon voortaan naar grote budgetten voor zijn films fluiten.

De nacht van Aalbers (2001) (film)

Theo Onderdak (2001) (tv) Amusement; Van Gogh gaat voor Novib bedelen bij BN'ers.
Bussiness Class (2002) (tv) - Praatprogramma van presentator Harry Mens. Van Gogh verzorgde hierin een column die al na twee keer door RTL5 werd geschrapt omdat hij LPF-fractievoorzitter Mat Herben had beticht van het aannemen van steekpenningen.

Najib en Julia (2002)
In 2002 maakte Van Gogh de dertiendelige televisieserie Najib & Julia over de liefde tussen een Marokkaanse pizzakoerier en een Hollands hockeymeisje. "Ik zie helemaal niets in integratie", zei de regisseur over die reeks. Het 'portret over een puberliefde', in de traditie van Romeo & Julia, was echter een mild verhaal over de islam, terwijl hij zwaar stelling durfde te nemen. "Er heerst hier een cultuur die voortdurend tegen de westerse normen en waarden is gericht en het opneemt voor de agressie en achterlijkheid van de islam. Dat zit me heel erg dwars."

Interview (2003) (film)

Allah weet het beter (2003) (boek)

Zien (2004) (film)

De tranen van Mabel (samen met Tomas Ross, 2004) (boek)

Submission (2004) (film)
Van Gogh was lid van het Republikeins Genootschap en stemde bij de Tweede-Kamerverkiezingen in 2003 op Ayaan Hirsi Ali. Haar kritiek op de islam werd door hem gesteund. Samen met Hirsi Ali maakte hij de film Submission (uitgezonden tijdens Zomergasten), over het verband tussen de manier waarop sommige mensen de Koran interpreteren en vrouwenmishandeling.

Cool (2004) (film)
Met 'Cool!' en later '06-05' begeeft Van Gogh zich in 2004 op het sociaal-politieke vlak. Cool! handelt over criminele jongeren in de Glen Mills inrichting.
Van Gogh lag voortdurend overhoop met de gevestigde filmorde. Bioscoopgigant Pathé wilde recent zijn film 'Cool' niet draaien, over Marokkaanse jongens uit een strafinrichting.

0605 (première 12 december 2004) (film)
Theo van Gogh werkte aan een film over de moord op Pim Fortuyn. Deze productie, getiteld 0605 (6 mei, de dag van de dodelijke aanslag op Fortuyn), is medio december op internet te zien en in januari in de bioscopen. De film is een bewerking van het boek De zesde mei van Tomas Ross.
'06-05' is overigens de eerste Nederlandse film zijn die zijn première op internet beleeft.

Van Gogh werd op dinsdag 2 november 2004 vermoord. Hij fietste door Amsterdam en werd toen door een andere fietser onder vuur genomen. Hij werd door zeven kogels geraakt en daarna met twee messen gestoken, waarbij zijn keel werd doorgesneden. Van Gogh overleed ter plaatse. Op het lichaam werd door de dader een open brief aan Ayaan Hirsi Ali achtergelaten. Theo van Gogh werd 47 jaar en laat zijn twaalfjarige zoon Lieuwe achter.

Van Gogh ontving regelmatig bedreigingen, die hij ook wel publiceerde op de website "De gezonde roker". De term geitenneuker is een neologisme dat van Gogh naar hij zelf schrijft mede heeft geïntroduceerd. Naar hij zegt is het een term "waarmee de El Moumni's die onze vrijheden 't liefst om zeep zouden helpen, worden aangeduid. Bij de overste Khomeiny (....) valt in een brochure te lezen dat de moslimman zich tijdens de ongesteldheid van 'de onreine vrouw' zich in zijn seksuele nood mag wenden tot het kameel of de geit." (aldus een citaat uit een column op de website De gezonde roker). Van Goghs afkeer van de als onaantastbaar ideaal ingestelde multiculturele samenleving was overbekend. Als columnist op zijn website www.degezonderoker.nl, in interviews en als gespreksleider stak hij die visie nooit onder stoelen of banken. Fameus is zijn aanvaring met Abou Jahjah, de leider van de Arabisch Europese Liga. Hij noemde de Belg 'de pooier van de profeet' waarop Jahjah de discussieavond op hoge poten verliet.

Medea (uitzending gepland voor 2005) (film)
Bad (niet voltooid) (film)

Van Gogh stond bekend als een typische acteursregisseur. De kwaliteit van zijn films steunt in de eerste plaats op het verhaal en de acteerprestaties. Hoewel hij zich in columns en debatten regelmatig provocerend opstelde, was hij op de set volgens zijn medewerkers beminnelijk. Van Gogh zei dat die houding voortkwam uit opportunisme: acteurs deden volgens hem beter hun best als je aardig voor ze was.

Van Gogh speelde zelf als acteur mee in de films Luger (1981), De witte waan (1984) van Adriaan Ditvoorst. Als 'junkie', De nacht van de wilde ezels (1990) van Pim de la Parra, Tadzio (1991) van Erwin Olaf en Frans Franciscus, De noorderlingen (1992) van Alex van Warmerdam. Als Dikke Willie, La Sequence des barres parralleles (1992) van Ian Kerkhof, Terrorama (2001) van Edwin Brienen. Als 'godsdienstfanaat'.

http://www.theovangogh.nl/
http://www.filmkeuze.nl/cgi-bin/loader?/cgi-bin/pm/art-6a7d10.html


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 19.